Barneveld en de Barnevelders in oude ansichten

Barneveld en de Barnevelders in oude ansichten

Auteur
:   J. Luytjes
Gemeente
:   Barneveld
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5647-9
Pagina's
:   120
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Barneveld en de Barnevelders in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

door

J. Luytjes

Europese Bibliotheek - Zaltbommel

De in 1929 in Haarlem geboren Jan Luytjes vestigde zich in 1968 in Barneveld. Zijn hobby, de fotografie, leidde ertoe dat hij een uitgebreide collectie reprodukties van oude afbeeldingen van zijn nieuwe woonplaats wist aan te leggen. Via diverse verzamelaars die hun oude foto's en prentbriefkaarten ter beschikking stelden, groeide deze collectie uit tot enkele duizenden dorpsgezichten en groepsfoto's. In 1981 startte Luytjes in de Barneveldse Krant de rubriek .Blik in het Verleden" waarin met behulp van de lezers de oude groepsfoto's van namen worden voorzien. Uit de inmiddels ruim 250 afleveringen van deze rubriek is in dit boek een kleine selectie gemaakt als aanvulling op de topografische afbeeldingen van het dorp Barneveld.

W~OEN

OEKJE

ISBNlO: 90 288 5647 1 ISBNI3: 978 90 288 5647 9

© 1993 Europese Bibliotheek - Zaltbommel

© 2009 Reproductie van de oorspronkelijke druk uit 1993

Europese Bibliotheek Postbus 49

5300 AA Zaltbommel telefoon: 0418 513144 fax: 0418 515515

e-mail: publisher@eurobib.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

INLEIDING

Dit boekje wil een beeld oproepen van Barneveld, zoals het er uitzag en zoals de mensen er leefden zo ongeveer tussen de eeuwwisseling en de jaren vijftig. Het boekje is daarmee niet aIleen bedoeld voor oudere lezers. Ook zij die na 1950 zijn geboren en nieuwe ingezetenen van het meer en meer steedse allure vertonende dorp zullen bij het lezen van de teksten en het aansehouwen van de oude foto's een indruk krijgen van de levenswijze van de Barnevelders van toen. Hoewel die levenswijze uiterlijk sterk versehilt van de huidige, heeft ze wei grote invloed gehad op de levensstijl van nu. Dat geldt niet aileen voor de autoehtone inwoners; onwillekeurig zullen de nieuw-ingezetenen de invloed ervan ondergaan. De samensteller wenst de lezers talloze genoeglijke ogenblikken met het bekijken van de foto's en hoopt dat vooral de ouderen vee I herkenningspunten ontdekken.

Wat de jongeren betreft: besef enerzijds wat er aan waardevolle dingen verloren is gegaan, maar bekijk daarna uw dorp zoals het nu is en stel voor uzelf vast wat er nog over is, dat de moeite van het behouden waard is.

Twintig jaar geleden heeft de Barneveldse Drukkerij en Uitgeverij een fotoboekje met de titel "Oude

kijk op Barneveld" het lieht do en zien. De daarin afgebeelde oude prentbriefkaarten hebben destijds de samensteller van de uitgave die thans voor u ligt, ertoe geinspireerd om met dat boekje in de ene hand en de fotoeamera in de andere, de straten en gebouwen van het dorp Barneveld, waar hij toen enkele jaren tevoren was neergestreken, opnieuw te fotograferen vanaf dezelfde plaats als destijds de fotograaf met zijn omvangrijke glasplateneamera had gestaan.

Dit heeft geleid tot een uitgebreide verzameling oude en nieuwe foto's van het dorp en zijn omgeving. Was er toen, begin jaren zeventig, nog redelijk veel terug te vinden van de oude straatwanden, anna 1993 is er inmiddels zoveel herbouwd of ingrijpend gerenoveerd, dat de voetganger zijn blik omhoog moet riehten, wil hij hier en daar nog iets van de vroegere gevels herkennen.

De hoek Nieuwstraat/Langstraat, waar eens het Nutsgebouw stond en nu een hypermoderne HEMA, het statige notarishuis "Bon Repos" tegenover het Nairaemuseum, de hotels De Roskam en Hof van Gelderland, de pastorie in de Nieuwstraat op de plek waar nu de BDU haar zetel heeft, het pand van timmerman Van Maren, ook in de Nieuwstraat, de

vertrouwde Julianaschool en ULO "Benno" aan de Kapteijnstraat of de "Vakteekenschool" aan de Langstraat, ze zijn aIleen nog op oude afbeeldingen terug te vinden. En waarom moest dat karakteristieke stationsgebouw plaats maken voor mod erne architectuur?

Anderzijds ... Wethouder W. van Hekezen zei tijdens de algemene beschouwingen in oktober 1992:

"Barneveld leeft, dus Barneveld verandert; een nostalgische hang naar fixatie van een beeld dat niet meer aansluit op de maatschappelijke werkelijkheid zou niet getuigen van wijs bestuur." En daar is op zich natuurlijk weinig tegen in te brengen. Zonder vernieuwing zouden we nu nog in plaggehutten wonen. Daarbij kunnen we ons zelfs afvragen hoe volgende generaties tegen de Schoutenhof aan zuIlen kijken; misschien net zoals wij dat deden tegen De Roskam. Het nieuwe moet nu eenmaal eerst weer oud worden voordat het kan worden gewaardeerd.

Maar nog niet aIles is vervangen door nieuwbouw of heeft plaats moeten maken voor parkeerruimte. Het oude Raadhuis is er nog, het Gasthuis, het Concertgebouw met het in dezelfde (Amsterdamse) stijl gebouwde voormalige Nairacmuseum ernaast, de

scheve pui van bakkerij eertijds Heineman, later Aelbers en na een facelift nu De Vries; de Brouwerij - thans ingericht als streekmuseum: wie zoekt, vindt hier en daar nog getuigen uit het verleden in ons dorp. En laten we daar - aIle maatschappelijke werkelijkheid ten spijt - toch maar voorzichtig mee omspringen.

Met dank aan al die attente mensen die steeds maar weer de moeite hebben genomen om te reageren op de oude groepsfoto's in de Barneveldse Krant. Samen hebben we er best een waardevol documentje van kunnen maken.

De straten van Barneveld hebben natuurlijk niet altijd dezelfde namen gehad als nu.

Jan van Schaffelaarstraat Schoutenstraat Langstraat

Nieuwstraat Amersfoortsestraat

Catharinastraat Groote Straat Lange Straat Groene Steeg Hessenweg, Schimmelsteeg

Het Eerste Achterdorp

Pastoor Gowthorpestraat :

1. Dit is het voormalige station BarneveldIVoorthuizen. Ingaande maandag 15 mei 1876 totdat de lijn Barneveld-Nijkerk op 1 december 1903 in gebruik werd genomen, werden de reizigers met bestemming Barneveld per omnibusdienst hier vandaan naar het dorp vervoerd. Deze dienst werd onderhouden door Versendaal & Schut, die zijn kantoren had gevestigd in de hotels De Roskam en Bontekoe.

2. Op weg van het station Barneveld/Voorthuizen naar het dorp Barneveld wordt onze blik gevangen door een imposant landhuis, bij de Barnevelders bekend onder de naam "Kasteel de Schaffelaar", waarschijnlijk omdat het een toren bezit. Deze foto van De Schaffelaar hebben we gekozen omdat het een van de weinige is waarbij de fraaie lantarens op het toegangshek nag zijn te zien. De eerste steen voor De Schaffelaar werd op 1 april 1852 gelegd door Jasper Hendrik baron van Zuylen van Nievelt. De gehele bewogen geschiedenis van De Schaffelaar in dit boekje te bespreken zou niet doenlijk zijn. Uitgebreide documentatie over het bouwwerk en zijn bewoners is te vinden bij de gemeentelijke archiefdienst van Barneveld.

3. In de bocht van de Stationsstraat, even voorbij "De Vetkamp", en tegenover De Schaffelaar, stond het "Kokshuisje". Naar overlevering de woning van de kok van de bewoners van het landhuis. Wellicht dus werden hier de eenvoudige, doch voedzame maaltijden bereid voor Jasper Hendrik, baron van Zuylen van Nievelt en zijn echtgenote Jeane Cornelie barones van Tuijll van Serooskerken en later Lucas Willem van Essen en zijn echtgenote Margriet van Essen-van Haeften tot Wadenoijen. Barneveld kende kJinkende namen in die tijd! Thans vindt men op deze plaats de woning van wijlen notaris Rijneveld en de naam "Kokshuisje" is daarop bewaard gebleven.

/0

4. Een luchtfoto van voor 1926. Ter orientatie: 1. Julianaschool; 2. Benno; 3. Gasthuis; 4. pastorie; 5. Irene; 6. kosterswoning; 7. rij woningen, latermarkthal; 8. smederij Van der Mheen; 9. hotel De Roskam; 10. Eierhal; 11. Klomp; 12. Bon Repos; 13. brouwerij; 14. hervormde kerk; 15. bakkerij Blokhuis; 16. Tijsseling; 17. synagoge; 18. De Korenbeurs; 19. "Klein Voorthuizen".

5. Het uiterlijk van het station van Barneveld (centrum) is in de loop der jaren nog al eens aan verandering onderhevig geweest. Hier de oorspronkelijke vorm, zoals die zich in 1902 aan de reizigers presenteerde (achterzijde). Alles over de spoorlijn Ede-Nijkerk is te vinden in het boekje "Sporen door de Gelderse Vallei" van Aalt van Ramshorst en Gerjan Crebolder (B.D. U., Schaffelaarreeks nr. 7).

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek