Baarle Nassau / Hertog in oude ansichten

Baarle Nassau / Hertog in oude ansichten

Auteur
:   G.J. Rehm
Gemeente
:   Baarle-Nassau
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2867-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Baarle Nassau / Hertog in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

De eigenaardige toestand in het tweelingdorp BaarleNassau-Hertog vindt zijn oorsprong in de twaalfde eeuw. Voor belangstellenden zijn er tal van publicaties over dit onderwerp voorhanden. De twee-herigheid leeft in de namen voort. Nassau is ontleend aan de graven van Nassau, sedert 1403 heren van Breda, en Hertog aan de hertog van Brabant. De Belgische gemeente Baarle-Hertog omvat ongeveer dertig enclaves in het Nederlandse Baarle-Nassau en het kerkdorp Zondereigen ten zuiden van Nassau. In de enclaves ontstonden vreemde situaties, waarbij de grens soms dwars door de gebouwen loopt. Bij de vaststelling van de rijksgrens tussen Nederland en Belgie in 1843 bleek het onmogelijk deze scheiding rondom Baarle tot stand te brengen. Over een strook van 36 kilometer moest de oude toestand gehandhaafd worden. Een van de meest serieuze pogingen om via gebiedsruil de grenskwestie definitief te regelen leed in 1892 in de Belgische volksvertegenwoordiging schip breuk. Thans valt nog steeds niet met zekerheid overal in Baarle de grens te bepalen. Ondanks het bestaan van twee dorpsbesturen vormde het eigenlijke dorp Baarle een levensgemeenschap. Natuurlijk waren er ook conflicten. Een geschil leidde in 1860 tot de stichting van een eigen parochie voor Nassau. Op korte afstand van elkaar treft men in Baarle twee kerken, twee raadhuizen, twee postkantoren, enz.

In de periode van circa 1900 tot 1930, waarvan dit boekje een afspiegeling wil zijn, onderging het dorp tal van veranderingen. Zo had den de straten rond

1900 nog een zuiver dorps karakter, later verschijnen er meer en meer winkels en grotere gebouwen, zoals een grensstation, een broederklooster, een missievakschool, een zusterklooster met daaraan verbonden scholen, enz. Deze ontwikkeling werd bevorderd door de ligging van Baarle in twee landen. Men kon hier voor eigen gebruik vrij invoeren; een afdoende douanecontrole is trouwens onrnogelijk. De goedkopere frank zorgde ervoor dat de middenstand zich vooral in Hertog vestigde, doch daarnaast een depot in Nassau aanhield. Smokkelen liet men aan anderen over. De Baarlese winkelier leverde de goederen, maar hield zich doorgaans niet op met het riskante vervoer langs de weg.

Wellicht een der redenen dat men in Belgie zeer gesteld is op het behoud der enclaves is het feit, dat in de Eerste Wereldoorlog hier een radiopost gevestigd was, die van greet nut was voor de geallieerden. De Duitsers konden de enclaves wegens de Nederlandse neutraliteit niet bezetten, alleen de grens was met een zgn. elektrische draad afgezet. Baarle-Hertog was in 1914-1918 een welhaast onafhankelijke staat. Vele ansichten zijn in die periode uitgegeven onder invloed van de grote inkwartiering van het Nederlandse leger te Nassau.

Voor hun grote hulp bij de samenstelling van de onderschriften dank ik de heren E. de J ong en J. Slockers.

I. Komende van de richting Breda kreeg men omstreeks 1910 dit bee1d van de Chaamseweg. Links was de leerlooierij van De Swart en rechts de leerlooierij van C. Gillis. De fabrieksschoorsteen behoorde tot de zeepziederij van Van Gompel.

Baarle-Nassau-Hertog Ch ?? mscheweg.

2. lets verderop deChaamseweg, inde andere richtinggezien in 1929. Links op de voorgrond het in 1925 gebouwde woonhuis der kinderen Van den Heijning. Rechts staat het huis van M. van Loon, daarnaast de woning van F. Verheijden, respectievelijjk gebouwd in 1926 en 1928. Let op de bierwagen van Verheijen, die uit de poort naar de daarachter gelegen bierbottelarij en limonadefabriek komt. Het lage gebouw daar was een herberg, die sedertdien is afgebroken.

Baaele-Nassau en Baaele-Heesoq , Chaamsche weg

3. Vanaf de overweg een gezicht in de Chaamseweg omstreeks 1928. Links achter het cafe van Aug. Hoefnagels was de looierij van Michielsen. De windmolen diende ter opwekking van eigen elektriciteit. Baarle had van december 1918 tot 21 december 1923 elektrische verlichting, verzorgd door de "Mij. tot verschaffing van elektrisch licht te Baarle- Nassau". Zie de houten palen der bovengrondse leiding. In november 1927 begon de P.N.E.M. met de aanleg van een elektrisch net. De kom was in februari 1928 weer aangesloten. Zie de metalen lichtmast links. Rechts ziet u een petroleumlantaren voor de straatverlichting tussen 1923 en 1928.

4. Vanaf de overweg een blik in de Nieuwstraat omstreeks 1923. Rechts het cafe Belge van H. Gillis, later Het Vlaamsch Huis genaamd. Links het woonhuis van de brievengaarder S. Slockers. Het straatbee1d zou nadien een grote wijziging ondergaan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek