Ammerstol in oude ansichten deel 2

Ammerstol in oude ansichten deel 2

Auteur
:   J.C. Blom
Gemeente
:   Bergambacht
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-6185-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ammerstol in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Voorwoord

Met veel plezier ben ik begonnen aan alweer het derde boekje van Ammerstol. Het moeilijkste van het samenstellen is wat evenwicht in de informatie te scheppen. Er is zoveel te vertellen over deze gemeente in de periode van 1900 tot 1990, dat je daar wel tien boeken over kunt schrijven, dan denk ik niet alleen aan dit soort boekjes maar ook aan een dorpsroman en de geschiedenis van de strijdbaarheid en weerbaarheid van de mensen in het dorp. Aileen al van de voetbalclub zou men een fotoboekje kunnen maken.

Ga je in deze materie spitten dan kom je tot heel gekke conclusies; dankom [e narnen tegen van mensen waar je vroeger met zoveel respect voor had, maar die dat wel degelijk verdienden vanwege hun bijdrage in de ontwikkeling van de maatschappij en het dorp zoals het nu is en waar wij met volle teugen van kunnen gemeten. Het heeft mij in elk geval veel geleerd. Met respect en bewondering denk ik aan deze mensen terug, zij waren overtuigd van hun gelijk en hebben het grotendeels gekregen.

Ik neem de lezer mee door het dorp in de periode van 1900 tot 1960; een wandeling door het dorp met kiekjes uit diverse tijden en zo hier en daar stappen we onderweg even binnen om een kijkje te nemen. We gaan eerst naar de "Bovenstad", richting Schoonhoven, dan naar het 't Nering, richting Bergstoep,

dan de Grote Kerkstraat door naar de Capellelaan, daarna weer terug naar de Acherweggen en de Nieuweweg. Tenslotte volgen er zo nog maar wat kiekjes.

Ik wens de Iezer-kijker veel plezier.

Zeer aan te bevelen voor de lezers vind ik het boekje "Geschiedenis van de Hervormde Gemeente van Ammerstol,-uitgegeven door de Historische Encyclopedie Krimpenerwaard.Dit beschrijft een prachtig stukje geschiedenis van ons dorp.

Dank ben ik verschuldigd aan velen die fotomateriaal ter beschikking gesteld hebben en informatie hebben verschaft. Ook nu wil ik weer enkelen speciaal bedanken: Janna Brand Stigter, Jan Bezemer, Cees Ooms, de veerrnan, Teus de Man t (verzet), Aartje Verschoor de Leeuw de Bouter, Leo de Iong, Iohan en Lena Graafland en Jan Bol.

Bronnen:

Streekarchief Schoonhoven.

Stads- en Plattelandsbeschrijvers 1797. Herlevend verleden van Teun de Graaf (t 1 964) .

Archief van journalist P. de Jong, beschikbaar gesteld door Leo de Jong.

Eigen fotoarchief en notities gemaakt door de jaren heen.

Stappen in de tijd

1100 1249

1323 1356 1544

1567

1624

1658 1771 1857

1924

1924 1929 1929 1934 1934 1934 1935 1942 1942

Bedijk:ing Krimpenerwaard.

GraafWillem II geeft zuster Margaretha aandelen in de tollen Klijn Ammers en Geervliet.

Waarschijnlijke bouwdatum oude Capel.

Klooster "den Hem" gesticht.

Ghelof van Vliet, Heer van's Heeraartsberg, ontvangt f 4,- van de zalmvisserij.

Zeggen college van de Ammerse pastoor dat zijn parochianen meer krijgslieden zijn dan christenen. Arien Willemszn. pacht het veer tot 1628 aan de overzijde van de Heer van Streefkerk voor f 17, - per [aar, Ammerstol wordt zelfstandig Hervormde gemeente. Willem van Lutterveld inventariseert gemeente.

De eerste stoomraderboot gaat op de rivier varen:

Culemborg-Rotterdam.

Nederlandse Hervormde Vrouwenvereniging opgericht.

Zondagsschool Gideon opgericht. Mandolinendub opgericht.

Alg. Ned. Metaal Bond, afdeling Ammerstol opgericht. Aig. Ned. Bouwbond, afdelingAmmerstol opgericht. Macht van het kleine opgericht.

Ammerstolse Cooperatie opgericht.

A.].C. opgericht.

Gymnastiekvereniging opgericht.

A.S.V., afdeling atletiek opgericht.

1945 1946 1946 1946

1952 1958 1959 1961

1965 1968 1970 1970 1972

1981 1985 1988 1989 1989 2010

AIle buurtverenigingen opgericht.

Partij v.d, Arbeid, afdeling Ammerstol opgericht. Leesclub opgericht.

Communistische Partij Nederland, afdeling Ammerstol opgericht.

Kleuterschool geopend.

Het huidige voetbalveld in gebruik genomen. Ammerstol krijgt badhuis.

HetWaagje afgebroken en de torenwijzers krijgen verlichting.

Waterzuivering in gebruik genomen. Nieuwe ijsbaan in gebruik genomen. Partij Dubbeldam opgericht.

T.O.G. opgeheven (ToneelclubTot Ons Genoegen). Diepenhorst neemt na bijna 25 [aar afscheid als burgemeester.

Tennisclub opgericht.

Samenvoeging met Bergambacht en Berkenwoude. "Van ouds het Raadhuis" afgebroken.

Nieuwe dijkverhoging.

Brandweer opgeheven.

Opa vertelt aan kleinzonen Mark en Erik over dit eens zo prachtige en zelfstandige dorp. Hij krijgt tranen in zijn ogen en zegt "Ja jongens, eens was het een plaats, nu is her nog slechts een plek".

1 Dit is waarschijnlijk de oudst bekende prent van Ammerstol (Klijn Ammers). vermoedelijk van om en nabij 1700. Het huis rechts is .. Van ouds het Raadhuis", het totaal is war ruim geinterpreteerd door de tekenaar, omdat de toren van Groot-Ammers in deze positie niet gezien kon worden. Aan de walligt de veerman met zijn boot. Opvallend detail is de steile dijk, maar aan de voorste roeiboot is te zien dat er toch een soort aflopende zandplaat was. Het raadhuis of gerechtshuis staat hier duidelijk op dijkhoogte. In deze tijd braken de dijken gemakkelijk door ten gevolge van kruiend ijs; hiervan getuigen de wielen oostelijk van het dorp en bij den Hem.

2 Reconstructietekening van de samensteller; een Groenlandvaarder voor Klijn Ammers. Op 4 april 1789 vertrok commandeurWillem Willemszn. Snel van Ammers met zijn schip "De Hoop" richting Groenland en Spitsbergen ter walvisvaart. Hij voer voor de Schiedamse rederij B.J. Pilot van Bulderen. Onder de 47 bemanningsleden zullen zich hoogstwaarschijnlijk verscheidene Ammersenaren bevonden hebben: in elk geval Willem Ianszn, Ooms, harpoenier en familie van hem. Willen Snel trouwde Aartje Hennes Ooms in 1766; zij kregen drie zonen en zeven dochters. Drie kinderen zag hij nooit; zij stierven tijdens zijn reizen.

Willem Ooms trouwde Neeltje Bastiaanse Booy in 1 752 en kreeg twee kinderen: Zeligje en Jan. Op deze plaat is de fantasie van de samensteller wat op drift geraakt, in werkelijkheid vertrok Willem

Snel van Schiedam en ging via Dordrecht en de rede van Goeree naar open zee.

. -==- ----

3 Deze gravure laat de oude (waarschijnlijk 13de eeuwse) Capel zien vanuit het noorden. De mensen vooraan staan op de Capellelaan, de kleine huisjes staan vermoedelijk in de Grote Kerkstraat. Deze prent staat op het voorblad van het boekje: Beschri]ving van ons dorp uit 1 797 van de Stads- en Plattelandsbeschrijvers.

Het gedicht in hedendaags Hollands:

Vergist de natuur zich weI in de aanleg van de mensen. De mens vergist zich ook in het vormen van zijn wensen. Zo het oogmerk zijn bekroning had.

Dit dorpje ware een stad.

Xispf1 N ?? luur u$' .??. .J in ok aa.n.k~van.!r )uVl&.h~, Dt: U1~.~h. J'ni~i st :r.io·cal in' t vo:r.m~J'n·a.n :z:&> __ uf~J> Za'} cCl,'n,rrk zijn 1.elroouinc; l",JJ. ,

.D.Ll dCl>rl'j en war2 <:e.n (tacl .

4 Hoe betrouwbaar deze plattegrond van Ammerstol is valt niet goed te beoordelen. Er staan 52 woningen op aangegeven, dat betekent ongeveer 14 inwoners per huis. Veel huizen werden natuurlijk dubbel bewoond. WeI weten wij zeker uit aantekeningen van Willem van Lutterveld dat in 1797 AmmerstoI91 huisnummers had, waarvan 78 in eigendom. Hij woonde zelf op nummer 78, hetWaagje had nurnmer 44. Aan de overkant van Ammerstol zien we een zijriviertje in open verbinding met de Lek, dit was naar alle waarschijnlijkheid de Ammer; zo kon men Gorinchem bereiken.

PROISCIE Z;lJ) 1l0J.L.'iD.

R' S

STll.EJ-:FK.ERK

zs /fun"..,., ;:!I/ .JlllutNlI'IrY'.

5 Dit is een heel oude prent (± 1900) van het centrum op de dijk, met het gemeentehuis achter de koets. Het koetsje kan van een van de wat rijkere boeren in het dorp zijn, maar het kan ook op doorreis zijn naar Bergambacht of Gouda. Achter "Van ouds het Raadhuis", het achterste huis op de foto, was

een stalhouderij, vandaar vervoerde Jan Stuurman per koets mensen naar diverse plaatsen. In dit cafe annex raadhuis, rechtszaal en logement, werden veel besluiten genomen, ook vonden er veroordelingen plaats. Links voor het gemeentehuis ziet u het veerhuis, daarvoor de leibomen voor de bakkerij van Piet Blanken.

6 Een foto uit 1912: dit huisje staat nu nag in de "bovenstad" (op Hogedijk 10); eigenlijk is dit geen Ammerstol meer maar Bergambaeht. Vroeger eehter voelde men dat niet zo, ook omdat alle kinderen hiervandaan naar de lagere school op Ammers gingen. Reehts aehter de dijk hep de dijksloot riehting Schoonhoven. Eens per jaar kwam de brasem hierin kuitsehieten, op de lage slikbodem over ondiep water. De brasem was dan zo versuft dat je ze met de hand kon grijpen. Wij loerden dan op de kant tot ze naar binnen gingen en sneden de terugweg naar de Lek af; te eten waren ze eehter niet in deze toestand. Brasem kan maximaal 80 em lang wor-

den. [uist achter de punt van het rieten dak lag de zogenaarnde grindheuvel voor het onderhoud van de dijk. Platbodemscheepjes konden toen in de dijksloot tot aan het Broekselaantje komen.

7 Op de bovenste foto het scheep]e "de Tijdsrroom" van Jan Broere, hij woonde in het huisje dat op de voorgaande foto (6) te zien is. Op 18-jarige leeftijd wilde hi] al schipper worden; hij ging naar een boer, waar zijn meis]e werkte, om geld te lenen voor een schuit, Deze vond dat maar niks, wilde hem echter weI geld lenen voor een huis, Later kreeg hij een lening van een particulier en kocht hij zijn eersteschip (op de foto). Hi) vervoerde hoofdzakelijk riet, hoep en rijshout en soms ook turf. Latere scheepjes van hem waren de "Lekstroom", een tjalk, half zeil-half motorschip, nog later het motorschip "Oto". Dergelijke scheepjes hadden dikwijls

buitenboordschroeven: er stond dan een motortje in het gangboord met de schroefas aan de zijkant buiten de railing; erg vee! snelheid haalde men er echter niet mee.

8 Gaan we verder richting Schoonhoven, dan komen we via de Steenplaats (groep huizen halverwege Schoonhoven en Ammerstol) bij den Hem. Ten westen van de Hemstoep lag deze touwslagerij, waar toen veel kinderarbeid werd verricht. Van rechts naar links op de foto: Baas Vonk, 4de: Aai den Toom, 7 de: Aai de Jong (den Bels) , 8ste: Thijs Brand,

1 6de: Arie Jacob Verschoor,

17 de: Herman de Jong, l Sde:

Arie Jacob van de Werken.

Let op de bossen hennep die de drie jongens naast elkaar, om hun middel hebben; hiervan werd henneptouw gemaakt. Voordat hennep gebruiksklaar was ging er een proces van roten (onder water houden voor lange perio-

de), van drogen, braken (het breken van de binnenstengel), en hekelen (gebraakte stengel scheiden van de vezels) aan vooraf, waarna de te verwerken vezels voor de touwslagerij overbleven. 'Ie-

genwoordig gebruikt men een bepaalde soort hennepplanten (cannabis) voor minder leuke doeleinden.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek