De gemeente Terheijden in oude ansichten deel 2

De gemeente Terheijden in oude ansichten deel 2

Auteur
:   Johan van der Made
Gemeente
:   Made
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2299-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'De gemeente Terheijden in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Met het thans voor u liggend boekje wordt getracht een beeld te geven van het oude gezicht van de drie kerkdorpen in de gemeente Terheijden, te weten: Terheijden, Wagenberg en Langeweg. Hoewel Langeweg maar voor een dee 1 in de gemeente Terheijden ligt (het andere gedeelte behoort tot Zevenbergen), leek het ons niet juist om bij de gemeentegrens te stoppen, doch daar overheen te kijken, omdat de kleine dorpsgemeenschap van Langeweg een hechte eenheid vormt. Dit fotoboekje is een royaler opgezet vervolg op het in 1973 door L. Sinner samengesteld deel, dat aileen Terheijden en Wagenberg omvatte. In de vorm van een rondwandeling dwaalt u door de straten, zoals die er hebben uitgezien in grootvaders tijd, en u komt voorbij nu geheel verdwenen huizen en gebouwen. Soms ziet u ook verrassende overeenkomsten met de dag van vandaag. Tevens ontmoet u nog enkele verenigingen waarvan onze grootouders lid zijn geweest, alsmede enige schoolklassen uit die tijd.

Wij hebben helaas moeten constateren dat de fotografie niet over de gehele gemeente verspreid haar sporen heeft nagelaten. Met name de onverharde zijstraten (en dat waren de meeste in die tijd) zijn voor

zover ons bekend v66r 1940 niet gefotografeerd.

In dit boekje zijn ansichtkaarten en foto's opgenomen die voor het merendeel dateren van de periode 1900-1920 en een aantal uit de tijd daarna tot aan de Tweede Wereldoorlog. Op 1 januari 1900 telde de gemeente Terheijden 3361 inwoners en op 1 januari 1940 waren er dat 4546. De bevolking groeide to en vrij langzaam. Zo meldde zich de 4000ste inwoner in 1916 en pas in 1949 zou de 5000 worden volgemaakt. In deze periode heeft de gemeente Terheijden drie burgemeesters gehad. Bij de eeuwwisseling was de in de gemeente geboren G.J. Loonen eerste burger (1893-1913), daama M.A.A. van Hooff (1913-1921) en W.A.J. van der Meulen (1921-1958). Het gemeentebestuur resideerde nog tot 1929 in het oude raadhuis.

Pastoors in de Terheijdense Sint-Antonius-Abtparochie, met de vijftiende/zestiende-eeuwse monumentale kerk, waren A.A. van Aert (1886-1903), A. Mies (1903-1932) en P. Hack (1932-1946).

De Wagenbergse parochieherders in die tijd waren achtereenvolgens: A. Roels (1875-1902), A.C. Miinen (1902-1927), P. Oomen (1927-1933) en C.P.J. van

Oers (1933-1961). Pastoor Mijnen was de bouwpastoor van de tweede Heilige Gummaruskerk.

Voor de zie1zorg op Langeweg zorgden de kapucijnen, Gedurende de eerste veertig jaren van deze eeuw heeft het klooster een twaalfta1 gardiaans (oversten) gekend, die doorgaans drie (soms zes) jaar fungeerden. Bij het klooster behoorde tevens een klein-seminarie met de welluidende naam "Seraphijnse School", waarmee Langeweg "niet in het minst door de buitenIandse missies van de Kapucijnen een were1dwijde bekendheid genoot", aId us A. Delahaye in zijn gedenkboek De lange weg van paterskerk tot rektoraat 1874-1974.

De, in vergelijking met de katholieken, k1eine protestantse geloofsgroep in Terheijden werd voorgegaan door de navo1gende dominees: F. Hopster (1893-1906), K.E. van Bart (1907-1923), M. de Jong (1925-1937) en Th.J.W. Cieremans (1937-1943).

Het doet de Heemkundekring De Vlasselt deugd dat dit werk tot stand is gekomen. Dit zou echter onmogelijk zijn geweest zonder de hu1p van ve1en, zoals inwoners en oud-inwoners van Langeweg, Terheijden en Wagenberg, a1smede diverse instanties, die in de

afgelopen jaren steeds we1willend hun oude foto's ten behoeve van reproduktie voor korte tijd hebben afgestaan. Door de beide samenstellers is veel onderzoek en speurwerk verricht, zowe1 bij dorpsgenoten a1s in archieven, om uiteindelijk dit boekwerkje te kunnen realiseren. Aan allen die daartoe hebben bijgedragen onze oprechte dank, in het bijzonder aan dokter Th.J. Litjens, die zijn unieke fotoverzameling van oudWagenberg voor ons heeft opengeste1d, a1smede de gemeentearchivaris J .M.H. Broeders.

Hoewe1 alle informatie met de grootst mogelijke zorg is verzame1d, is het niet uitgesloten dat er desondanks toch nog onvo1komenheden in schuilen. Met name het herkennen van personen b1eek niet a1tijd even gemakkelijk te zijn. Voor op- en/of aanrnerkingen houden wij ons steeds gaarne aanbevo1en. Wij hopen echter dat dit boekje toch in vo1doende mate aan uw verwachtingen vo1doet en dat u het nog dikwij1s met vee1 genoegen zu1t inzien. Het moge een herinnering 1evend houden aan het oude Waogeberg, Slikgat en Traaie.

Heemkundekring "De V1asselt"

TERHEIJDEN

1. Het dorpscentrum omstreeks 1920. We beginnen onze rondwandeling door Terheijden bij het Dorpsplein, dat toen ,,'t zaand-plentje" werd genoemd en nog achter een heg schuilging, Daar lag een brandput, de "weel", waarin vroeger de vrouwen uit de buurt de was kwamen spoelen. Fraai geschoren lindebomen markeren de straat. De St.-Antonius-Abtkerk is het enige herkenningspunt op deze foto. Het pand met de witte zijgevel is het oude raadhuis, dat hier nog tot 1929 zou staan. Daarnaast zien we de herberg "Het Gouden Kruis" van Koremans, waar men ook rijtuigen verhuurde. Op deze plaats staat nu het gemeentehuis. Op de achtergrond woonde winkelier W. Klerks. Deze drie gebouwen, alsmede de lindebomen, zijn al geruime tijd uit het straatbeeld verdwenen.

2. Interieur van de rooms-katholieke kerk voor 1922. De St-Antonius-Abtkerk is gebouwd omstreeks 1500 aan een nog oudere toren. In 1876-1878 heeft de kerk een grote restauratie ondergaan onder leiding van de bekende bouwmeester dr. P.J.H. Cuypers. Vanaf die tijd dateerden de stenen gewelven waar tevoren ook houten tongewelven te zien waren. Het meubilair was van massief eikehout en in 1846 vernieuwd. Zo ook de prachtig gebeeldhouwde preekstoel en de beschilderde communiebanken, die tot 1857 tegen elkaar bij het altaar had den gestaan. Bij de noodlottige brand in 1922 is veel verloren gegaan, onder meer het van 1865 daterende orgel. Er liggen thans nog twee oude grafzerken in de kerk. (Foto: Rijksdienst voor de Monumentenzorg.)

3. Het oude raadhuis. Zoals ook op de eerste foto te zien is, heeft het vorige raadhuis van Terheijden op de hoek van de Raadhuisstraat-Markstraat gestaan. Het was een eenvoudig maar statig gebouw, waarvan de eerste steen was gelegd op 24 augustus 1839. Van augustus 1840 totjuni 1929, dus bijna negentig jaar, heeft het raadhuis dienst gedaan. Daarna werd het afgebroken en kwam er een Heilig Hartbeeld voor in de plaats. Tijdens deze periode heeft Terheijden de navolgende burgemeesters gehad:

C.A. Segers, Chr. van Lommel, P. Rombouts, G.J. Loonen, M.A.A. van Hooff en W.A.J. van der Meulen. Achter de rondboogdeuren stond de brandspuit.

4. Opening van het gemeentehuis. Op 22 juni 1929 werd het tegenwoordige gemeentehuis officieel geopend door de Commissaris van de Koningin mr. dr. A. van Rijckevorsel. Daarbij waren vele genodigden aanwezig, onder wie de heren geestelijken van de drie kerkdorpen. Getooid met de arnbtsketen ziet u burgemeester Van der Meulen. Verder poseren de wethouders M. Darnen en 1. van Alphen, de gemeentesecretaris A. Beljaars en de raadsleden H. Diepstraten Gzn., J. de Jongh, F. Damen, B. Lievens, J. Darnen, A. Wijtvliet, M. Nieuwesteeg en S. Sweep. Het gehele gemeentelijk apparaat kon er in worden ondergebracht, alsmede een woning voor de agent van politie. Het gebouw was een ontwerp van de Bredase architect J.H. Berben.

Dorpstraat.

Groeten uit Terheijden. r--r:-I

.?? !

5. De Dorpstraat met postkantoor. Sinds de vorige eeuw IS ill het eerste pand het postkantoor gevestigd geweest. In 1916 is Sjef Welten hier kantoorhouder geworden, die daarmee in de voetsporen trad van zijn vader en grootvader. Vanaf 1890 stond hier ook de telefooncentrale van Terheijden-dorp, Het linker gedeelte was de sigarenwinkel van Betje Welten. Daarnaast zien we nog het mooie pand van P. v.d. Broek, dat helaas bij de bevrijding in 1944 is verwoest. Ook de fraaie huizen van de weduwe Leijten en P. Storimans (voorheen burgemeester Van Hooff) zijn nu verdwenen en door nieuwbouw vervangen. De drie lage huizen zijn sindsdien weinig veranderd. Uiterst reehts is een gedeelte te zien van het monumentale pand Raadhuisstraat 35.

6. Bij "Het Hooghuis". Het rijzige "Hooghuis" heeft sinds 1917 weinig of niets van zijn charme verloren. Toen was het de woning en het kantoor van notaris W.F. Wolters. In het begin van de vorige eeuw woonde hier de eerste burgemeester van de gemeente Terheijden, C.A. Segers, die tevens "medicinae doctor" was. Vanaf 1931 is het weer onafgebroken het adres van de huisarts. Aan de overkant zien we de winkel van kleermaker S. Welten, die "maatwerk" leverde. Later is er onder meer een kruidenierswinkel gevestigd geweest. De hoge schuur daarachter missen we tegenwoordig. Omstreeks het midden van de vorige eeuw stond daarin een ros-oliemolen en later de hooipers van H. Vrolijk.

Groeten uit Terheyden

Lepelstraat

7. Het "Noordbrabantsch Koffiehuis". Een van de vele herbergen in het begin van deze eeuw was het bekende koffiehuis van L. van Breemen. In de zomer werden de rieten stoelen buiten gezet en kon men daar nog rustig een glaasje drinken. In het imposante pand aan de overzijde woonde destijds de leerlooier A.P. van Dijk, een notabele maar tevens een nobel mens. Vanaf omstreeks 1920 is in het linker gedeelte een winkel gevestigd. Het huisje reehts lijkt daar een beetje merkwaardig weggezet; daar woonde toen J. Verheijen, de meesterkneeht op de looierij van Van Dijk. Het gedeeltelijk zichtbare huis op de aehtergrond was de boerderij van Arie Hendriks.

Terheyden

Lepelstraat

8. Lepelstraat. Deze straatnaam is bij het invoeren van de officiele straatnamen in 1954 niet behouden gebleven. Rechts vooraan herkennen we de smidse van M. Verrnunt. Daamaast was de winkel met de bakkerij van W. Moonen. De arbeidershuisjes links zijn hier nog vrij nieuw en werden bewoond door de families De Jongh, Vrolijk en Van Dongen. Achter de lindebomen bestond de bekende manufacturenzaak van P. de Glas-Cuppens. Daartegenover staat het monumentale pand met de indrukwekkende jaarankers 1767, waar achtereenvolgens de artsen Knaven, Van Dortmond en Wiegman hebben gewoond. In de vorige eeuw was dit het woonhuis van notaris mr, R.P. Romme; diens grafzerk bevindt zich nog op het rooms-katholieke kerkhof.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek