Aalten in oude ansichten deel 1

Aalten in oude ansichten deel 1

Auteur
:   E.M. Smilda
Gemeente
:   Aalten
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4018-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Aalten in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

Hoe U het ook wendt of keert, waarde lezer de reeks "In oude ansichten" is niets meer 'of minder dan een stille hulde aan hen, die in een nu al bijna ver verleden er op uit trokken om fraaie foto's voor prentbriefkaarten te maken. Natuurlijk was het niet zo, dat men op pad ging onder het motto: "kiek nu voor later". Voorop stond de wens een stads- of dorpsgezicht zo mooi vast te leggen dat het als kaart goed verkoopbaar zou zijn. Juist daardoor legde men op unieke wijze voor het nageslacht vast, wat nu reeds lang verdwenen is'.

Dit geldt in het bijzorider voor Aalten. Huizen die tientallen jaren een straatbeeld beheersten, panden die de eeuwen getrotseerd hebben en vele honderden jaren het karakter en aanzicht van Aalten bepaalden, zijn de laatste vijfentwintig jaar afgebroken.

Plotseling bereikte mij het verzaek het deeltje "Aalten in oude ansichten" te willen samenstellen.

De mij toegemeten tijd was beperkt, het aantal

afbeeldingen groot, de keus door de beperking die ik mij moest opleggen moeilijk.

Geput kon worden uit eigen collectie, in de loop van twaalf jaar opgebouwd, aangevuld met enkele kaarten van de heer J.R. de Boer. Een enkele foto is ter afronding opgenomen. Bij het selecteren en vergelijken viel het mij op dat, zonder anderen te kort te willen doen, de firma gebroeders De Boer weI zeer sprekende prentbriefkaarten heef't uitgegeven.

Als kenners van het dorp wist en zij de juiste plaats voor het statief te vinden.

Het was een voorrecht te mogen spreken met de man die als kleine jongen met dat statief op de nek achter zijn vader aanliep, op weg naar een nieuwe prent.

Evenals mevrouw M.e. Buesink-Rensink wist hij rnij veel te vertellen. Ook anderen hebben mij bij het samenstellen terzijde gestaan.

Mijn dank gaat uit naar allen die mij voorheen en thans geduldig antwoord gaven op mijn vele vragen.

In de sfeer van hennnenng en het beluisteren was er wederzijds vreugde over een tijd die voorbij is.

Verteld werd over Aalten, gelegen op de lichte helling van een heuvel, waaraan zijn naam zou zijn ontleend, zuidelijk afgesloten door de stroombedding van de Slinge. Veel is reeds gesproken en geschreven over Aaltens verre verleden. Namen ais Te Hoonte en Rots komen dan weer in herinnering van velen. Wie eeuwen terug wil zien kan hierover nag wel iets bemachtigen. In dit boek vindt U iets terug of wordt U iets gewaar over Aalten rond de eeuwwisseling. De huizen in deze plaats werden vaak naar de bewoners genoemd, de bewoners zelf had den dikwijls een bijnaam. Waar zoveel mensen dezelfde namen droegen moest de een wel door een bijnaam van de ander onderscheiden worden. Niemand wist hoe die namen ontstonden, ze waren er gewoon en er werd niet naar gevraagd. WeI wist iedereen waar de bijnaam op sloeg. Als U, al lezende, zo'n naam tegenkomt, bedenkt U zich dan,

dat dit uitsluitend is neergeschreven als passende in een tijdsbeeld, Het beeld, een momentopname van een gastvrij, gemoedelijk en feestelijk Aalten.

De grate huizen standen vaak wat hager dan de straat, vo6r het huis een hellende keitjesstoep in fraaie figuren gelegd. Voor vervoer maakte men gebruik van karren en wagens die ratelend door het dorp trokken. Naast hun dagelijks werk had den velen wat vee en "een hof"; ieder was druk in de weer van 's morgens vroeg tot's avonds laat, vooral 's zomers. Zo trok men door Aalten en nog eenmaal trekken wij met hen mee.

Na een rondkijken op de Markt gaan wij door Aalten van zuid naar noord en van west naar oost met tenslotte de wens van de schrliver dat Uw belangstelling vo or dat, wat ons nagelaten is, blijvend mag zijn.

1. De Markt te Aalten. Het was de welbespraakte burgemeester Van Veen, die eens schreef: "De kerk staat in Aalten letterlijk en figuurlijk centraal". Ook vroeger was dat al zoo 's Zondagsmorgens na de kerkdienst klepte om elf uur de lichte kerkklok voor het afkondigen van mededelingen op de Markt door de gemeentebode Rots. Het nieuws ging over een erfhuis, verkoop van een huis of hooigras. Rechts ziet U een kar voor het vervoer van mest en een lange wagen voor rogge en boekweit.

Hoek Marktp!ein - 1'a;fen

2. De Kostersbulte. Als het gesneeuwd had ging de jeugd op de ijsstoel al prikkende de helling af, de Landstraat over tot bijna tegen de pomp voor het huis van Joseph Driessen. In het huis op de voorgrond woonde Peters, een soort "bosjesman" met-hier en daar wat land. Boven, met de ingang opzij, woonde Nijenhuis. Hij strooide de asla leeg als de sleden voor zijn deur langs vlogen. Later vestigde zich in dit pand de "Geldersch-Overijselsche Bankvereeniging" .

@I:O t uit J'olf 11.

3. De Markt in noordelijke richting gezien. In het grote witte gebouw in het midden, nu bankgebouw, woonde Van Hopbergen, "de majoor", met vier dochters. Nannie huwde met Sticher van Bath. In het huis achter de bomen rechts woonde Freriks, de gemeenteontvanger. 's Zondags na de kerkdienst staken de diakenen met "den geldbuul" de Markt over om het geld bij Freriks te brengen. Onder het uittellen van de centen, wat direct gebeurde, kwamen de winkeliers wisselen.

_[arktplein - Aalten.

tJ t ~. fj ?.???.? C.t>,. ~ ?. 80,,.., Aa -e ?

':h- ?? , -La _ ..? .:lOftIor. -Z'If04' . SM.

4. Op de Markt stonden de brandweertonnetjes, gevuld met water, altijd klaar. Opzij zaten haken en als de brandklok klepte, kwamen de spuitgasten met hun touwen waaraan een oog zat om vast te haken en zo de wagentjes naar de brand te trekken. Rechts zien we het voormalige politiebureau. Dit pand is het eerste gemeentehuis van Aalten. Bij de invoering van de burgerlijke stand woonde daar Jan Isaak Huinink, lid van de eerste gemeenteraad van Aalten. Hij hield enkele dagen per week zitting voor het verrichten van inschrijvingen.

S. Dorpstafereeltje. De kinderen rechts staan voor het huis waar nu hotel Keizer aan de Markt staat. Heel vroeger woonde daar juffrouw Keizer, zij verkocht griffels, potloden en meer "klungelgerei". Ook Hogeweg heeft daar zijn koperslagerij gehad. In het pand uiterst rechts, gedeeltelijk zichtbaar, hield Veldkamp zijn cafe. Zijn zoon Hendrik kon geweldig zingen en op kosten van Slicher van Bath studeerde hij zang in Frankfurt. Daar zong hij de heldentenor. Later in Aalten, gaf hij zangles aan "Symphonia".

6. De Kerkstraat vanaf de Markt. Ret grate huis links is het vroegere postkantoor. In het tweede huis had Vaags zijn srnederij, Later vestigde zich daar het kappersbedrijf Kalf. In het derde pand woonde A. van Leuven, arts te Aalten.

7. "Leerink beheerst het straatbeeld". We kijken hier de Kerkstraat in, in de riehting van de Markt. Links, achter de pomp, zien we de textielwinkel van Leerink. Mevrouw Kothuis-Vultink, met witte schort, staat voor het huis van "d'n zunigen Manschot". Hij deed in koffie en tabak; lang bleef de bel klingelen als de deur van zijn winkel open en dieht ging, Op deze plaats is nu een parkeerterrein. In het grote huis daarachter is nu een apotheek gevestigd, vroeger konden we daar voor geldzaken terecht bij de Boerenleenbank maar ver daarvoor werd het kolossale pand bewoond door de deftige mevrouw Driessen.

8. Hier kijken we de Kerkstraat uit in de richting van de Dijkstraat. Het stoepje dat we direct links zien ligt voor het huis van Muther, textielfabrikant in Bredevoort. Daarachter, nog met de deeldeuren aan de straat, de "Lensink-schur~". Lensink was vrachtrijder op Bocholt. Na afbraak, ter verbreding van "den duusterne gang" (wat nu de Hofstraat is), werd op de overblijvende grond het huis gebouwd waar nu Smits optiek gevestigd is. Achter het huis van Lensink zien we het statige "Manschotshuis". Rechts zien we het trapje naar het huis van "Eppink van de trepkes."

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek