Alblasserdam in grootmoeders tijd

Alblasserdam in grootmoeders tijd

Auteur
:   A. Korpel
Gemeente
:   Alblasserdam
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5206-8
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Alblasserdam in grootmoeders tijd'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

EEN WOORD VOORAF

Voor u Jigt een nieuw fotoboekje van Alblasserdam, getiteld "Alblasserdam in grootmoeders tijd". Het is het derde boekje dat de Europese Bibliotheek over Alblasserdam uitgeeft. In 1969 verscheen "Alblasserdam in oude ansichten", dat geschreven werd door A. Vos, en in 1973 "Kent U ze nog ... de Alblasserdammers" , dat geschreven werd door L. Smit en A. Versluys.

Een nieuw fotoboekje over Alblasserdam is, an no 1991, zeker geen overbodige luxe. Het dorp is de laatste paar decennia drastisch veranderd. Met enige weemoed den ken we terug aan de tijd toen Alblasserdam nog de pioniers van de scheepsbouw in Nederland herbergde. Dat de Alblasserdamse werven de eerste stoomboten en de verschillende types houten zeilschepen bouwden, die tot de snelste van de wereldvloot behoorden. Zo werden in totaal ruim 4000 schepen langs de Noord gebouwd.

Dat alles is nu slechts herinnering. De dynamiek van de scheepsbouw met de aanverwante bedrijven heeft

zich al weer geruime tijd verplaatst naar andere nijverheidstakken.

N aast de zo goed als verdwenen tak van de scheepsindustrie spelen ook andere facetten een rol die het beeld van Alblasserdam zo drastisch hebben doen veranderen. Door de aanleg van een tunnel onder de Noord, waarvan de ingebruikstelling is gepland op 24 januari 1992, heeft de entree van het dorp een metamorfose ondergaan. Verder heeft de dijkverzwaring de nodige sporen achtergelaten en dat zal ongetwijfeld nog meer gebeuren als bijvoorbeeld het centrum aan de beurt is.

Ook het tegenwoordige verkeer en de uitbreiding van het woningenbestand hebben het beeld van de jaren dertig een heel ander aanzien gegeven. Daarom zal het inzien van dit fotoboekje ongetwijfeld verschillende reacties oproepen. Reacties van goede herinneringen aan het veelal verdwenen dorpsbeeld, dat men nog zo goed gekend heeft, of waarover men heeft horen vertellen. Maar ongetwijfeld ook reac-

ties van teleurstelling over veel schoons en karakteristieks dat aan een nieuwe tijd werd opgeofferd. De foto's zijn in vier routes geordend, waarbij de Dam - die ook de opslag van dit fotoboekje siert telkens als uitgangspunt geldt.

Route I voert van de Dam via Ruigenhil, Rapenburg naar de Hoogendijk en omvat de foto's 1 tim 11. Route II gaat van de Dam via Cortgene, Oost-Kinderdijk, West-Kinderdijk tot aan de grens met de gemeente Nieuw-Lekkerland (Kinderdijk) en omvat de foto's 12 tim 57.

Route III loopt van de Dam via Kerkstraat, Kortland, Kortlandsche Kade en Kerkweg tot aan de Voetstapbrug - die de grens vormt met Nieuw-Lekkerland - en omvat de foto's 58 tim 69.

Route IV begint op de Dam en loopt via de Polderstraat, Vinkenpolderweg tot aan Hof Souburgh en omvat de foto's 70 tim 76.

In het jaar 1940 werd de naam van de Kinderdijk, die tiep van de Dam tot aan de Biggeltjesschool (Kinder-

dijk) achtereenvolgens vervangen door die van:

Cortgene, Oost-Kinderdijk en West-Kinderdijk. Ditzelfde gold ook voor de Hoogendijk, die achtereenvolgens werd vervangen door: deels Dam, Ruigenhil, Rapenburg en verder weer Hoogendijk. Bij het beschrijven van de afbeeldingen is voor de duidelijkheid gebruik gemaakt van de laatste naamgeving. Verder is bij het samenstellen van dit boekje ook een aantal foto's uit de periode 1975-1985 bijgevoegd, omdat van die situaties geen oude afbeeldingen voorhanden waren, maar ze voor dit boekje eigenlijk onmisbaar waren. Waar het van belang was, is gebruik gemaakt van data. Hierdoor zullen zeker veel AIblasserdammers zich wat nauwkeuriger in het verleden kunnen verplaatsen.

Rest mij iedereen te bedanken die mij op enigerlei wijze heeft geholpen bij het totstandkomen van dit fotoboekje en de lezer veel genoegen bij het inzien hiervan toe te wensen.

A. Korpel

1. In het kader van de werkverschaffing werd in 1937 de bouw van een nieuw Waardhuis voor de Nederwaard gerealiseerd. Op 11 mei 1940 vernietigde een bombardement echter dit gebouw, inclusief de gehele bebouwing op de Dam. In het Waardhuis kwamen toen 26 burgers om, hoewel zij zich in de kelders van dit gebouw hadden schuilgehouden. Een plaquette in het later weer herbouwde waterschapshuis verhaalt dat de eerste steen hiervan werd gelegd op 25 juli 1942 door C. Verhoef J .Czn. Op 1 januari 1984 ging het waterschap De Nederwaard op in het Hoogheemraadschap van de Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Vanaf die tijd functioneert dit gebouw dus niet meer als gemeenlandshuis voor de Nederwaard.

2. Dit uit 1843 stammende gebouw, Dam 41, werd gesticht door de Gereformeerde Kerk A, die in 1834 was afgescheiden van de Hervormden. N adat het gebouw in 1900 was verlaten, werd het in gebruik genomen door melkhandelaar eM. Kortleven. Vanaf 1923 ging het gebouw onder de naam "Concordia" verder door het leven, toen het gekocht werd door de gymnastiekvereniging K.D.O. Van 1943 tot in 1947 was het in gebruik als distributiekantoor. Nadat de gemeente Alblasserdam gebouw Concordia niet meer gebruikte voor haar raadsvergaderingen kwam het in 1965 in handen van de Stichting Gebouwendienst N.V.V. Deze stichting kocht het gebouw voor een bedrag van f 23.000.

3. Onder aan de dijk (Dam) ligt het huisje waarin Govert Rietveld woonde. Govert was de badmeester van het zwembad dat in de Ruigenhilpolder was gesitueerd. Hij begon daar zijn taak als badmeester in 1930. Tijdens de wintermaanden had Govert zijn werkzaamheden bij Kloos in de Kinderdijk. Het zwembad maakte deel uit van het recreatiegebied "Ruigenhil", dat begin 1928 werd opgericht. Voorzitter hiervan was dokter T.A. Hooftman. Voor de aanleg van de brug over de Noord moest het zwembad in 1938 ten slotte wijken.

4. Dit rijtje woningen aan de Ruigenhil droeg de bijnaam "Kolenmijn". De naam ontstond toen Eppo Hendrik Meursing in 1878 naast dit rijtje huizen een conservenfabriek stichtte. Voor het stoken van de stoomketel waren kolen nodig, die in flinke hoeveelheden boven aan de dijk werden gelost en daar vaak geruime tijd bleven liggen. Zo onstond de naam .Kolenmijn". November 1983 werden deze huizen in verband met de aanleg van de tunnel onder de Noord gesloopt.

5. Villa Steenhoeve kwam door dijkverhogingen steeds dieper tegen de dijk aan te liggen. De bewoners hadden op den duur er geen zin meer in om naar de benen en onder de rokken van voorbijgangers te kijken. In 1926 werd daarom het pand opgevijzeld. Door het opvijzelen ontstonden nieuwe kelders; men telde er 17 stuks. De toegang naar sommige kelders was zo klein, dat men er slechts met grote moeite in kon komen. Nadat Steenhoeve weer op dijkhoogte was gebracht, werd het betrokken door Cornelis Fop Srnit, die het echter eind mei 1940 verliet. Keessie Fop was directeur van de Zuurstoffabriek. Van augustus 1941 tot oktober 1958 - met een korte onderbreking tijdens de oorlogsjaren - werd het pand bewoond door Jan Ulrich Smit, directeur van werf Van der Giessen-De Noord. Nadien kwam het in gebruik als kantoorvan de werf. In verband met de aanleg van de tunnel onder de Noord werd Villa Steenhoeve in juli 1980 gesloopt.

6. Deze foto werd op 1 juni 1936 genomen en laat ons een stukje van de Ruigenhil (Hoogendijk) zien. Het pand rechts op de foto werd bewoond door Cor van der Wildt, die het zelf ontworpen had. Van der Wildt was bedrijfsleider op de Zuurstoffabriek. Hij raakte later aan lager wal en trok toen met een kar , die getrokken werd door een ezel, door het land. In het daarnaast gelegen pand was de manufacturenzaak van Kroon gevestigd en woonde de familie Pors er. Dit pand, met dat van Van der Wildt, werd in de jaren zestig gesloopt. Het linker pand moest in 1938 wijken voor de betonnen oprit naar de nieuwe brug over de Noord. Hierin woonden politieman De Schutter en C. de Groot, die machinist op de grote vaart was.

7. Dit kleine sierlijke molentje bemaalde tot 1925 de polder Ruigenhil. Het dateerde van het jaar 1846 en stond op het land van Jacob Verboom. De molen, waarin geen bewoning was, werd bediend door Marinus Visser. Hij woonde in een pandje naast de Steenhoeve. Met de verbreding van de Noord, in de jaren 1923-1925, werd met de vrijgekomen baggerspecie het poldertje Ruigenhil opgehoogd, waardoor de molen zijn functie verloor. De toegang naar de molen bestond uit een koolaspad vanaf de Hoogendijk en droeg de naam Molenpad. Begin 1938 moest het ten slotte wijken voor de betonnen oprit naar de nieuwe brug over de Noord.

8. Sinds mensenheugenis werd de verbinding met de overkant van de rivier de Noord onderhouden met veerponten. Op 14 november 1939 kwam daaraan echter een einde , toen een prachtige nieuwe verkeersbrug in gebruik kon worden genomen. De brug vormt een belangrijke schake I in de nieuwe verbinding A-IS, die loopt van Rotterdam naar Nijmegen. De brug over de Noord was in die jaren zijn tijd ver vooruit, maar is thans een obstakel geworden voor het moderne verkeer. Daarom vie I de beslissing om naast de bestaande brug een nieuwe tunnel te bouwen. Met de uitvoering van dit plan is men reeds een aantal jaren bezig. Het ligt in de bedoeling om de tunnel op 24 januari 1992 officieel in gebruik te nemen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek