Den Bommel in oude ansichten

Den Bommel in oude ansichten

Auteur
:   M. Bakelaar
Gemeente
:   Oostflakkee
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3237-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Den Bommel in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Evenals aIle andere plaatsen op Flakkee is het grondgebied van Den Bommel aan de zee ontrukt. Daarom meenden wij er goed aan te doen in de inleiding tot dit foto-album een klein stukje geschiedenis weg te geven. Uiteraard kan dat slechts kort zijn.

De gemeente Den Bommel is volgens de meest bekende gegevens ontstaan in 148 I, daar toen de stichting of vestiging van de heerlijkheid St.-Adolfsland tot stand is gekomen, waartoe niet aIleen Den Bommel, maar ook Ooltgensplaat behoorde. V66r die tijd bestond St.-Adolfsland uit platen of gorzen, zoals op het tekeningetje hiernaast is te zien. De bekade gorzen van Den Bommel werden in 14II al gebruikt om te "moeren" (zout te winnen). Jacob van Gaesbeek, heer van Putten, verkocht aan Peter Cauwersiin Janszoon en Claes Betmans zoon daartoe honderd gemeten lands. Dat was dus het begin. Het gors van Den Bommel is, volgens de beschrijving van Van Dam, bij een stormvloed in het jaar 14II ingevloeid en blijven "drijven", zoals men dat noemde, tot 1526. In genoemd jaar, om precies te zijn op 9 april 1526, werd door Philips van Kleef, heer van St.-Adoltsland, de polder van Den Bommel ter bedijking uitgegeven aan Adolf Hardinck en Victor van Zickele, baljuw van Vlissingen, namelijk de vier schorren geheten de Molenpolder "met datter aan eleeft, liggende in 't lant van Putten vast aan Adolfsland".

Het zou te ver voeren om in dit korte bestek aile eigenaren, bedijkers enzovoort van de verschillende polders te noemen, daarom volstaan wij met aIleen de polders te beschrijven die onder de gemeente Den Bommel behoren (sedert de burgerlijke scheiding in 1812, waarover straks) met daarach ter het jaar van de indijking.

Allereerst de polder Den Bommel in 1526/1530 en De Tille

in 1515 (voor een gedeelte onder Oude Tonge). De Uitslag, een kleine polder gelegen benoorden de polders Den Bommel en De Tille, is bedijkt tussen de jaren 1585 en 1594. De Grote Blok, voor een gedeelte onder Ooltgensplaat, werd samen met de Magdalenapolder onder Oude Tonge in 1600 bedijkt. De Nieuwe Blok in 1646, samen met de Heerepolder onder Oude Tonge. De Molenpolder, aan de noordzijde van het dorp, in 1614, de Krammerpolder in 1694 en de Anna Wilhelminapolder, waarvan een gedeelte onder Den Bommel behoort, in 1806.

De naamsoorsprong. In de hierboven genoemde uitgiftebrief ter bedijking, anna 9 april 1526, werd het gors "Den Bommel kijkt uit den zwarten" genaamd! Volgens Kiliaan, Etyrnologicon teutnicoe lingae Tom. 1 p. 80, betekent Bommeler, Bommelnecker, een zeegod, een zeespook. Waarschijnlijk kreeg het deze naarn omdat dit gors door een grote tussenruimte van de andere was afgescheiden. (Zie kaartje.)

Haven. Bij de bedijking van de polder Den Bommel in 1530 werd een uitwateringssluis aan de noordrand van het Haringvliet gebouwd. Bij die uitwateringssluis verrees op en binnen de zeedijk het dorp. Tegen de dijk slibde weer een aantal gorzen aan; er liep toen een geul tussendoor tot in de rivier, die ook voor de scheepvaart dienst deed. De geu1 ontwikkelde zich tot de tegenwoordige haven. In 1722 werd een vernieuwde spuisluis gebouwd, die met de haven werd verbonden. Omstreeks die tijd had Den Bommel een levendige scheepvaart en een bloeiende visserij op zalm, elft, steur en andere riviervis.

Het aantal inwoners is sedert de vorige eeuw sterk gestegen. In 1812 bedroeg dit aantal 866 en op 1 januari 1843 waren er 1305 inwoners, van wie 933 hervormd en 372 katholiek

waren. Tot 1812 behoorden de inwoners burgerlijk tot Ooltgensplaat. Veel heeft de gemeente te danken aan de heer Anthony van Weel, die wist te bewerken dat Den Bommel een afzonderlijke gemeente werd, en aan de heer Johannis Mijs, stichter van het gemeentehuis. Kerkelijk hebben de dorpen samen geleefd tot 1647. De zelfstandigheid van de gemeente kon tot 1 januari 1966 bewaard blijven. Daarna volgde de herindeling van de gemeenten, waardoor Den Bommel, Ooltgensplaat en Oude Tonge met de buurtschap Achthuizen een gemeente werden onder de naam Oostflakkee. Eind 1965 had de zelfstandige gemeente Den Bornmel 1923 inwoners.

