Aruba in oude ansichten

Aruba in oude ansichten

Auteur
:   Dr. J. Hartog
Gemeente
:  
Provincie
:   Nederlandse Antillen
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4357-8
Pagina's
:   120
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Aruba in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Toen de olieindustrie zich in 1924 op Aruba vestigde, woonden bier achtduizend mensen; zo'n driekwart eeuw later, zestigduizend. In 1929 werd voor het eerst op ons eiland een straat geasfalteerd; mi heeft Aruba verhoudingsgewijs een van de dichtste wegennetten van het Caribische gebied. In 1931 begon de waterleiding te werken; nu is het aansluitingspercentage op Aruba het hoogste van de wereld. Zo is bier alles in een halve eeuw radicaal veranderd, Wie nog een kwart eeuw verder teruggaat en plaatjes van Oranjestad uit die tijd bekijkt, kan bijna niet geloven, dat dit dezelfde stad is. Het enige dat op Aruba is gebleven, is zijn natuurlijke schoonheid, zijn stranden en zijn klimaat en, vooral meer het land in, zijn heel eigen charme.

Gedrukte ansichten had men in die oudste tijd op ons eiland niet. Maar er waren wel mensen met een camera en die lieten hun kiekjes afdrukken op briefkaartmodel, wat vroeger - zoals de ouderen zich weI zullen herinneren betekende dat je je foto terugkreeg met aan de achterkant in zachtbruine letters de woorden "Postcard" en "address only". Klaar was de prentkaart, hier "karcbi" of "tarjeta" genoemd. Men krabbelde er wat op en daar ging de ansieht de wereld in. Daniel Fuhring, iemand die bij Shell op Curac;;ao werkte en in het begin van de jaren twintig Aruba bezocht als "excursionist", zoals men toen een toerist noemde, heeft op dit gebied pionierswerk verricht.

Lang voordat men elders ter wereld ansichten had waar "echte foto" op stond, leverde Fuhring prentkaarten op fotografisch papier, waarop het merk aan de achterkant nog te zien was!

De oudste foto van Aruba is die, welke professor K. Martin maakte bij zijn bezoek in 1855 (nummer 14), de oudste ansieht die wij vonden, dateert van rond 1910 (nummer 29). Voorop staat de tekst in het Spaans, achterop staat in het Nederlands .Briefkaart van de kolonie Aruba", een curieuze aanduiding. Merkwaardig voor die tijd is ook de vermelding .Antillas Holandesas" op de voorkant.

Na de komst van de olieindustrie - in 1924 met een overscheepbedrijf en sinds 1929 met een raffinaderij - veranderde alles op Aruba. Per slot van rekening blijft het niet zonder gevolgen, wanneer een gigantisch bedrijf elk jaar tientallen miljoenen onder de bevolking brengt in de vorm van lonen en plaatselijke aankopen. Allerlei zakenlieden zetten er zich toe prentkaarten op de markt te brengen voor de vele vreemdelingen, die zich op ons eiland kwamen vestigen en die met een ansicht hun verwanten thuis konden laten zien in welke omgeving ze nu zaten. Louis Posner, L. Reck en anderen zijn de uitgevers van de eerste "tarjetanan di Aruba". Omstreeks deze tijd heeft ook S.Q. Oduber - Champi zoals hij genoemd werd - een boekje uitgegeven van twaalf fraaie met de hand ingekleurde prentkaarten. Er staat niet op waar de kaarten

zijn gedrukt en Champi's kinderen weten het evenmin. Wij vonden trouwens maar zelden een aanwijzing, waaruit wij konden afleiden, waar de prentkaarten, die hier werden verkocht, gedrukt waren. De kaarten van Aruba en die van Curacao vertonen veel overeenkomst, zodat wij vermoeden dat men dezelfde adressen gebruikte. Dat was aanvankelijk in Duitsland, later ook in Engeland en in de Verenigde Staten. Er is geen enkele kaart bekend met een Nederlands opschrift. Evenmin met een tekst in het Papiament. Spaans en Engels en een enkele keer Frans, zijn de talen die werden gebruikt. Opvallend is, dat er van Aruba zoveel kaarten zijn verschenen, die mooie plekjes laten zien en die de natuurlijke schoonheid van het eiland naar voren brengen.

Simon J. Teunisse, een Haarlemmer, die in de jaren dertig op ons eiland werkte en veel foto's verzamelde, heeft in 1934 een fotoalbum van Aruba samengesteld; het werd uitgegeven door De Spaarnestad. Momenteel is Teunisses album heel zeldzaam. Ter afronding van het geheel hebben wij naast oude ansichten enkele foto's uit dit album afgedrukt. Om diezelfde reden zijn wat oude foto's toegevoegd.

Zelf hebben wij in de loop der jaren een nogal omvangrijke collectie oude foto's en prentkaarten van Aruba vergaard. Toen wij nu het plan van dit ansichtenboekje met vrienden en kennissen bespraken, bleek iedereen geest-

driftig. Allerwegen doken oude "tarjetanan" op. Het is ondoenlijk al deze medewerkers met name te noemen, want het zijn er tientallen. Maar gaarne zeggen wij hun, ook namens de kijkers van ons boek, dank voor hun medewerking. Ook betuigen wij onze erkentelijkheid aan mejuffrouw M. Lade en de heren R.M. Arends, F. en J. Fingal en J. Maduro voor hun bereidwilligheid te helpen bij het identificeren van personen en plaatsen. Ten slotte bedanken wij mevrouw Getrude E.M. Maduro-Hassell, hoofd van het Nationaal Archief van Aruba, voor het in 1992 up-to-date brengen van deze nieuwe druk, die nodig was omdat de eerste druk al in 1974 verscheen.

Ons bezoek aan "Aruba di antano" vangt aan in de hoofdplaats, Playa. Daarna gaan wij naar Sint Nicolaas. Wij zien iets van het land en het maatschappelijke leven. De vroegere missie passeert de revue en wij bezoeken een paar scholen. Wij leren iets kennen van de vroegere middelen van bestaan. En ten slotte eindigen wij aan het Palmenstrand, waar enkele mensen bezig zijn in de .mondi" te zoeken naar een geschikte plaats voor het eerste grote hotel, het begin van de nieuwe tijd. Ten slotte een bijzonder woord van dank aan Elisabeth, mijn lieve vrouw, die elke keer weer geestdriftig raakt voor wat nieuws en met intuitie hielp bij het sorteren van de oude foto's van het land, waar wij tientallen jaren gelukkig zijn geweest.

Aruba. D W I.

No 3- Wharf and Custom House.

L P . er.

., <.. ? .t ???? c 0 ". I

1. Ret Tolhuis of de Waaf di Rey (nu de pier bij Bali), vroeger de officiele p1aats van aankomst. Als er een schip in zicht kwam, hees een politieman van Fort Zoutman de vlag en iedereen liep naar de haven. Tot 1907 had de recherche-douane een kantoortje in het Tolhuis, later de commiezen van de belastingen. In 1931 is het afgebroken.

Parte de la Ciudad. Arube ,

2. Gezicht op de Oranjestraat, een prentkaart uit het boekje van S.Q. Oduber, omstreeks 1928. Links ziet men nog juist een hoek van het huis van wijlen dokter E10y Arends, afgebouwd in 1927. Het fraaie huis met zade1dak ertegenover (destijds van notaris L.C. Kwartsz) is he1aas verdwenen.

Tot en met nummer 10 zijn alle kaarten afkomstig uit het boekje van Champi Oduber.

Porte de 10 Ciudad. Aruba.

3. Het in 1911 geopende landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum) en de landsschool (nu de Raad van Advies en de Algemene Rekenkamer).

Muelle del Peerdenbei, Aruba A. H.

4. De Paardenbaai omstreeks 1928. Het gebouwtje rechts is een aanbouw van het Tolhuis, waarin de douane een kantoortje had. De schepen op de voorgrond zijn de Abeona van Nadi Henriquez, de Engracia van R.M. Arends en de Gracia Maria van Sintjago Tromp.

vt!.to de la Bahia II Paardenbai' Aruba.

5. De kustlijn liep vroeger heel anders dan nu, zoals men op deze kaart kan zien. Het in 1949 afgebroken gezaghebbershuis en -kantoor (achtergrond), het landskantorengebouw (nu het Archeologisch Museum) en de school (voorgrond), nu de Raad van Advies en de Algemene Rekenkamer, lagen aan het strand. In 1939 is de kustlijn kunstmatig veranderd.

Parte de le Ciuded. Arube ,

6. De Oranjestraat gezien vanaf de Toren Willem III.

Edificios Cetolicos. Aruba A. H.

7. De St-Franoiscuskerk met omliggende gebouwen.

t

bcuelC? y Residencie de I~ Herrnenos Cristienos. Aruba.

8. Het fraterhuis van de fraters van Tilburg, die tot 1937 het onderwijs voor de katholieke jongens verzorgden. Het oudste deel van het huis dateert van 1915, toen de fraters hier kwarnen. Met de kornst van de freres van de christelijke scholen in 1937 werd het Huize de la Salle. Nu is hier de Universiteit van Aruba gevestigd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek