Bunschoten en Spakenburg in oude ansichten

Bunschoten en Spakenburg in oude ansichten

Auteur
:   J. Koelewijn
Gemeente
:   Bunschoten
Provincie
:   Utrecht
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1663-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Bunschoten en Spakenburg in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

"In oude ansichten".

Onder deze serienaam is de reeks boekjes bij U aangediend. We slepen zowat alles bijeen, wat uit grootvaders tijd afkomstig is.

We betalen sommen gelds voor de oude dingen waarmee groof en vooral ootje hun dagelijks werk verrichtten, of hun woning oppronkten.

We bouwen ook bejaarden-woningen, zelfs -centra en breiden de bejaardenzorg steeds maar verder uit. Welnu, wij gaan ook wat aan die bejaardenzorg doen door, nee, niet de mensen zelf, maar hun afbeeldingen en die van hun huizen, hun werk, hun spulletjes te gaan verzorgen in het bewaren en bekijken en misschien wat goedig bespotten. Als we hier spreken van grootvaders tijd, wit dat eigenlijk zeggen, dat het voor de kleinkinderen is, wat hier wordt geboden. Die hebben de informatie nodig betreffende het vele dat verdween in de loop van die 40 tot 80 jaar die in dit werkje ter sprake komen. Maar we twijfelen er niet aan of ook heel wat ouderen zullen nog wel geinteresseerd zijn in hetgeen hierna volgt. Bij heel wat mensen zal dat een aantal verrassende, soms zelfs vertederende herinneringen oproepen.

Er komen 76 afbeeldingen voor in het boekje.

Waarorn juist deze? Waarom geen andere?

Ja, die samenstelling heeft wel wat voeten in de aarde. Zelf had schrijver dezes een forse 300 kaarten; hooggewaardeerde rnedewerking van verzamelaars (dat zijn er thans . nogal wat!) gaf me de beschikking over niet zo heel veel minder! Een groot deel daarvan bleek "tejong". Een ander deel was te zeer verbleekt om iets draaglijks te kunnen opleveren,

Weer een aantal, een groot aantal zelfs, gaf te veel herhaling: altijd weer haven, schuiten, botters, enz.

Dit is natuurlijk geen wonder. Het meest markante, het meest levende voor onze gemeente, is vanzelfsprekend het drukst gefotografeerd.

En het is ook enigermate logisch, dat het verdwijnen van dat alles het sterkst ingrijpende is geworden onder al de veranderingen in de loop der genoemde jaren. Het getal foro's uit de I9de eeuw is bijzonder klein. Er zullen er meer bestaan; ik heb ze niet te pakken kunnen krijgcn. Onze dorpen lagen toen nog buiten de toeristische sfeer. En ... er was bij de inwoners vrij vee! bezwaar tegen het fotograferen, om welke reden dan ook. Dat heeft een rijkere produktie bepaald ook verhinderd.

Zo was je als samensteller aan diverse dingen gebonden. Oak als je wat van elk der drie dorpen wilde leveren. En als je een en ander van verschillende aankijk trachtte op te nernen,

Een persoonlijke voorkeur is bij iets dcrgelijks niet te vermijden.

Wat heb je zelf en ken je zelf het best?

Eerst zou het boekje wat onpersoonlijk gehouden worden: niet te veel namen ; dat geeft irnmers een gesnuffel zonder einde. Maar dat maakte alles toch wei erugszins taai, Het bleek daarom voor de inwoners interessanter en zo aantrekkelijker am aan te schaffen, wanneer op zoveel foro's kennissen en farnilieleden werden "thuisgebracht". Waar mijn geheugen zulks toeliet en ... onmisbare informatie aanvulde, zijn vrij wat namen vermeld. Alles opsporen was ondoenlijk, lk hoop, dat er niet al te vee] fouten in voorkomen.

Overigens mag er ook best wat te puzzelen overblijven, Dat is niet kwaad voor de interesse.

Graag had ik over bepaalde onderwerpen wat rneer verhaald, maar een uitgever stelt zijn eisen: onder elk plaatje niet meer dan zoveel letters! Dan ben je veelal gauw uitgepraat.

Wat de voor sommigen overbodige toelichting aangaat, mogeik opmerken, dat er allereerst moest worden gedacht aan de vele jonge mensen en even zeer aan die inwoners die van elders afkomstig zijn. Voor hen zal desondanks nog wel eens een woord of persoon wat mysterieus aandoen. WeI, door vragen wordt men wijs! Tenslotte: hartelijk dank aan hen die met afbeeldingen of inlichtingen wilden helpen, een uitgaafje als dit 1110gelijk te maken. Enkelen hebben zich zelfs beijverd om als het ware van alles aan te dragen. Ik doe niernand, ook andere assisterenden niet, onrecht als ik hier mijn bijzondere erkentelijkheid uitspreek jegens de heren W. Beekhuis en B. Zwaan, beiden stoere verzamelaars. En als tweede deel van dit "tenslotte" uit ik de wens, dat het hier geboden ophalen van wat in grootvaders tijd gewoon en voor ons al zo ver afgeraakt is, uw belangstelling mag hebben en dit verledene doe waarderen en helpe bewaren in die dingen die hun waarde nag hebben voor ons.

lJat we in sommige opzichten eens terugzien, in een tijd waarin zoveel wordt omver geschopt en wordt "geemancipeerd", d.w.z. vervlakt, kan alleen maar zijn nut hebben.

1. Een groep leerlingen in 1886 (gezinnen bijeen) van de gereformeerde school te Spakenburg. Rechts het hoofd Jansen van Rijssen, links kwekeling D. Koelewijn. Van de leerlingen noemen wij: naast de kwekeling D. Koops PFz., drie verder D. Koelewijn Jz., eerste onderaan A. de Jong Cz., vierde H. Koelewijn Jz., thans 92 jaar en wonende te Utrecht, vijfde G. Zijl. Enkele merkwaardigheden van de dracht: grote meisjes met witte doek, enkele zelfs met zwarte schort; bij de kleinste meisjes is de schort geheel Fries, een paar dragen de muts met veren i.p.v. sajet, Pluum betekent ook veer.

BUNSCHOTEN

Op de dee!

Pete Adr. Boar. R ?. e.en,

2. Het boerderijtje aan de "wei" van Nelletje, Zuidereind Eemdijk. We zien de toestand van de "goot" (en dee1) voor 80 a 90 jaar, met rookverdrijver, pomp, meubi1ering, sparrebinten met strodichting, enz. Bij de vloed van 1877 woonden er Gerrit Malestein en Nelletje Beekhuis. Later huwde hun dochter Macheltje met Tijmen Pijpers. Nu 1eeft er nog een dochter van het 1aatste echtpaar, Rijkje Pijpers, weduwe van Wouterus Hop. Het huis werd omstreeks 1900 grondig verbouwd.

3. De oude smederij van Cornelis van de Geest aan de tegenwoordige Kerkstraat; het huis rechts staat op de plaats van de Amro-bank. Naar links gaande ziet men: de schuur voor het beslaan van paarden, de werkplaats en het woonhuis. In de deur staat de moeder van slager W. Koelewijn in de Kerkstraat. Naast de vierde boom staat Gerrit van de Geest, de laatste man rechts is Cornelis met dochter Mengsje, voor ons rechts, en nichtje Mengsje Jd. Het lange viet was om mest naar het land te varen: er waren immers nog geen polderwegen. Het pandis in 1894 afgebroken.

4. Op het ijs van de Zuiderzee voor de haven van Spakenburg omstreeks 1900. Spieringvangers (althans -vissers) zijn op weg naar huis, met ies-jol en spieringsleeen. Kracht tot voortbewegen behalve het duwen der vissers was hier het zeiltje en waren de honden, iets als bij de eskimo's. Op de achtergrond zien we besneeuwde ijsduinen ("dungen"). Ze ontstonden door afdrijven van ijs bij eb en terugschuiven bij vloed. Waar het ijs aan de grand liep, vorrnden zich dan metershoge "dungen".

5. De korenmolen "De Hoop", later "De Vriendschap", stond eeuwenlang op deze plaats. Hij we I'd geheel afgebroken in 1969, maar was sinds 1929 al meer en meer misvorrnd. Het terrein rechts op de voorgrond is nu bet perceel waarop de christelijke gereformeerde kerk met pastorie en verenigingslokaal staat. De weg is nag weinig geschikt voor meer dan een boerenwagen of een viskar. Wie bet weiland niet te vel' van huis bad, ging melken als hier Wijmpje tel' Beek. Weimpje en Jan van Twillert van achter de molen poseren mee. Het toneeltje is van ongeveer 1905.

6. Hoewel het poststempel van 1902 is, is dit een opname van de Dorpsstraat tegen het einde van de vorige eeuw ter hoogte van kruidenierszaak Zwaan, no. 110. De straat biedt nog gelegenheid om te poseren. Op de voorgrond rechts staat, in 't zwart en met platte pet, Rikkert Los, aanspreker voor Bunschoten. Voor 6ns links van hem staat zijn pleegdochter en rechts zien we drie dochters, de latere echtgenoten van Tj. Hoogkamp, W. Beekhuis en C. de Graaf.

7. Ongeveer 45 jaar geleden had Eemdijk geen enkel kerkgebouw. Men hoorde bij de hervormde, gereformeerde of christelijke gereformeerde kerk in Bunschoten of Spakenburg. Een half uur voor elke kerkdienst zag men over de Westdijk langs de zeekant (de polder kende geen wegen als nu), een reeks van brikken of Utrechtse wagentjes trekken, de "Dieker koesjes", Op deze afbeelding van circa 1900 zien we het klaarmaken voor de tocht op de boerderij "Veelust". De jonge boer is M. Nagel. Op de wagen vader H. Nagel en moeder Jaapje Hoolwerf. Zijn zuster, later Ev. Dekkers-Nagel, kijkt toe.

Bunschoten

Fe.to. Adr . Boer. Baaru.

, grootmoeder

(/. ..>4:3 ~

/

8. Het poststempel is van 1903. Dit huisje aan de Eemdijk werd in 1916 in de stormvloed van 13 op 14 januari weggevaagd. Bij die ramp ontkwam de bewoner G. van de Mheen met zijn gezin nauwelijks. Hier zien we de voordeur van bet huisje 70 tot 80 jaar geleden. De toenmalige bewoner was Renger Boelbout, de overgrootvader van raadslid L. Hartog. De vrouw des huizes, die "over de ongerdeur" staat, is Hilletje Beekbuis. De kindertjes zijn Jannetje Beekhuis, later vrouw van A. van Twillert, met haar broertjes Pieter en Jan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek