Bergen op Zoom in oude ansichten deel 2

Bergen op Zoom in oude ansichten deel 2

Auteur
:   F. Dons en J.C. Roelands
Gemeente
:   Bergen op Zoom
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2122-4
Pagina's
:   144
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Bergen op Zoom in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

IN LEIDING

Het is al weer bijna tien jaar ge1eden, namelijk in 1969, dat van de hand van onze gerneentearchivaris, de heer I.H. van Mosse1veld, het boekje "Bergen op Zoom in oude ansichten" verscheen. In het voorwoord van dat boekje wordt op een beknopte, duidelijke wijze de rijke geschiedenis van de stad belicht, waarbij een sterk accent valt op Bergen op Zoom als vestingstad en garnizoensstad. Dit laatste gegeven is er ongetwijfeld de oorzaak van dat er van Bergen op Zoom in het verleden vele ansichtkaarten zijn uitgebracht. Een ansichtkaart vormde namelijk voor de meeste hier gelegerde militairen een van de weinige mogelijkheden om aan familie of verloofde iets van zich te laten horen.

De grote hoeveelheid en grote verscheidenheid van ansichtkaarten van stadsgezichten van onze stad was voor ons een van de redenen om een tweede deeltje van "Bergen op Zoom in oude ansichten" uit te geven, waarbij wij er natuurlijk naar hebben gestreefd, zoveel mogelijk ansichtkaarten die, gezien de beperkte ruimte, in het eerste deeltje ontbraken op te nemen.

Een andere aanleiding voor de uitgave van een tweede deeltje vormt de nostalgische tijd, waarin we anna 1978 leven. Velen keren graag terug naar vroeger, naar "die goeie, oude tijd " , naar "het .goeie , oude Bergen". Dit is echter niet meer mogelijk. Vele stads-

gezichten hebben een ingrijpende verandering ondergaan, veranderingen, die zich in een steeds hoger tempo voltrekken. Recente voorbeelden hiervan zijn de sloop van het Carmelitessenklooster, van de Broedersschool en onlangs van de ijzergieterij van Asselbergs aan de Parallelweg. Objecten die over veertig jaar misschien mede het onderwerp zullen vormen voor een nieuw deeltje in deze reeks.

Behalve stadsgezichten zijn er ook enkele oude groepfoto's in dit boekje opgenomen. Om de namen van de daarop voorkomende personen zoveel mogelijk te achterhalen, is er veel werk verzet. Toch achten wij de aanwezigheid van fouten niet uitgesloten. Dit geldt ook voor de beschrijvingen van de stadsgezichten. Van het constateren van fouten zouden wij dan ook gaarne op de hoogte worden gebracht.

Vanaf deze plaats willen wij een bijzonder woord van dank richten aan de vele Bergenaren die ons in gesprekken de nodige informatie verstrekten. Al deze mensen met name noemen is ondoenlijk. Een uitzondering daarop willen wij echter maken voor de medewerkers van het gemeentearchief te Bergen op Zoom, bij wie wij nooit tevergeefs om inlichtingen hebben aangeklopt.

Tot slot spreken wij de hoop uit dat deze bundel, evenals de vorige, zijn weg mag vinden naar vele lezers.

Bergen op Zoom.

~h-

de ham-e.

1504. Vilg. A. J. A. de Kok.

1. Zodra men over de Schelde de stad naderde, werd men geconfronteerd met een behoorlijke bedrijvigheid. Rechts op de achtergrond verschillende industrieen, waaronder suikerfabrieken, zoutraffinaderijen, een zeepfabriek en een kistenmakerij. Verder een brikettenfabriek en natuurlijk de nog bestaande Zuid Nederlandsche Spiritus Fabriek. Bij de wal, op de voorgrond, het vissersvaartuig de BZ' 18 en links en op de achtergrond de bekende Bergse hoogaarsen, waarmee men op panharing en ansjovis viste.

-

2. Voer men vroeger de oude Bergse haven uit, dan passeerde men aan de linkerzijde een bolwerk, gevormd door dijk, parkoenpalen en kadewanden, die waren aangelegd om de kracht van het water te breken. Links weer een hoogaars, een vissersschuit. Deze schepen waren al1emaal voorzien van gaffeltuig met fok en bij windstilte ook van een kluiverfok of jager. Deze boten waren zeer solide gebouwd en volkomen zeewaardig voor de Schelde, terwijl de schipper, stuurman of visser goed was berekend op zijn taak en met iedere duim "gronds" van de Oosterschelde bekend was.

Ingai.g ?. an de Haven

BERGEN OP ZOOM

3. Aan de ingang van de haven waren meerdere bedrijven gevestigd. Aan de rechterzijde, juist niet meer te zien, lag de raffinaderij van de Shell met daarnaast de spiritusfabriek. Aan de andere zijde van het water lag de kreeftenkwekerij van Ch. Be1derbos, waarvan het kantoor was gevestigd in de Wassenaarstraat. Op de achtergrond de suikerfabriek van Van der Linde en Co. In 1918, de tijd waaruit deze ansichtkaart stamt, was de fabriek niet meer als zodanig in bedrijf. In 1914 was deze namelijk verp1aatst naar Groningen. Het 1eeg staande fabriekscomplex heeft ook nag dienst gedaan a1s opvangcentrum voor de Be1gische v1uchtelingen, die in oktober 1914 in groten getale naar Bergen op Zoom trokken.

Bergen op Zoom Ingang Heoen.

4. Deze ansichtkaart van de ingang van de haven toont ons reehts de opslagtanks van de Zuid Nederlandsehe Spiritus Fabriek. Op de voorgrond de boot van de firma Veraart, de BZ 4. Op de aehtergrond de schoorsteen van de suikerfabriek De Wittouek, die toen nog volop in bedrijf was. Het hoge gebouw links is de voormalige kazerne, het Groot Arsenaal, thans een depot van defensie. Voor het Groot Arsenaal staat onder andere de voormalige direeteurswoning van de Potasraffinaderij. Het hoge gebouw reehts daarvan was vroeger een paardestal.

BERGEN~ 9P IO' '!'.

,'. ~',,'" ",:

'.:v~"

Oesterput en fabrieken.

5. Kwam men vanaf Halsteren de stad binnen, dan had men westelijk de Wittoucksingel, waarop de zoutziederij van de gebroeders Juten was gevestigd, met ook het kreeftenpark annex de kwekerij van Ch. Belderbos. Rechts op de foto ziet men niet het Groot Arsenaal, maar de zoutziederij van de gebroeders Juten. In het midden van de foto is de ZNSF te zien. De zoutziederij lag tegenover de spiritusfabriek.

BERGEN OP ZOOM.

Uitmonding van de Zoom.

6. Op deze en de volgende kaart zien we de uitmonding van De Zoom, vroeger de Moervaart geheten, welke zijn oorsprong vindt bij onze zuiderburen. Voor de slechting van het Noorderfrontier, dat een nat front was, was het noodzakelijk dat er voor het water van De Zoom een andere uitmonding werd gegraven. In 1885 werd met dit werk een aanvang gemaakt. De uiteindelijke uitmonding bestond uit een klein sluizencomplex, vlak bij de voormalige scheepswerf van Bram Boer. Via deze sluizen kwam het water van De Zoom in de ScheIde. Het water links op de ansichtkaart is het welbekende Smitsvestje.

7. Bij de vorige ansichtkaart werd reeds gespraken van het Smitsvestje. Dit is links op deze kaart duidelijk te zien. Het Smitsvestje was eigenlijk een restant van een van de vroegere vestingwerken rand Bergen op Zoom, namelijk van het voormalige bastion Gadeliere, Lange tijd heeft het Smitsvestje dienst gedaan als waterreservoir van de suikerfabriek van Van der Linde, welke daar van 1870 tot 1914 gevestigd is geweest. Zoals eerder vermeld, werd de vestiging overgebracht naar Groningen.

8. In de havenrnond splitste de haven zieh in twee afzonderlijke delen. Links had men de haven, die in de middeleeuwen reeds bestond, en reehts de vissershaven, waarin rond 1920, zoals deze foto ons laat zien, veel bedrijvigheid heerste. Deze bedrijvigheid was mede een gevolg van de aanleg van de Zeelandhaven, met zijn voor vele Bergenaren bekende Papegaaiebrug. Hier waren ook verseheidene bedrijven gevestigd, onder andere de zoutziederij van de Gebroeders Juten. De gebouwen van deze zoutziederij zijn later door de spiritusfabriek gekocht en daarna afgebroken. Links op de foto nog enkele gedeelten van huizen, die plaats hebben moeten maken voor de vestiging van de firma Margadant. Nu staan er nieu w bouwwoningen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek