Amerongen in oude ansichten deel 2

Amerongen in oude ansichten deel 2

Auteur
:   G.J. van Barneveld
Gemeente
:   Amerongen
Provincie
:   Utrecht
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1827-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Amerongen in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Amerongen, zo was je

Zes jaar geleden verscheen de tweede druk van het boekje "Amerongen in oude ansichten". Wij leven in een moderne tijd , waarin alles om ons heen voorbij vliegt en de mens soms verbijsterd wordt door de ontwikkeling die in de tweede helft van de twintigste eeuw plaatsvindt. Het is dan ook geen wonder dat velen soms verlangen naar een tijd van rust, die zij slechts van een oude afbee1ding kennen. Dit ver1angen kennende, heb ik mij gaarne bereid verklaard aan het verzoek van de uitgever om een tweede boekje "Amerongen in oude ansichten" samen te stellen, gehoor te geven.

Het is wel belangrijk om u, lezers, vooraf enkele dingen te vertellen over dit mooie dorp. Hebben vee 1 plaatsen in de Utrechtse Heuvelrug hun charme verloren door de offers die gebracht moesten worden voor het verkeer, Amerongen heeft het voorrecht gehad dat de rijksweg, die voor 1930 dwars door de dorpskom liep, door rijkswaterstaat werd omgelegd. Hierdoor werd het mogelijk het oude dorp, met zijn vele monumentale gebouwen, in stand te houden.

Zowel gemeentebestuur als particulieren hebben na 1950, door middel van restauratie en renovatie, alles gedaan om het aanzicht van de oude dorpskom te bewaren. En zo kunt u in Amerongen nog rustig wandelen; het is er of de tijd heeft stilgestaan.

In het jaar 1772 geeft Isaac Tirion, boekverkoper in Amsterdam, zijn boek uit: "Nederland in vroeger tijd". Daarin wordt vermeld dat reeds in 1126 van het dorp Amerongen wordt gesproken. In een strijd om het dorp tussen de domproost en bisschop Godebald grijpt koning Lotharius in en geeft het rechtsgebied van Amerongen aan de domproost en het kapittel. Men zou dus kunnen zeggen dat Amerongen in 1126 gesticht is. Toch moet men er van uitgaan dat het dorp als nederzetting veel langer heeft bestaan. Met stadjes als Rhenen en Wijk bij Duurstede, in de historie bekend als Dorestad, is het geen wonder dat het Amerongse volkslied begint met de woorden "Waar lang geleen de Batavier eens leefde frank en vrij". Gevoeglijk kunnen we dan ook aannemen dat Amerongen een Bataafse nederzetting is geweest. Vele bekende namen komt men in de geschiedenis van Arne-

rongen tegen: Filips de Goede, Floris V, enzovoort. In 1561 verpandt Filips II het dorp aan Godart van Reede. In deze familie blijft het tot 1879. Dan gaat het over in handen van de Van Aldenburg Bentincks. Behalve de reeds genoemden, waren bekende historische personen met Amerongen verbonden: Lodewijk XIV, prins Willem III, koning van Engeland, Lodewijk Napoleon, enzovoort.

Ret dorp heeft altijd zijn bestaan gevonden in de landbouw. Ook de tabaksverbouw werd sinds de middeleeuwen in Amerongen ter hand genomen en genoot daar grote bekendheid. In de jaren dertig kwam de terugs1ag, men kon niet tegen de buitenlandse concurrentie op. Men probeerde het nog wel met bloembollen en hop, maar alles was van tijdelijke aard. In de jaren 1940-1950 bloeide, a1s gevolg van de Tweede Were1doorlog, de tabaksverbouw nog even op. Maar to en kwam definitief het einde.

Enkele tabaksschuren herinneren nog hieraan en zu1len bewaard blijven. Zo de Napoleonschuur aan de Burgemeester van den Boschstraat, waar de tabak werd afgeleverd. Trouwens, ook de behoefte aan

grond voor woningbouw bezegelde het lot van de landbouw en zo zien we na de oorlog een nieuw Amerongen verrijzen aan de noordkant van het dorp. Een nieuwbouw die zich zowel wat bebouwing als bewoners betreft geweldig aanpast aan het oude dorp. Waarom heeft Amerongen zo'n bijzondere charme? Men moet dit zoeken in het feit dat het gezegend is met een wisselend karakter. Ten noorden honderden hectaren bos, waar men naar harte lust kan wandelen. Prachtige uitzichten vanaf de heuvels op de Betuwe. Ten zuiden prachtige polders met vruchtbare weilanden, begrensd door de rivier de Rijn. Kortom, Amerongen heeft letterlijk alles wat een dorp nodig heeft. Moge dit boekje ertoe bijdragen om de belangstelling voor het verleden warm te houden, ook die voor de toekomst. Een woord van hartelijke dank aan Marion Volrner-Broekmeulen en Mieke Witjes-Nab, van wie ik veel steun heb ondervonden bij het samenstellen van dit boekje.

1. Zo kwam men Amerongen in. Rechts is een vrouwtje te zien met een kruiwagen, waarop zakken met afgevallen boomb1aderen. Deze bladeren werden gebruikt als strooisel in het varkenshok. Het stro was duur en vader verdiende niet veel, Het varken, dat voor spek en vlees moest zorgen, werd dus zo goedkoop mogelijk verzorgd. Met het afval van het varken zorgden deze bladeren weer voor mest om de tuin vruchtbaar te houden. Links zijn de tramrails van de dienst Utrecht-Arnhern te zien. Deze opname is van het begin van deze eeuw.

2. Op de grens van Amerongen en Leersum stond het oude tolhuis. Bij deze woning hoorde de tol. Passeerde men de to 1, dan moest je beta1en. Auto's reden er nog niet, dus het to1ge1d moest komen van paard en wagens, een enke1e fiets en voetgangers. Ret tolge1d werd gebruikt om de weg te onderhouden. Dit tolhuis stond waar nu de Kersweg uitmondt op de Utrechtsestraatweg.

~asfabrjek, 1mef(~n~en┬ĚLeers m

3. De gasfabriek. In het begin van deze eeuw werd ook in Amerongen een gasfabriek opgericht. Het waren particulieren die hier brood in zagen. In de grote houder werd het gas opges1agen en dan naar de consumenten in Leersum en Amerongen afgevoerd. Zij hadden echter geen ge1uk, want toen de elektriciteit haar intrede deed, was het spoedig gedaan. Na vijftien jaar werd de fabriek opgeheven. Na 1930 werd het pand verbouwd tot me1kfabriek, die ook is opgeheven.

4. Wat een versehil, to en en nu. De fraaie beuken zijn verdwenen, wel ziin er platanen voor in de plaats gekomen. Links zien we in de verte de molen en sehuren die we nu tevergeefs zullen zoeken. Reehts staat de grenspaal Amerongen-Leersum. Vroeger was dit de grens van de heerlijkheid Amerongen en Zuylenstein, Leuk is ook het bord reehts:

Kom der Gemeente Amerongen, maximum snelheid 20 km per uur.

AMERONGEN,

RUksS1;ra~tweg.- - _

5. Nu de Rijks- of Utrechtsestraatweg van de andere kant gezien. Het is op de hoek van de Mo1enstraat. Het fraaie huis rechts is nu het winke1pand van de firma Breeschoten. Ret meisje Altena staat voor het vroegere winkelhuis, waar nu de moderne bakkerij van de firma Altena is gevestigd. Amerongen kende in 1920 nog geen rio1ering. Ret water werd via goten afgevoerd. Op de grens van twee straten waren duikers, waar het water onderdoor stroomde (zie rechts vooraan).

AMERONGEN. Dorpstraat

6. Wat is ook hier veel veranderd! Kijk eens naar de winkel van C. Drost. Nu is het de textielwinkel van de firma Sas. Wat een rust in de Overstraat, geen auto te zien. Aan de rechterkant een woonhuis dat geheel is verbouwd door de firma Geijtenbeek, die haar elektriciteitsbedrijf hierin uitoefent. Kees Drost was behalve winkelier ook afslager bij verkopingen, erf- en boelhuizen.

-

Overstraat - Amerongen .?

7. Ja, ook dit punt is nu toeh heel anders. De slager op de voorgrond heette Kalis, een naam die we nu vergeefs zoe ken in ons dorp, en de huifwagen was van de "Gelderse Ditje". Zij kwam twee keer per week uit de Betuwe en bezoeht haar klanten met fruit en aardappelen. Let eens op de straatjes. Leuk he, al die veldkeien uit de Amerongse Berg. Zo wist men ook toen er al fleur aan te geven.

}{meron~en

Guerslraal b. d. l)onkerslraal

8. Waar zou de postbode het over hebben? Misschien wel dat de porto zo hoog was. Ja, een cent op deze kaart, een dure boel hoor. De kastanjeboom is later uitgegroeid tot een boom met een machtig bladerdak, maar moest toch ook vallen uit oogpunt van verkeersveiligheid. Ziet u de huizen aan de linkerkant? Het zijn nu allemaal winkels. De boekhandel links is gebleven en na honderd jaar weinig veranderd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek