Beuningen in oude ansichten

Beuningen in oude ansichten

Auteur
:   B.W. Beemers
Gemeente
:   Beuningen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5275-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Beuningen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

Beuningen is de eerste Maas en Waalsche gemeente die electrisch verlicht wordt. Wat modern en chic is dit niet alleen, maar gerieflijk en veilig ook! Moeten de overige Maas en Walers niet sterk voelen hun achterlijkheid, dat zij nog maar aldoor ploeteren in dikke duisternis, terwijl Beuningen lachend te glanzen ligt in de witte bestraling der electrische?

Een citaat uit "De Maas en Waler" van 27 november 1915, dat menig rechtgeaarde Beuningenaar met enige trots zal vervullen. En terecht, want ons dorp hoeft zich voor zijn geschiedenis niet te schamen. Het genoot vele j aren een zeker aanzien, vooral door de aanwezigheid van een aantal zeer welgestelde families. Toch overheerste lange tijd de karigheid: in de eerste decennia van deze eeuw konden de meeste kleine boeren en arbeiders met moeite de eindjes aan elkaar knopen.

Voor de winter slachtten ze bijvoorbeeld een varken, waarvan ze het vlees vaak voortijdig verkochten om hun schulden af te lossen; zelf moest het arme deel van de bevolking zich tevreden stellen met het resterende spek. Klompenmakers combineerden hun yak indertijd veelal met het roken van spek.

In de loop der jaren is het uiterlijk van Beuningen onherkenbaar gewijzigd: veel waardevols werd geofferd op het altaar van de vooruitgang. Hoe het dorp er oorspronkelijk uitzag, kunnen aileen oudere inwoners nog vertellen. En gelukkig waren er ook fotografen die beelden uit hun tijd vastlegden voor het nageslacht.

In dit boekje treft u oude ansichtkaarten en toto's aan die het verleden laten herleven. Ze geven een beeld van Beuningen in de peri ode die we grofweg begrenzen door de jaartallen 1880 en 1940. Het is

echter niet mijn opzet u een wetenschappelijk verantwoorde geschiedschrijving van Beuningen aan te bieden.

Van vee I foto's was het exacte jaar van herkomst niet te achterhalen; daarom was een chronologische ordening van het beschikbare materiaal niet mogelijk. In plaats daarvan heb ik gekozen voor een thematische aanpak. Zo is een deel van het boekje gewijd aan het oude centrum en is een aantal foto's gegroepeerd rond het thema , .school". Het rijke Beuningse cafeleven vormt eveneens een aparte categorie. Verder mocht natuurlijk de stoomtram niet ontbreken. Daarvoor wordt de geschiedenis van "De Asdonck" uit de doe ken gedaan.

Het leeuwedeel van het fotomateriaal is beschikbaar gesteld door de historische vereniging Tweestromenland. Hiervoor ben ik deze club van enthousiaste

vrijwilligers zeer erkentelijk. Met name de heer Visker was mij bijzonder behulpzaam. Verder mocht ik oude prenten gebruiken van mevrouw Grernrnen, de familie Willems-Sengers en de heer ]0 Rat. Hen dank ik vooral voor de bijpassende verhalen, onontbeerlijk voor zo'n boekwerkje. Ook de gemeente Beuningen verdient voor haar medewerking een woord van dank.

"Beuningen in oude ansichten" is grotendeels gebaseerd op herinneringen. Die kunnen vervagen. Daardoor is het mogelijk dat u iets tegenkomt waarvan u zegt: "Dat klopt niet." Voor dergelijke correcties houd ik mij aanbevolen.

Beuningen, na j aar 1991

Willem Beemers

o

·1

Ii' TV

_ Strrrtrl·~"KUJ~ -(J,-,-O ._lJ.tikuoX,,-".I.

JiH-'jU'J +kl.:.

« .?. YOI",

... __ (J,N!V ,,"MJrulJ'a/~ (i_MiIi..., fJ""J1~ rJI HFlUt

8(>1>411.-1 n.n i 50,000 ~H.:lf"'''''':f''~

I;

N.J ??. l<r::JuL,<1.~ Ms"t.o.-

po t" .4 <J<I J

1. De kadastrale gemeenten Beuningen en Weurt. Kaart uit Kuypers Gerneentc-atlas, 1866. Op deze kaart is te zien hoe Beuningen 125 jaar geleden was ingedeeld. Bij nadere bestudering wordt duidelijk wat de oorsprong is van de huidige benaming van een aantal wijken en straten. U zuIt tevergeefs zoe ken naar de Van Heemstraweg. Die heette toen nog Koningsstraat. Vanaf cafe De Vrijboom maakte deze straat een rnerkwaardige bocht naar Ewijk. De kortere weg naar dit volgende dorp werd Binnenweg genoemd. Ook andere wegen zijn inmiddels van naam veranderd. Zo werd De Hutgraaf omgedoopt tot Van Suchtelenstraat, naar de eerste burgemeestervan Beuningen (1818-1842).

2. De kern van het dorp Beuningen volgens het kadastraal minuutplan van 1820. Wat opvalt is de verspreide bebouwing: een aantal boerderijen, een paar steenfabrieken (veldovens), hier en daar wat .Jmurtjes" (De Licndc; Hoge Wald) en ecn concentratie rond school en kerk. Hier hadden zich winkeliers en amhachtslieden gevestigd. Nogal ongebruikelijk is de grote afstand van de (oude) rooms-katholieke pastoric naar de kerk. Verrnoedelijk geeft de stippellijn het kerkepad aan dat de pastoor bcnutte om deze afstand te overbruggen.

3. Waar nu het nieuwe postkantoor is, stond indertijd de oude pastorie. Verderop lag de bocrderij van Van den Hoogen. Deze foto is waarschijnlijk genomen vlak voordat het pand verlaten werd. De pastorie maakt een lecggeruimdc indruk . Wat er op de gedcnkstcen links naast de voordeur stond , is niet meer te achterhalen. Voor de nieuwe behuizing kozen de gccstelijkcn een locatie bij de kerk , aan de Dorpssingel, waar in 1839 de huidige pastorie werd gebouwd.

4. De voorganger van de huidige neo-gotische roorns-katholieke kerk was deze Waterstaatskerk met spitsboogvensters. Die was geen lang leven beschoren. Zij werd gebouwd in 1846, maar moest in 1900 weer plaatsmaken voor het kerkgebouw dat tegenwoordig het gezicht van Beuningen bepaalt. De twee onderste geledingen van de toren omvatten een oude toren die nog uit de middeleeuwen stamt. Dat er sprake is van een ommanteling is aan de binnenzijde nog te zien.

5. Aan de Molenstraat or. 1 staat de in 1821 gebouwde hervormde kerk met een pastorie die naar de Van Heemstraweg is gericht. De foto is rond 1900 genomen. Het is een eenvoudige, in baksteen opgetrokken zaalkerk. De verdieping van de pastorie bevat nog originele zesruits vensters. Aan de oostzijde van het kerkgebouw bevindt zich een memorievenster, waarop de kerk en hoeve Rolland in gebrandschilderd glas staan afgebeeld: een geschenk van de familie Van Welie die deze hoeve bewoonde. De boerderij "Het Rolland" dateert van 1811 en staat aan de Hogewaldstraat.

6. Ooit heeft er in Beuningen een kasteel gestaan. Gebouwd rond 1500, maar vermoedelijk 100 jaar later alweer verwoest tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Het afgebeelde torentje is het povere rest ant van de Blankenburg, een uit een hoofd- en voorburcht bestaand kasteel. Deze noordwestelijke hoektoren diende tevens als toegangspoort. Let op de verschillende schietspleten, onder meer aan weerszijden van de ingang. Nieuw materiaal neemt de plaats in van de ruimte die indertijd bedoeld was voor bevestiging van de ophaalbrug. Om het kasteellag namelijk een gracht. Door het dichten van die gracht is de voet van de toren helaas aan het oog onttrokken.

7. Bij het terrein van het voormalige kasteel ,.De Blankenburg" is de herenboerderij ,.De Blanckenburgh" gebouwd. Op deze foto heeft het voorhuis nog een dakkapel. Die is later afgebroken. Opvallend aan het bouwlichaam zijn de hoekverzwaringen. Het huis heeft een zogenaamd schilddak: een dak dat uit vier schuine vlakken (schilden) bestaat. De daklijst is van hout. De hogc bomen links markeren de Tempelstraat en op de achtergrond figureert de Beuningse kerk.

8. Hier ziet u een afbeelding van "De Blanckenburgh" in een later stadium. In dit vooraanzicht komen heel duidelijk de karakteristieke zes- en vierruits schuiframen van het voorhuis tot uitdrukking. Achter het voorhuis bevindt zich het bedrijfsgedeelte. Het vrijstaande bijgebouw aan de Iinkerkant stond er oorspronkelijk niet. Links naast de toegangsdeur is een stichtingssteen gemetseld met als opschrift: "M.C.A. Vermeulen 1863."

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek