Arnemuiden in oude ansichten deel 2

Arnemuiden in oude ansichten deel 2

Auteur
:   G. de Nooijer
Gemeente
:   Middelburg
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4052-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Arnemuiden in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Ook dit boekje wil trachten een terugblik te geven op de jaren voor de tweede wereldoorlog, die ook voor de Arnemuidenaar een geweldige verandering teweeggebracht hebben. Het wil datgene wat eens realiteit was en nu historie is geworden nog eenmaal in vogelvlucht langs u heen doen trekken. U waant zich terug in een voorbije wereld. Vooral voor de Arnemuidenaar komen beelden van vroeger weer tot leven: dat wat je als kind vertrouwd was, is nu weer zichtbaar. Het Arnemuiden van vroeger stond helemaal op zichzelf, was een saamhorige gemeente en de jongeren die trouwden bleven in Arnemuiden wonen. Vanouds waren de Arnemuidenaars een zeevarend volk dat leefde van de visserij. Zo nam Arnemuiden dus een geheel eigen positie in. Dit was ook het geval met de godsdienst; de kerk speelde een zeer beslist niet te verwaarloze rol in het leven van de gemeente. Omdat de Arnemuidenaar in Arnemuiden bleef wonen en de beslotenheid van de stad niet verliet, kon de folklore blijven bestaan; de klederdracht bleef in ere, vaste gebruiken bleven gehandhaafd.

Terugziend op het vele werk dat in de tijd van voorbereiding verzet werd voor de totstandkoming van dit boekje zou ik zeer beslist onvolledig zijn een woord van grote erkentelijkheid te laten ontbreken aan het adres van de heer K.J. Schuit te Voorthuizen, die mijn gegevens bewerkt heeft.

Een greep uit de geschiedenis.

1505: in het begin van de zestiende eeuw wordt een begin gemaakt met het bouwen van een kapel, gewijd aan St. Maarten. De eerste steen wordt op 9 mei 1505 gelegd.

1545: in dit jaar wordt voorgesteld deze kruiskerk te verheffen tot parochiekerk (10 juni).

1546: op 13 maart van dat jaar keurt de grote raad van Mechelen dit besluit goed en de bisschop van Utrecht heeft deze zaak 8 augustus bekrachtigd. De St.- Maartenskerk van Arnemuiden is dan officieel parochiekerk geworden. Arnemuiden wordt dan - mede dank zij zijn gunstige ligging aan de zee - groot en tot ver in het buitenland bekend. De

Italiaanse geschiedkundige Ludovico Guicciardini, in dienst van de hertog van Alva, ziet Arnemuiden als het middelpunt van de belangrijke havensteden van Europa. Gezien de grootte van de rede van Arnemuiden moest deze plaats (zie inleiding) aan velen een gastvrij onthaal bereiden. Arnemuiden was berekend op de zeelui; tweederde van het aantal huizen was cafe.

1572: het is dan ook niet te verwonderen dat de hertog van Alva een zo belangrijke plaats voor zijn koning begeert. Onder bevel van zijn legeraanvoerder Sanchio d'Avilla wordt Arnemuiden op 8 mei 1572 ingenomen. Arnemuiden neemt dit met en kiest de zijde van de prins van Oranje en keert zich tegen de Spanjaarden.

1574: vanwege dit feit krijgt het op 9 maart 1574 van Willem van Oranje stadsrechten. Enkele dagen later, op 12 maart, werd het stedelijk bestuur gekozen en op 14 maart werd het stedelijk bestuur beedigd, Arnemuiden is stad geworden. (De viering van het 400 jaar stad zijn ligt kort achter ons.) Stadsbarbier Frans Philipse wordt de eerste stadsbode (concierge in het stadhuis). Het stadsrecht bracht met zich mee dat de plaats ommuurd mocht worden. Totaal werden vijf poorten aangebracht, waarvan de Veerse Poort en de Middelburgse Poort de belangrijkste waren. Aan de zijde van de zee waren drie poorten: de St-Jorispoort, de Tolpoort en de Marktpoort. Ook het houden van een weekmarkt (elke dinsdag) hoorde bij het stadsrecht. De vismarkt werd gehouden in de buurt van de St.-Jorispoort; later voor de kerk op de Markt bij het Arendshuisje.

1590: in dit jaar kreeg Arnemuiden van de Middelburgse koopman Melchior de Moucheron een arend. De arend komt voor in het gemeentewapen van Arnemuiden. Elke stad die een bepaald dier in haar wapen voerde, was er bijzonder trots op zo'n dier of meerdere van die dieren te bezitten. Dit gebaar van koopman De Moucheron diende om de goede verstandhouding met Middelburg te bevorderen. Het stadsbestuur gaf opdracht voor de arend een huisje te bouwen in het centrum van de stad: het Arendshuisje op de Markt.

De genoemde kruiskerk, gewijd aan St. Maarten, deed later dienst als Waalse kerk. Enkele Waalse dominees hebben daar nog dienst gedaan. Voorts was er een Franse school en een Latijnse' school. Verschillende Franse en Latijnse "schoolmeesters" hebben er gewoond. Eveneens wordt het bestaan van een rederijkerskamer genoemd. Het stadsbestuur heeft destijds ook opdracht gegeven even buiten de stad eenleprozenhuis (voor melaatsen) te bouwen, dat maar enkele jaren dienst heeft gedaan als zodanig en afgebroken kon worden. 1618: de Oranjepolder wordt ingedijkt,

1625: voortdurend waren troepen soldaten in Arnemuiden ingekwartierd. De soldaten van Mansfeld worden met name genoemd (de Mansfeldse soldaten). Meer dan tweehonderd van hen zijn in 1625 te Amemuiden overleden bij een epidemie en daar ook even buiten de Veerse Poort begraven op het "Mansfeldse kerkhof", de plaats waar nu nog de zogenoemde kandelaarboom staat.

1679: op 16 maart van dat jaar wordt de regel uitgevaardigd dat het stadsbestuur niet v66r het uitspreken van het dankgebed de raadsvergadering mag verla ten.

1683: in dit jaar wordt de regel van kracht dat het stadsbestuur, komend ter raadsvergadering, behoorlijk gekleed met mantel of rok dient te verschijnen. Tot ver buiten Nederland stond Arnemuiden bekend om zijn geweldige kwaliteit keukenzout. Hier had men een zoutziederij. Het ruwe zout werd aangevoerd uit Frankrijk, Spanje en Portugal en werd ter plaatse omgezet in een uitstekende kwaliteit keukenzout. De eigenaars werden zoutzieders genoemd (zieden is koken). Zij woonden in houten huizen en hun bedrijf was ook in houten loodsen (zoutketen) ondergebracht. Dit alles was zeer brandgevaarlijk, vandaar dat er speciale brandvoorschriften getroffen waren. Voor elke keet: twee leren emmers, twee brandhaken, een ladder, een hoornen lantaarn en "licht daartoe", Op 19 juni 1725 besloten de zoutzieders en de gemeenteraad samen een brandspuit te kopen, zowel voor de zoutketen als voor de stad.

1732: de goode verstandhouding met Middelburg wilde niet vlotten: wet en raad van Middelburg besloot dat jaar de burgers van Arnemuiden te verbieden hun vis, mossels en kreukels in Middelburg te verkopen. De burgers van Amemuiden mochten ook niet met deze koopwaar door Middelburg naar andere plaatsen trekken.

Was het een kapper (barbier) die in 1574 een bijbaantje had als concierge, nu blijkt dat de kapper tegelijk dokter is, daar deze "bedreven is met het mes om te gaan".

1769: bij stadsbesluit van 8 september wordt het scheren op zondag verboden.

Van de vele beroepen die er zijn willen we dat van de kleermakers emit lichten. In Arnemuiden waren er veel, Voor hen waren bepaalde regels waaraan zij zich te houden hadden: in Arnemuiden geen kousen te koop aanbieden die buiten de stad vervaardigd waren, het kleermakersvak niet aan de "meiskens" leren en geen oude kleren in huis verstellen, maar in het openbaar op straat.

1810: in dit jaar bezoekt Napoleon het eiland Walcheren en brengt hij een bezoek aan het stadhuis te Arnemuiden. Het trof Napoleon dat veel oude vrouwen rondliepen en hij wilde aan een paar oudsten voorgesteld worden. Na geinforrneerd te zijn over hun grote armoede schonk hij hen ieder drie gouden Napoleons. Daarnaast stelde hij het stadsbestuur 1.000 francs ter beschikking voor de armen van de gemeente.

1865: het nieuwe stadhuis kost, met inbegrip van het slopen van het oude stadhuis, f 6.500,-.

Getracht is iets weer te geven uit lang vervlogen dagen. Veel en veel meer is over dit onderwerp te vertellen. In dit kader dacht ik dat het voldoende was. Mogelijk nodigt het u uit tot een verder onderzoek.

Mijn innigste wens is dat dit boekje zal beantwoorden aan uw verwachtingen.

1. Een foto van de openbare school met van links naar rechts vooraan: Hameling, J. Siereveld, K. Siereveld, K. de Nooijer, B. Mulder, W. Kusse, L. Lagendijk en R. van Belzen. Staand: juf Monte, K. Lagendijk, J. Siereveld, G. Kramer, J. Mulder, L. Grootjans, B. Siereveld, J. Siereveld, G. Siereveld, J. van Belzen, B. Pijpe en K. de Gruiter. Daarboven: J. Grootjans, S. Willeboordse, M. Siereveld, G. Schuit, G. Oreel, B. Meertse, G. Schuit, N. Siereveld, J. Siereveld, M. de Gruiter, M. de Nooijer, G. Kusse en L. Leenhouts. Bovenaan: J. Meertse, J. Oreel, K. Boone, J. Meertse, onbekend, J. Theune, B. Mulder, K. Nieuwenhuize en N. Hameling.

2. Klaar voor de foto met onze kap, strikken, vissersspelden en kleurige kledij. Het zijn G. Jasperse, F. Crucq en J. Crucq.

3. Een zeer prominent figuur, bij het organiseren van feestelijkheden, was de heer Kodde. Hier zien wij hem in een voor het ringrijden versierde sjees met N. van Belzen.

4. Hsrnan K. van Dalen met zijn prachtige wagen, die D. Kousemaker voor hem heeft gemaakt. Boven links ziet men de prijzen aangegeven: 2, 3, 5 en 10 cent. Hij is er verschillende malen mee naar Goes gaan venten. Zijn ijs werd alom geprezen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek