Brielle in oude ansichten

Brielle in oude ansichten

Auteur
:   J. Klok
Gemeente
:   Brielle
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3336-4
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Brielle in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

door J. Klok

gemeentearchivaris en museumconservator te Brielle

Europese Bibliotheek - Zaltbommel MCMLXVI

W~OEN

OEKJE

ISBNlO: 90 288 3336 6 ISBN13: 978 90 288 3336 4

© 1966 Europese Bib1iotheek - Zaltbomme1

© 2009 Reproductie van de oorspronke1ijke druk uit 1966

Niets uit deze uitgave mag worden vervee1voudigd en/of openbaar gemaakt door midde1 van druk, fotokopie, microfihn of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schrifte1ijke toestemming van de uitgever.

Europese Bib1iotheek Postbus 49

5300 AA Zaltbomme1 te1efoon: 0418 513144 fax: 0418 515515

e-mail: pub1isher@eurobib.n1

INLEIDING

Dit boekje doorbladerend zult u kennis maken met Den Briel, zoals het er rondom de eeuwwisseling heeft uitgezien. Een klein dromerig provinciestadje nabij een meer en meer verzandende Maasmond. Stil is het leven er. Deze stilte wordt slechts onderbroken door knarsende wagenwie1en en wegglijdende paardenhoeven op de lavakeien. Door blaffende honden onder hondenkarren of . .. door de stoomfluit van de Rotterdamse boot.

Er wonen niet veel mensen. Het bevolkingsaantal varieert rondom de 4500 zielen. De armoede is groot. Dientengevolge geniet de armmeester groot aanzien bij allen, die met de bedeling nader kennis moeten maken. Er wordt beweerd dat er wel honderd standen zijn. Toch schijnt de bevolking het goed met elkaar te vinden. Het is er niet alleen pleizierig wonen, maar ook gezond ... Want als drinkwater wordt "pomp-, put- en welwater gebruikt, hetgeen de vereiste kleur, reuk, helderheid

en smaak bezit." Aldus de stadssecretaris in zijn overigens zeer eentonige jaarverslagen. Velen bereiken dan ook de leeftijd der sterken. Mochten er verder nog problem en zijn dan zijn er voldoende stichtingen van weldadigheid om deze hoogbejaarden op te vangen, teneinde deze een vredige levensavond te bezorgen.

Zomers brengen de vele bedevaarten naar de martelweide nabij de kapel der Gorcumse Martelaren gezellig vertier in de straten. Dan rijden de Jan Pleiziers af en aan met goed gemutste bedevaartgangers. Voor de bakkerswinkels worden op lange tafels de Brielse moppen en martelarenkoekjes overvloedig geetaleerd. Maar de bedelaars stellen zich dan heel tactisch op onder de hoge iepen van de Rijksstraatweg in de hoop zoveel mogelijk te profiteren van de offerbereidheid der "putters".

Als hoogtepunt van het jaar geldt de Brielse kermis, beginnend op de eerste maandag in julio

En niet te vergeten de keutjesmarkten op de 1 ste, 2de en vooral de 3de maandag in november. Overigens is het leven er z6 rustig, dat een enkel schandaal de spiegelgladde oppervlakte der Brielse samenleving vermag te verstoren. Wat wel aan de openbaarheid mag worden prijsgegeven kan worden gelezen in de Brielsche en Nieuwe Brielsche Courant. Beide streekbladen met een geheel eigen visie op de plaatslijke gang van zaken. Tevens wordt het lezend publiek op de hoogte gesteld van het wel en wee der verschillende "buitenlandse hoven".

De boten van de gamalenvissers verlevendigen het beeld in de havens. Binnenscheepvaart zorgt voor een verdere afleiding. Eb en vloed spoelen regelmatig de open riolen in de binnenstad door.

Nog wordt de kazerne bevolkt, zij het dan door het Korps Torpedisten. Want als vestingstad heeft Brielle in feite reeds afgedaan. Vandaar dat de poorten zo gemakkelijk konden worden afgebroken.

Kerkelijk gezien mag worden geconstateerd, dat de bevolking overwegend hervormd is. Katholieken zijn er weinig. Het gereformeerde deel, dat der "kleine luiden", verheugt zich op een redelijke belangsteIling. De "upper ten" toetst hun geloof aan de kritische beschouwingen van vooraanstaande verlichte thealogen, voorgaande in de door de Nederlandse Protestanten Bond alhier georganiseerde samenkomsten.

Ook is er nog een synagoge, welke overigens door

weinigen wordt bezocht. Het vrij denkend deel der mannelijke bevolking komt samen in de Loge l'Aurore der orde van Vrijmetselaren. Maar wat zich daar achter de gesloten muren afspeelt is iets wat de nieuwsgierigheid der Briellenaren slechts weet te prikkelen tot vergaande Iantasieen. Natuurlijk, de neerslag hiervan komen wij weer tegen in de samenstelling van het gemeentebestuur, dat zich overigens niet altijd op een eensgezindheid kan bogen. Een troost is dat de discussies in de raadzaal zich bewegen op hoog politiek niveau ... ! Maar. . . gereformeerd of katholiek, hervormd of helemaal niets . . . zij allen vinden elkaar weer in de vieringen van historische en nationale feesten, waar aIleen Brielle zo rijk aan is.

Wanneer de schemering valt is Brielle op zijn best. Want dan wordt zelfs datgene wat het stadsbeeld nog mocht verstoren opgelost in het romantische licht van de gaslantaams.

Reeds is de nadering van een nieuwe tijd merkbaar. Uitbreiding van middelbaar en lager onderwijs wordt voorbereid. Het oostelijk deel der stad werd inmiddels beroerd door de staf der industrialisatie. De eerste automobielen worden binnen de wallen gesignaleerd. En dat, terwijl de oude heer "in jacquet" zich nu al niet meer vei1ig weet voor de "baldadige jeugd", die luid bellend de straten onveilig maakt met hun velocipedes. Brielle in zomer, in winter en in ... feesttooi. Met al deze facetten wordt u kennismaking geboden. Een aangename tocht zij u toegewenst.

Naar Brielle leiden vele wegen. Wie het avontuur zoekt late zich met de oude veerhengst van de Rozenburgse veerheuvel naar Brielle overzetten.

7

8

Heel comfort abel reist men op de Maasnymf. En zeker eerste klas in het paviljoen. Men bedenke wel, dat roken slechts op het dek is toegestaan. En dat de pijp van een dopje moet worden voorzien.

Te voet kan men de stad over de "Waterweg" bereiken. Zomers een beetje stoffig misschien. De meeste tijd doet hijzijn naam eer aan.

9

10

De aankomst van de Rotterdamse boot gat altijd vertier op het Maarland.

Het dominerende hoekhuis op het Maarland Z.Z. moet de eerste zijn geweest van een rij indrukwekkende trapgevels, Nog steeds kunt u hier zien een gevelsteen met het volgende opschrift:

"door de raet van den engel, troek Thobias omhoge zonder neth ofte hengel greep hij den visch op drogbe"

11

.J

Even verderop beyond zich het Maarlandse klokje. Wanneer het water uit de haven werd gespuid, werd het geluid om de schippers te waarschuwen. De bekende Cornelis Springer maakte hiervan op 21 juli 1857 deze schets met daarbij nog de top van een fraaie gevel op het Maarland N.Z.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek