Beek in oude ansichten

Beek in oude ansichten

Auteur
:   J. Mennes
Gemeente
:   Beek
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4020-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Beek in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Uitgaande van de bedoeling van het boekwerkje "Beek in oude ansichten", nl. het de oudere lezer op visuele wijze in herinnering brengen en de jongere lezer inlichten omtrent het alledaagse Beek in de periode 1870-1935, komt het ons gewenst voor tach in een klein voorwoord de plaats van het dorp Beek in zijn orngeving toe te lichten.

Welnu dan. Beck is, de gehele geschiedenis door, een van de mooiste en welvarendste Zuidlimburgse dorpen geweest, Het was van oudsher een centrum in de streek. Deze streekfunctie dankte Beek, naast zijn Egging op een knooppunt van belangrijke wegen, vooral aan de energie en de ondernemmgsgeest van zijn inwoners. De gehele uitleg van Beek getuigde van een welvaart, die men in de verre omgeving nergens aantrof.

Op het einde van de vorige eeuw, nl. in 1894, te!de Beek reeds 3100 inwoners, Dit aantal is in de loop der jaren uitgegroeid tot ongeveer 12500 in 1971.

Als attracties die Beek aan zijn inwoners en streekgenoten te bieden had, noemen wij de markten, veekeuringen. tentoonstellingen, alle georganiserd door een actieve boeren- en middenstand, alsmede de festiviteiten op het terrein van de cultuur en folklore, met carnaval, kermissen en Sintelecie als hoogtepunten.

Naast de gezonde boerenstand, vonden de inwoners hun bestaan in de handel en de vele en schone industrieen, Een veertiental sigarenfabrieken leverde en exporteerde goede en wijd en zijd bekende merken, zoals Rijksmuseum, Hesibe, Romano, Jong Limburg en vele andere. Verder had Beek zijn leerlooierii, een klompen- en pa-

pierfabriek, steen-, siroop-, lirnonade- en timmerfabrieken, een tweetal bierbrouwerijen en distilleerderijen en twee windmolens,

Maar oak de middenstand was bij de tijd, Zo bouwde in 1907 de zakenman Chr. Visschers in de Dorpstraat een groot warenhuis van vier verdiepingen, dat werd ingericht volgens grootsteedse voorbeelden, Toen zijn zaak floreerde bouwde hij ten gerieve van zijn klanten uit de Maasdorpen een filiaal aan de overweg (thans restaurant "t Kaar). In het Kerkeveld bouwde hij een siroopfabriek en een fruitdrogerij, waar vele jonge arbeidskrachten konden worden tewerkgesteld en de boeren een nieuw afzetgebied kregen voor hun fruit.' De fruitteelt is in Beek steeds van grate betekenis geweest, en vooral in de bloeitijd waren de vele boomgaarden een heerlijke aanblik. Tot midden in het dorp trof men grate en kleine boerderijen aan, omsloten door fruitbomen.

De boer voelde zich een koning "op zien good". Dit heeft hij altijd doen blijken en wenste inspraak in het verenigings- en politieke leven. Vooral in het politieke leven speelde de boer een grate rol, wat de hem eigen boerentrots met zich mede bracht. Op het einde van de vorige eeuw is de boer gaan beseffen, dat organisatie noodzakelijk was geworden en men kwam tot een gezamenlijke inkoopcentrale, genaamd Casino, gevestigd in de harmoniezaal aan de Dorpstraat. Het waren in de eerste jaren de grote boeren, die de lakens uitdeelden, De kleine boeren raakten op de achtergrond, moesten klein gehouden worden en maar blijven "treumpen" of gaan werken op de grote boerderijen voor een "krentje" per

dag met de kost.

Maar door de nieuwe kunstmeststoffen en veevoederprodukten kwam een ommekeer bij de boeren. De organisatie werd hechter en in het begin van deze eeuw besloot men tot de oprichting van een grate melkfabriek. De "fotsjen", verspreid over het hele dorp, werden opgeheven en in 1918 draaide de grote melkfabriek aan de Hooistraat.

Geleidelijk aan begon men ook de noodzaak te zien van een goede organisatie van de werklui. Gesteund door de voormannen werd in september 1904 in Beek de R.K. Werkliedenbond opgericht, In een kort tijdsbestek groeide deze bond uit tot een grote en hechte organisatie, die ook de stoot heeft gegeven tot de stichting van het patronaat in 1911 aar de Dorpstraat. Dit gebouw is een zegen geweest voor geheel Beek, maar voomarnelijk voor de jeugd, die er een onderdak kreeg voor spel en Iering,

Toch houdt de jeugd de oude spelen in ere, want op alle hoeken en straten ziet men ze bezig met "schromen", "knubbelke goaje", "flitjsboere", "Ilindje steke", "bergloape", beugelen, kegelen, boogschieten, alsook turnen en voetballen, Deze laatste sporten werden reeds op het einde van de vorige eeuw in Beek beoefend.

Ook voor het godsdienstig leven was Beek een middelpunt. De huidige St-Martinuskerk werd in drie fasen gebouwd, In 1886 is pastoor Hillen met koor en transept begonnen. In 1892 zette pastoor Roersch deverbouwing verder voort en voltooide het middenschip. Het derde gedeelte werd gebouwd onder pastoor Voncken in 1910

door de architecten Jos Cuypers en Jan Stuyt, De plannen voor het huidige neo-romaanse gebouw zijn van architect L. von Fisenne.

In de loop der jaren werden nog gebouwd de kapel te Geverik in 1861, de kloosterkapel van de zusters franciscanessen, het klooster der zusters kamelitessen (1938), de kerken te Neerbeek (1933) en te Genhout (1937) en in het Proosdijveld (1963).

Naast de katholieke kerken was er sedert 1835 in de Raadhuisstraat de kerk van de hervormde gemeente en in de Molenstraat de joodse synagoge. Deze laatste werd in 1946 gesloten, daar nog maar drie joodse gezinnen uit Beek de oorlogsgruwel hadden overleefd. Het gebouw werd verbouwd tot twee woningen, waaraan tot voor kort in de rechterzijgevel de ingangsportiek met een hebreeuws opschrift te zien was.

De onderlinge verstandhouding is, op kleine uitzonderingen na, steeds goed geweest, wat zeer bevorderlijk is geweest voor het verenigingsleven, VOOf optochten waarvoor Beek bekend was, voor congressen, processies enz.

Deze inleiding mag voor u, die "Beek in oude ansichten" doorbladert, een aanloop zijn om volop te genieten van de rondwandeling, die wij hebben kunnen samenstellen. Aile medewerkers hieraan, in 't bijzonder het gemeentebestuur, onze hartelijke dank.

Jos Mennens

1. Wanneer de reiziger vanuit het zuiden het dorp Beek nadert, via Den Hokel, ontvouwt zich voor hem aan de rechterzijde een heerlijk landschap met prachtige kleurschakeringen. Vooral de op de achtergrond, in het dal van de Keutelbeek, gelegen bospartij van kasteel Genbroek levert in voor- en najaar een apart schouwspel op. Temidden van dit prachtige panorama rijst statig tussen het groen en de blauwe en rode daken de robuuste, vierkante neo-romaanse kerktoren omhoog als wachtpost en beschermer van het Beeker land.

Groote Ryksweg Groeten uit Beek (L.)

2. Als we Den Hokel, gelegen op honderd meter boven N.A.P., afdalen, nodigt het pension-restaurant Van Buggenum ons uit om even te rusten en te genieten van het prachtige landschap ter plaatse. Een machtige olmenlaan omzoomde in die tijd nog deze belangrijke verkeersader, doch in 1922 werd zij helaas gerooid, zulks mede om redenen van verkeersveiligheid. Pension Van Buggenum werd in de dertiger jaren wegens gebrek aan een opvolger gesloten en ging in eigendom over aan een Frans patersklooster. Vervolgens werd het verkocht aan een aannemer en tenslotte kocht de heer J. Klinkers het aan voor sloop en nieuwbouw.

3. De eerste woningen van Beck, die men aan de "Groote Rijksweg" ontmoet, vormen het zgn. villapark, in 1918 aangelegd onder het bewind van burgemeester Janssen. Statig in het eerste gelid staat de grote mergelvilla van de sigarenfabrikant Constant Hennekens.

4. Woonhuis en stoombierbrouwerij Specken-Hennekens op de hoek Rijksweg-Heuvelstraat. Dit pand werd gebouwd rand 1840. In deze waning heeft enige tijd prof. dr. C. H. H. Spronck gewoond, die hoogleraar werd aan de universiteit van Utrecht. Tot 1925 werd deze brouwerij bier geexploiteerd. Door concurrentie van de grote brouwerijen, raakte deze echter achterop en moest sluiten. Her pand werd verkocht en verbouwd tot hotel. Op de ansicht zien we links het herenhuis met daarnaast de brouwerij en de dertig meter hoge schoorsteen. Aan de voorzijde loopt een gracht voor de afvoer van regen water en een brug geeft toegang tot de woning.

5. Dr. Charles Henri Hubert Spronck.

ยท .

6. Aan de overkant was gelegen de gendarmerie van de bereden politie, die hier haar verblijf had tot 1920. In dat jaar kon het nieuwe gebouw Onger de Baan betrokken worden, dat voor die tijd als zeer modern gold.

Rijksweg Beek

7. Vanaf de gendarmerie hebben we een mooie doorkijk over de Rijksweg met zijn destijds nog aanwezige laanbeplanting tot in het centrum. Aan de rechterzijde zien we het vanouds bekende hotel Colaris, dat met zijn wit gekalkte muren steeds een blikvanger is geweest in de ruim honderdvijftig jaar van zijn bestaan.

~ .

Groete uit Seek (Limb.) RiJksweg

8. Een gezicht op het Wolfeinde met rechts de distilleerderij Hennekens. Vaar het pand staan nog de schamp- en aanlegpalen, waaraan de honde- en paardekarren werden vastgebonden bij het in- en uitladen van goederen. Aan de linkerzijde de voormalige grate boerderij Smeijsters op de hoek van de Heistraat (thans Raadhuisstraat). Naast de uitspanning van Demandt zien we de apotheek Stijns en de snelpersdrukkerij van de gemeentesecretaris Guill. Lemmens, De straat was nog steeds met een grindlaag bedekt en werd door de inwoners onderhouden, wat "botten" genoemd werd. Hierdoor kwam men vrij van belastingbetaling.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek