De IJmond in oude ansichten

De IJmond in oude ansichten

Auteur
:   J. van der Linden
Gemeente
:   Velsen
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4182-6
Pagina's
:   144
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De IJmond in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INHOUD

Kennemerland is een deel van Midden-Kennemerland, tegenwoordig het IJmondgebied genoemd. Onbetwist een van de meest dynamische delen van ons land. Dit betekent ook dat in de loop van de laatste honderd jaar zeer veel veranderingen, zowel in maatschappelijke zin als in het uiterlijk van het landschap, vallen te constateren. De geschiedenis leert ons dat vanaf de tijd dat de oudst bekende bewoners in deze streek verbleven, en dat was in de Romeinse tijd, er perioden van rust en gestage ontwikkeling zijn geweest, afgewisseld door oorlogsgeweld. Naast jaren van een bescheiden welvaart waren er jaren waarin men, wanneer men het leven mocht behouden, door plundering en brandstichting beroofd was van alles wat door gestage arbeid was bijeengebracht. Vanaf de late middeleeuwen tot in de tweede helft van de zestiende eeuw was Kennemerland herhaaldelijk strijdtoneel. Maar met taaie volharding werd daarna steeds opnieuw het huis opgebouwd en het land bewerkt.

Heemskerk is van de IJmondgemeenten het dorp geweest dat het sterkst een zuiver agrarisch stempel heeft gehad. Binnen deze gemeente beyond zich een aantal kastelen, eens gebouwd als sterkten tegen de Westfriezen. Een tweetal daarvan is tot op heden bewaard gebleven. De adellijke bewoners van deze burch ten hebben het maatschappelijk leven in Heemskerk sterker beinvloed dan in Velsen het geval was. Ook daar yond men enkele oude kastelen, waarvan de ruine van het eens trotse kasteel der heren van Bredero nog getuigt van de voormalige glorie van dit geslacht.

Wijk aan Zee was in de late middeleeuwen een groot dorp. De bevolking leefde er hoofdzakelijk van de zeevisvangst en daarnaast van de vrachtvaart op zee. Een aantal grote rampen veroorzaakte het economische verval en jaren was Wijk aan Duin, het gedeelte van de huidige gemeente Beverwijk dat toen als een tang de kleine noot Beverwijk omvatte en met Wijk aan Zee verenigd was, het meest lucratieve deel. Men kweekte er namelijk vooral veel fruit. De Wijker appels en kersen waren tot ver buiten de streek bekend. Aardbeien zouden pas later komen.

Beverwijk maakte een andere ontwikkeling door dan de hiervoor genoemde dorpen. De ligging aan het Wijkermeer en aan de hoofdweg, die het Noorderkwartier met Haarlem en verder verbond, kwam de welvaart van deze plaats ten goede. Nadat in 1279 door de graaf marktrechten waren verleend, werd Beverwijk om politieke redenen in 1298 begiftigd met stadsrechten. Daardoor kreeg het een eigen rechtspraak en bestuur en werd veel onafhankelijker. Nadat het stadje tijdens de Tachtigjarige Oorlog was verwoest, heeft het maar een zeer bescheiden aandeel in de handel kunnen veroveren.

In de zeventiende en achttiende eeuw beleefde de streek een zekere, bescheiden welvaart. De opkomst van tal van fraaie buitenplaatsen, bezit van rijke Amsterdamse regentenfamilies, zorgde voor werk en inkomen. De Franse tijd maakte hier een eind aan. De meeste buitenplaatsen werden gesloopt, de fraaie parken in weiden en tuingronden veranderd. Alom deden werkloosheid en armoede hun intrede. Ook

daarna ging het herstel maar langzaam. Naast enige industrie, hoofdzakelijk gesitueerd in Beverwijk, waren het vooral de aardbeien die het bestaan moesten verzekeren. Inderdaad nam de teeIt daarvan een hoge vlucht. Daarnaast waren er in Wijk aan Zee nog enige schelpenvissers. Een nieuwe bron van inkomsten vormde daar de opkomst van het badleven. Wijk aan Zee begon naam te krijgen als een rustige en gezellige badplaats. Er kwam een badhotel en een tramverbinding met Beverwijk. In 1936 werd het dorp met Beverwijk verenigd.

Het gereedkomen van het Noordzeekanaalluidde een geheel nieuw tijdperk in voor Midden-Kennemerland, Eerst voor Velsen, dat westwaarts van het oude dorp twee nieuwe woonkernen zag verrijzen: op de Heide het latere IJmuiden-oost en nabij de sluis een vissersdorp IJmuiden, thans Oud-IJmuiden. Op de noordoever ontstond Wijkeroog, het latere Velsen-Noord. De vestiging van moderne industrieen bracht ook grote veranderingen op de noordoever van het Noordzeekanaal. Door de gestage uitbreiding van deze bedrijven, vooral van Hoogovens IJmuiden B.V., onderging in feite vrijwel al het bestaande een wijziging. Vooral na de Tweede Wereldoorlog geraakte de gehele ontwikkeling van de IJmond in een stroomversnelling. Overal verrezen nieuwe woonwijken. Voor vele duizenden was hier werkgelegenheid en vanuit aile streken kwamen de gezinnen zich hier vestigen. Er werden nieuwe stratenplannen ontworpen en grote huizenblokken gebouwd. Steeds meer en nooit genoeg. Duidelijk is dat dit alles ten koste ging van het oude

landschap. Zonder dat men er aanvankelijk oog voor had, werd zeer veel natuurschoon, waarbij genoemd moeten worden fraai begroeide duinen en bossen, opgeofferd. Daarnaast verdwenen ook tal van schilderachtige, oude boerderijen en andere woningen, bijvoorbeeld de eens zo fraaie Breesaap en aangrenzend gebied. Daar yond men kleine duinbeekjes, plassen en een wondermooie flora.

Dit alles verdween voorgoed en daarmee ook de oude leefwijze. Door de moderne, stedelijke bebouwing rondom en de "saneringen" in de oude plaatsen Heemskerk en Beverwijk bleef daar weinig over van wat aan het verleden herinnert. Zelfs de gemeentegrenzen zijn vervaagd. In Velsen bleef een dee I van het oude dorp gespaard, thans zuinig bewaard en in stand gehouden. Op het eerste gezicht schijnt het zo schilderachtig rondom de Dorpsweide gelegen Wijk aan Zee nog veel van het oude aanzien te hebben bewaard, maar dit is schijn. Ook hier ging veel voor altijd verloren.

Het is daarom goed, om aIthans in beeld, een herinnering aan vroeger tijden vast te leggen in deze uitgave. Hoewel men moet beseffen dat ook toen het leven niet gemakkelijk was en dus niet alles zo lieflijk was als het de hedendaagse mens schijnt, zal toch menigeen met een zekere weemoed de afbeeldingen bekijken.

Veel kijkgenot.

J. v.d, Linden Beverwijk

1. Dit is de stoomtram Wijk aan Zee-Beverwijk. Hij is in dienst gekomen in 1882. De tram reed zomers om de twee uur, 's winters naar behoefte. De stoomtram had twee verdiepingen. De bovenste was voor dames tamelijk gevaarlijk, In die tijd waren grote hoeden in de mode en gegarandeerd kwamen de dames zonder hoed in Beverwijk aan. Die hing onderweg in de bomen. De stoomtram is blijven rijden tot 1898. Links ziet u cafe "De Posthoorn" .

2. Wijk aan Zee rond 1920. Dit is de paardetram Wijk aan Zee-Beverwiik. Na de stoomtram kwam de paardetram. Dit tot bezienswaardigheid geworden paardetrammetje heeft tot 1924 dienst gedaan. Het was wel een bedoening om met die tram mee te gaan, Hij liep wel eens uit de rails en dan moesten de passagiers eruit. Iedereen met de rug er onder en ... hup hij zat er weer in. Dan instappen en op een sukkeldrafje richting Beverwijk.

3. Een ongeveer vijfentwintigduizend kilo wegende walvis spoelde op 20 november 1956 aan op het strand te Wijk aan Zee. Duizenden mensen gingen kijken. Het was naar het strand een file he en en een file terug. Zoologen sneden de gestrande walvis nauwkeurig in moten.

4. Wijk aan Zee. De hervormde vrouwenveremging "Bid en Werk", opgericht door mevrouw Bos op 23 september 1915. Op deze foto zijn de dames een dagje uit. Van links naar rechts, achteraan beginnen: mevrouw Van Amersfoort, een onbekende, mevrouw Smit, Agnes van Amersfoort, mevrouw Gakstetter, mevrouw Grapendaal, mevrouw Burggraaf, mevrouw T. Ledder, mevrouw v.d. Velden, G. Offenberg, mevrouw Hop, mevrouw Geudeker, mevrouw Heijnis, mevrouw Reinhout, mevrouw De Bie, mevrouw Dobber, mevrouw Gerritse, mevrouw Oosterveen, mevrouw Van Amersfoort, mevrouw Van Offenberg, mevrouw De Winter, mevrouw Schelvis, mevrouw De Visser, mevrouw Oldenburg, mejuffrouw zuster Pie terse en mevrouw Vlietstra.

5. Wijk aan Zee. Dit oude straatje is de Gasthuisstraat. Ret eerste huisje links is waarschijnlijk al onbewoonbaar, Ret tweede huisje is van de familie Paap. Later is dit afgebroken en is er een nieuw huis gezet.

6. Wijk aan Zee rond 1920. In de vo1ksmond werd dit "de ijzeren man" genoemd. Tussen Wijk aan Zee en IJ muiden, langs het voetpad naar "J apie de veerman", die je met een roeibootje "overzette" naar IJmuiden, werden gefotografeerd, van links naar rechts: P. Snijders-Vroegop, A. Snijders, E. Snijders, F. v.d. Mey en de man met de hoed is ploegbaas J. v.d. Meij.

7. Wijk aan Zee. Ret kinderhuis "Emmahuis", vroeger een tehuis voor bleekneusjes. Op de achtergrond het joods koloniehuis. Ret Emmahuis staat nu onder beheer van het Centraal Genootschap voor Kinderherstellingsoorden en het kan maximaal veertig kinderen herbergen. Zij komen op medische of sociale indicatie.

8. Wijk aan Zee. Aspergeteelt in de "Kaag" omstreeks 1937. De Kaag was een prachtig stuk duinterrein, met veel tuinderijen, tussen Wiik aan Zee en Heemskerk. Op de voorgrond Arie v.d. Meij, een zoon van Rein v.d. Meij,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek