Axel in oude ansichten deel 3

Axel in oude ansichten deel 3

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Axel
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1224-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Axel in oude ansichten deel 3'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Tegelijkertijd met het verschijnen van het platenboekje "Axel in oude ansichten deel 2", was het mogelijk om ook een derde deeltje over deze oost-Zeeuws-Vlaamse stad het licht te doen zien. Er was nog zoveel materiaal, bestaande uit oude ansichtkaarten en/of foto's, dat het volkomen verantwoord was "Axel in oude ansichten deel 3" te laten verschijnen. Vandaar dat deze graag gewilde platenboekjes regelmatig bij de Europese Bibliotheek in Zaltbommel van de persen rollen en soms worden uitgegeven in samenwerking met de "Zeeuwsche Boekhandel" te Zierikzee. Het zijn echter niet alleen de ouderen die deze plaatjes met veel interesse bekijken, maar ook vele jongeren willen graag weten hoe het Axel in vroegere tijden, toen onze groot- en overgrootouders nog leefden, er uitzag. In de laatste jaren neemt deze interesse niet alleen bij de ouderen, maar ook bij de jongeren aanmerkelijk toe. Het oude, antieke van vroeger is "in". Uit het vele nog niet gepubliceerde illustratiemateriaal, dat ons ter hand gesteld werd en dathieren daar in Axel in ruime mate aanwezig was, heeft de samensteller opnieuw een keuze gemaakt, die thans het licht ziet als het derde deeltje "Axel in oude ansichten".

Menigeen in Axel zal, zo verwacht de samensteller, bij vergelijking van de tegenwoordige situatie de verzuchting slaken:

"Wat is ook hier, in onze goede stad, veel moois en interessants verdwenen! " Helaas heeft de opmerker (opmerkster) inderdaad gelijk! Maar de tijd gaat voort op zijn gestage stroom. Automatisering, mechanisatie, snelheid en specialisatie zijn voor de moderne mens van 1980 werkelijkheden, maar onze voorouders kenden deze begrippen niet of nauwelijks. Het zal dan ook, vooral voor de wat ouderen uit Axel, een verkwikking zijn zo nu en dan eens een kijkje te nemen in het Axelse wereldje van opa en oma, ditmaal met gebruikmaking van een aantal oude ansichtkaarten en/of foto's uit de

periode van circa 1880 tot 1950, waarbij dient opgemerkt te worden dat de samensteller echt niet op één jaartje, voor of na deze periode, gezien heeft. Een enkele "uitschieter" is, gezien de belangrijkheid van de oude ansicht en/of foto, in dit derde deeltje over Axel opgenomen.

Zoals we reeds in "Axel in oude ansichten deel 2" opmerkten, heeft het woord "ansicht" of "ansichtkaart" in onze taal burgerrecht gekregen en wijst op de Oostenrijkse herkomst van dit soort kaarten. Nu werden inderdaad rond de eeuwwisseling niet alleen in Oostenrijk, maar ook in het naburige Duitsland tal van ansichten gedrukt van Nederlandse plaatsen. Op vele daarvan kon men bijvoorbeeld de naam "DI. Trenkler en Co., Leipzig" lezen. Maar daarnaast kwamen ook van diverse Nederlandse uitgevers dergelijke ansichtkaarten op de markt. Op verschillende Axelse kaarten zijn onder andere aan de achterzijde (soms ook op de voorkant) de volgende namen vermeld: Algemene Postvereniging (Union postale universelle), P.J. Meijer, Goedkope Winkel, Axel, SchellemanBegijn, Photo Axel, C.B. Antheunis, Axel, Firma P.J. van de Sande, boekhandel Terneuzen, A. van Overbeeke, Terneuzen, Boekhandel Littooy, Terneuzen, Ose van der Walle, Zuiddorpe, Em. Beernaert, fotograaf Lokeren, Firma F.E. den Boer uit Middelburg, Newo, Arnhem, P. van Dongen en G. Riemens, om maar enkele van de vele uitgevers te noemen. We zouden nog wel meer namen van uitgevers kunnen noemen, maar de beschikbare ruimte die voor deze inleiding bestemd is, noopt de samensteller met voornoemde ruimte te woekeren, ten einde ook nog wat andere facetten te belichten.

Wat Nederland betreft, zouden we kunnen wijzen op de bekende tekenaar-lithograaf-etser H.G. Icke jr., die leefde van 1855 tot 1942. Hij nam het initiatief om op een gewone

briefkaart een pentekening te maken en deze, bij wijze van proef, te verzenden, om te zien of de kaart als poststuk eventueel geweigerd zou worden. Dit was echter niet het geval, want de verzonden kaart bereikte inderdaad reeds de volgende dag haar bestemming. Zo was dus de eerste "prentbriefkaart" geboren. Het zou echter nog wel enige tijd duren voordat de ansichtkaart, of korter gezegd de ansicht, voorzien van een stads- of dorpsgezicht of eventueel een andere voorstelling, algemeen in gebruik zou komen. Zoals we reeds in de inleiding van het tweede deeltje opmerkten, was dit omstreeks 1895. Tegen het einde van de vorige eeuw had men al de beschikking over verschillende reproduktie technieken, al stonden deze toen uit de aard der zaak nog in de kinderschoenen. Maar, alle begin is moeilijk. Ook op dit punt is de techniek ver gevorderd. Met de ons ten dienste staande middelen, waaronder moderne apparatuur, is de reproduktietechniek de laatste jaren dusdanig geperfectioneerd dat een reproduktie van een duidelijke, oude ansichtkaart en/of foto bijna niet te onderscheiden is van de echte ansicht of foto! Een oud, vergeeld album biedt voor de diverse samenstellers van deze platenboekjes vele ongekende mogelijkheden, waarbij ook verrassende ontdekkingen worden gedaan. Veel van wat vergeten scheen, komt in het geheugen weer naar boven, waaraan in het bijzonder de ouderen zeer zeker met enige weemoed zullen terugdenken. Allerlei facetten van het dagelijks leven uit een voorbijgegane periode komen in dit derde platenboekje over Axel in het licht van de schijnwerper. In dit verband noemen we de mode uit die dagen, zeden en gewoonten, oude middelen van vervoer, verdwenen ambachten, de ouderwetse "kinderkopjes" en de dito straatlantaarns, die, achtereenvolgens door petroleum en gas, licht verspreidden in de donkere avonduren.

Veel van het oude en vertrouwde uit de stad Axel is verdwenen. Het komt niet meer in het stadsbeeld voor, maar het leeft echter wel voort in de herinnering van de Axelaars. Speciaal de plaatjes met daarop personen van toen spreken bijzonder aan en zullen ongetwijfeld herinneringen oproepen, zowel blijde als droevige!

Moge dit derde platenboekje over Axel een bescheiden bijdrage zijn aan de toestanden uit de voorbij gevlogen jaren, die nimmer weerkeren, maar waaraan de herinnering blijft. De samensteller is er van overtuigd niet volledig te zijn geweest, hetgeen zijn oorzaak vindt in het feit dat de tekst onder het plaatje staat, zodat hiervoor slechts een beperkte ruimte beschikbaar was. Ten slotte wil de samensteller u allen veel leesen kijkgenot toewensen op de rondgang door Axel uit grootvaders tijd, waarmee we thans beginnen.

Van deze gelegenheid wil de samensteller graag gebruik maken om de opdrachtgever, de heer e.P. Pols uit Zierikzee, hartelijk te bedanken voor het in de samensteller gestelde vertrouwen bij het samenstellen van dit platenboekje, waardoor veel van het oude vertrouwde uit Axel voor het nageslacht bewaard blijft. Verder een woord van bijzondere waardering voor mevrouw I. van den Berge, J.e. Boeije, mejuffrouw J.P.W. Oggel, C. Smies, J.P. Schutz en pastoor W.R. Vervaet, voor het tijdelijk afstaan van de oude ansichten en/of foto's. Een woord van bijzondere dank komt ook toe aan mevrouw 1. van den Berge, J.e. Boeije en D.J. Oggel voor de uitvoerige informaties en voor het nazien van de teksten, waarbij de heer J.e. Boeije wel het leeuweaandeel heeft gehad.

Axelscbe SassiDg .. De Reep"

1. We zijn in deeltje 2 van "Axel in oude ansichten" op de Axelse Sassing geëindigd. In deeltje 3 beginnen we weer op de Sassing. Op deze foto uit de jaren dertig zien we "De Reep", richting Sluiskil. Links zien we een beurtschip in de vaart. Op de weg staat een ouderwetse Chevrolet met aan de achterzijde een reserveband. Op de achtergrond een tweewielige koets. Let op de ouderwetse straatlantaarn. Rechts op de foto, waar men de stenen schuur ziet staan, stond voorheen een houten schuur met een rieten dak erop.

"

2. Op deze foto zien we de andere kant van het kanaal, de Loskade. Links op dit plaatje staat op de kade een met twee paarden bespannen boerenwagen, die de landbouwprodukten heeft aangevoerd, die per schip werden weggevaren naar hun uiteindelijke bestemming. Op de voorgrond zien we het beurtschip "Zorg en Vlijt" van beurtschipper P.J. van Doorn. De andere beurtschipper was C. van Doeselaar. Beide beurtschippers vervoerden niet alleen landbouwprodukten, zoals suikerbieten en granen, maar ook bouwmaterialen. Tegenwoordig vindt men op deze kant de Covo-silo, waar in de oogsttijd lange rijen trekkers staan te wachten om het graan in de silo's te laten drogen, schonen en op te slaan, vanwaar het dan per schip weer verder wordt vervoerd.

Àxelsche Sassing Loskade

3. Ook deze foto toont ons de Loskade van de Axelse Sassing in Axel. Op de voorgrond ligt het beurtschip van beurtschipper P.J. van Doom. Zijn schip van 55 ton droeg de naam "Zorg en Vlijt". Op dit plaatje is men juist bezig met het lossen van de boerenwagen en het laden van dit beurtschip. Als men deze foto goed bekijkt, wat is er dan in vijftig jaar veel veranderd. Neem alleen nog maar het snelle lossen en laden van de schepen en het moderne vrachtvervoer over de weg. Let op de toen al aanwezige fietsen en de ouderwetse Chevrolet.

UITQ. N. J. aoos . ".$1'EItO ??.

4. We hebben de Sassing verlaten en zijn via de Buthdijk Axel binnengekomen. Net voorbij de Bijlokestraat zien we links van ons Jan Hensdijk met zijn vrouwen de hondekar. Let op de (lichtblauwe) strik aan de muts. Ook ziet men hier duidelijk de katoenen werkschort. Zo te zien zijn de baas en zijn hond goede vriendjes.

5. We lopen nu verder Axel in en kijken terug vanuit de Oosterstraat, richting Buthdijk. Rechts op de foto, net voor de aldaar staande kar, ontwaren we de doorgang naar de molen. Waar de laatste woningen staan, treft men nu ongeveer de nieuwe bejaardenwoningen aan, tegenover het bejaardencentrum "De Vurssche". Links achter de bomen was het "Nieuwe Diep", waar het vuil van Axel werd gestort. Ook dit gedeelte van de Oude Wijk viel in het saneringsplan en is volledig verdwenen.

AXEL OUDE WYK

6. Het zullen ongetwijfeld alleen de ouderen uit Axel zijn die zich deze situatie nog zullen herinneren. We kijken hier in de Oude Wijk van Axel, waarvan deze oude vier huisjes in de loop der jaren zijn afgebroken. Boven deze huisjes is nog juist een gedeelte van de molen van Cappon te zien. De ouderwetse straatlantaarn zorgde in de donkere avonduren voor de nodige verlichting. Van links naar rechts zien we in Axelse dracht geklede vrouwen en wel Jacomina Herrebout, Lies Hamelinek en Antje de Jonge. In de deuropening van het rechter huisje kijkt Karel van Drongelen ons aan. Het was toch wel erg gezellig, zo'n praatje in de Oude Wijk.

GROETE UIT ZEELAND.

7. We zijn nu linksaf geslagen en komen in de Weststraat terecht (het gedeelte tussen de Kerkdreef en de huidige Burgtlaan). Halverwege kijken we om en het eerste dat ons opvalt is de grote boerderij "Knorrenburg" genaamd -, destijds van landbouwer C. Haak. Deze boerderij is ook in het saneringsplan gevallen en afgebroken. Links op het plaatje zien we Kee Zeger en Trui de Feijter in hun Axelse klederdracht. Rechts op de voorgrond poseert mevrouw Maatje van Hoorn-Dees.

r

jx~1, Wes'slrilëll

8. We lopen nog verder de Weststraat in tot op het punt Weststraat-Noordstraat en kijken dan terug, richting Kerkdreef. Rechts op de foto zien we de smederij van A. van Cruiningen. Deze foto moet rond 1916 genomen zijn, want iets verderop zien we het witte bordje met het opschrift "Let op de Tram". Wel een groot verschil met het huidige stadsbeeld.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek