Drachten in oude ansichten

Drachten in oude ansichten

Auteur
:   drs. B.J. Cramer von Baumgarten
Localité
:   Smallingerland
Province
:   Fryslân / Friesland
Pays
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2727-1
Pages
:   80
Prix
:   EUR 16.95 TVA comprise *

Délai de livraison: 2 - 3 semaines (sous réserve). La couverture peut être différente de celle présentée sur l'illustration.

   


Extraits du livre 'Drachten in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In 1829 werd besloten tot de bouw van een Grietenijhuis te Drachten en daardoor werd het de hoofdplaats van de gemeente Smallingerland. Aanvankelijk waren er twee dorpjes, de Noorder- en Suyder-Drachten, elk met een eigen kerk en kerkhof.

Slechts de kerkhoven zijn hiervan nog over. De dorpjes waren verbonden door de Lykweg, de tegenwoordige Zuiderbuurt, het begin van de Noorderbuurt en de Oudeweg die door de Tijen liep, Pas in 1841 werd besloten de Noorderbuurt door te trekken.

In 1641 werd door Pas schier Hendriks Bolleman een "Schipsloot" gegraven, die de verbinding tussen Suyder- en Noorder-Drachten kruiste. Dit kruispunt waar de Hoofdbrug werd gebouwd, werd de kern van het tegenwoordige Drachten. De beide kerkjes werden afgebraken en in 1743 werd de hervormde kerk aan de Zuidkade gebouwd als symbool van de eenwording. De oostgrens van bewoning werd gevormd door de Zuider- en Noorderdwarsvaarten en de westgrens door de Hogeweg. De vier hoeken van het kruis, dat

door de Buurten en de Drachtster Compagnonsvaart gevormd werd, zijn langzamerhand opgevuld, te beginnen met de noordoosthoek. Het tempo waarmee dat gebeurde, is op te maken uit de bevolkingscijfers. In 1740 telde Drachten 700 huisgezinnen. In 1815 bedroeg het aantal inwoners 2.930, in 1855 waren het 5.005, in 1895 gestegen tot 6.312 en in 1923 tot 7.079. in 1940 waren het er 8.779. En dan, dank zij de industrialisatie, stijgt het met grate sprongen. In 1950 werd de 10.000ste inwoner geteld, in 1962 de 20.000ste, in 1969 de 30.000ste en in 1971 werd de 32.000ste ingeschreven. Drachten was een der snelst groeiende plaatsen van Nederland geworden. In "graotvaders tijd" was Drachten maar klein en het had de typische vorm van een veenkolonie: een weg, doorsneden door een vaart, waarvan de kaden bebouwd werden. Daaruit volgt, dat de oude uitgevers van ansichten gebonden waren aan betrekkelijk weinig straten, waarin veellange tijd vrijwel bij het oude bleef. Door de snelle ontwikkeling is het huidige Drachten verrezen op terreinen die vroeger niet be-

bouwd waren. En in het oude Drachten kwam pas de grote verandering door de demping van de Drachtster Compagnonsvaart, die in 1966 begon. Veel van het schilderachtige verdween.

Wie weet nu nog waar de Kerkedraai, de Armhuisdraai en de Wietskedraai waren, wie kent nog de typische buurtjes als de Forten, Jericho, Negenhuistersteeg, de Anjeliere, het Mosterdsteegje, de Ooievaar en de Hounesteech? Binnen tien jaren zijn rustieke landweggetjes geasfalteerde snelwegen geworden. Torenflats verrezen waar vroeger hoogstens een landarbeidershuisje was. Moderne winkelcentra met supermarkten werden uit de grond gestampt, waar eertijds de kikkers kwaakten. Ook het omgekeerde gebeurde. Woningen werden gesloopt om parkeerterreinen aan te leggen. Vroeger werd het silhouet van Drachten beheerst door het torentje van de hervormde kerk en het imposante gebouw van de Rijks-h.b.s., in de oorlog het richtpunt voor de Engelse vliegtuigen. Nu staat de toren in de schaduw van de flats van het Raadhuis-

plein. Het Drachten van de kleinkinderen heeft het Drachten lilt grootvaders tijd ingebed. Daarom is het een goede gedachte de herinneringen aan de voorbije tijd te bewaren. Ze zijn al haast verloren gegaan. Ik heb dankbaar gebruik gemaakt van het Gedenkboek "Smellingera-Iand", uitgegeven bij het driehonderdjarig bestaan van Drachten en vooral van de grote kennis van mevrouw M·. Hellinga-Gorter, die als geen ander het oude Drachten kent. lk stel u voor Drachten van de noordzijde binnen te gaan tot de Hoofdbrug, dan de kaden te volgen en de dwarsvaarten, vervolgens via de Zuiderbuurt terug te gaan naar de Hoofdbrug, om dan langs het Moleneind naar de Hogeweg te gaan, met telkens zo mogelijk een kijkje in de zijstraten. Ik hoop, dat u bij het bekijken van deze oude ansichten nog weer eens denkt aan hoe het vroeger was en dat u er plezier aan beleven zult.

D~OTEN. NOORDERSTRAAT.

Zeventig jaar geleden kon een eenzaam meisje, onbekommerd om het verkeer, Drachten vanuit het noorden binnenwandelen. Ze loopt over de tegenwoordige Stationsweg even voorbij "Haersma-State", waar nog geen huizen stonden. Ze had niet even in .Vreewijk" kunnen binnenwippen, want dat was nog geen hotel, en ze was het tramstation niet gepasseerd, want dat kwam pas in 19J4. Links is nogjuist de toren van de hervormde kerk te zien.

5

DRAGTEN (fOLGE~EN)

6

Dit is "Huize Vreewijk", dat in het begin van deze eeuw bewoond werd door Lambertus Dorhout, die zich op agrarisch terrein bewoog en sterk Frans georienteerd was. Hij overleed in 1916. Het huis kwam in handen van de familie Atema, die het als "Hotel Vreewijk" exploiteerde. Geheel gemoderniseerd verwelkomt het nu ieder die Drachten binnenkomt.

Op 1 mei 1914 werd het tramstation met emplacement te Drachten-Noord in dienst gesteld, De N.T.M. onderhield diensten op Groningen, Leeuwarden en Heerenveen. De "Gids voor Drachten" vermeldt in 1925 trots: .Aansluiting op de sneltreinen te Heerenveen maakt het mogelijk in een dag heen en terug een der Hollandsche groote steden te bezoeken en er 5 tot 7 uur beschikbaar te hebben voor zakendoen." Op 8 mei 1948 vertrok de laatste personentrarn naar Groningen. Voor het station staat postbode L. Gorter.

7

8

Tegelijk met het nieuwe tramstation Drachten-Noord werden in mei 1914 de werkplaatsen van de N.T.M. in gebruik gesteld. In 1925 rekende men de werkplaatsen met vierentachtig man personeel tot de grot ere bedrijven in Drachten. De "trammensen" vormden een groep met een eigen karakter in de Drachtster samenleving. De lijn voor goederenvervoer Groningen-Drachten is blijven bestaan, maar gaat buiten de plaats om.

??

i

;;;

:

? o

'"

~

~ s

" "

~

Ii

c fo

S

DRAGTE:>I.

< .? ' NOORDERSTRAATWEO.

In 1909 heette de Stationsweg nag Noorderstraatweg. U kijkt in de richting noord-zuid. Links ziet u de gereformeerde kerk. Het huis rechts is nu de zaak in hengelsportartikelen van F. Volbeda. Het huis links daarvan is afgebroken. Het huis met het witte gordijn is thans het Adrninistratie- en Makelaarskantoor Van der Sluis. De ingang naar de Schoolstraat is niet duidelijk te zien.

9

io

Zo keek men een halve eeuw geleden van de Stationsweg in de Schoolstraat, gezien in de richting van de Oudeweg. De Schoolstraat was een van de weinige "straten" in Drachten. De huizen waren gebouwd door de huiseigenaar Douwe Oosterbaan. De lange politieagent isA. Halma.

HI irati .r:uL:.. ? J . vecuan - acb

Op deze briefkaart van 1903 ziet u de Stationsweg met de gereformeerde kerk, die in ]844 gesticht werd en sindsdien herhaaldelijk vergroot en tenslotte geheel herbouwd werd. Daarnaast staat de pastorie, die er in ]914 een verdieping bijkreeg. Het is hier nog niet te voorzien, dat op de spitsuren een verkeersagent het drukke verkeer moet regelen.

11

12

Meer dan zeventig jaar geleden is deze foto van het begin van de Stationsweg genomen. Links ziet u het logement van S. Meijer, later "De Pijlaars" genaamd. Het volgende huis werd bewoond door deurwaarder De Bos, daarna door deurwaarder Hondema. Nu staat daar de Nutsspaarbank. In het laatste grate huis woonde de gemeentearchitect D. D. Duursma (1826-1906). Geheel rechts was de smederij van Jan Geertsma, later van Gosse Smeding. Thans is daar een parkeerterrein.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Plan du site | Liens | Colophon | Vie privée | Clause de non-responsabilité | Conditions de livraison | © 2009 - 2014 Editions Bibliothèque européenne