Wij hebben ons beijverd om in dit fotoboek zoveel mogelijk kiekjes te brengen vanaf het begin van deze eeuw tot de jaren 1940. Een enkele uitzondering is gemaakt onder meer met een paar toto's van de ramp in februari 1953, dit ter completering van het geheel.

Onze hartelijke dank brengen wij aan hen die ons bij de samensteiling van dit boek behulpzaam zijn geweest. Bij de kiekjes hebben wij zoveel mogelijk de namen van de daarop voorkomende personen genoemd. Sommige konden wij niet achterhalen en mochten er dan fouten zijn ingeslopen, dan vragen wij daarvoor bij voorbaat verontschuldiging. Ongetwijfeld zuilen aile bewoners van ons dorp, oak die van Zuidzijde, dit fa to-album over Den Bommel als een blijvende herinnering willen bezitten. Het is onzes inziens oak uitnemend geschikt om als geschenk te dienen voor familieleden of vrienden die zich vanuit Den Bommel elders in Nederland, mogelijk ook wel in het buitenland, hebben gev.estigd.

Deze ets is gemaakt door Anna Brouwer omstreeks 1798. Onderaan is het wapen van Ooltgensplaat geplaatst, omdat Den Bommel toen nog met deze gemeente was verenigd. Na 1812 kreeg men een eigen wapen, zoals op de volgende bladzijde is te zien.

J!.e'i Jl)<='p ,.,,,~ "",....,..- ""S; l:..i=. I!" e, r<!-

'.1:: c:r:c.. ~m. "Y3.&&-ht"'..rii 'Verr...:.a.:u....a

~ v

Dr ~o.saJ..' ~n: ~ ?.. Jc.r~:? ~i~ :hi~::- &~cvje""'"

Do='" VeLl.1:iD8"" 'W ??? ,,,,_ ~ ,.~',:Ji(k b c",ii_ , G~,J<1ci~ ~._ Ji~ .1:""..... vn::.::;:"e~.::' uc:J::,.. :near rij l:::~:~. .~~ .);h~ยท:_ vor-~~"

Gemeentewapen van Den Bommel: wapen van lazuur, beladen met een kerk van goud.

Wapen van de gemeente Oostflakkee.

De gemeente Oostflakkee krijgt een eigen gemeentevlag. De vlag heeft aan de bovenzijde zowel als aan de onderkant een rode en groene baan. In het midden staat de afbeelding van een karbonkel, afgeleid van het nieuwe gemeentewapen. De rode en groene kleur zijn afgeleid van het wapen van Oude Tonge.

G-E1IEEXTE dell .. B O:.D1E IJ .

OC'Db.' -

II

I I

Jl

Ullgave van Huge SUrmgRr te Lee nw at-den

1866

2. Als we Den Bommel binnenkomen vanaf het vroegere station, dan staat aan de Schaapsweg de mooie boerderij van de familie L. Mijs. De Schaapsweg is een van de mooiste provinciale wegen van Flakkee met aan weerszijden een bomenrij en struikgewas. Deze weg is pas in 1940 verbreed en van een nieuw wegdek voorzien. De onderverharding bestaat uit het puin overgebleven als restant van de mines van de stad Rotterdam na de bombardementen in 1940.

3. Als men vanuit Den Bommel gebruik wilde maken van het openbaar vervoer, onderhouden door de Rotterdamsche Tramweg Maatschappij (R.T.M.) onder andere met de tram, moest men de ongeveer twee kilometer lange Schaapsweg afleggen om bij het station te komen. De tram heeft zijn intrede gedaan op de geboortedag van koningin Juliana, 30 april 1909. Achter het stationsgebouw met de restauratiezaal en woning beyond zich een houten gebouw: de remise voor de autobus die de plaatsen aandeed waar de tram niet kwarn, onder andere dorp Den Bommel en Stad aan 't Haringvliet.

4. Rechts op de foto staat het huisje met de weegbrug die werd gebruikt voor het wegen van landbouwprodukten en ook voor vee. Veel suikerbieten werden per wagon vervoerd naar Middelharnishaven om daar per schip naar de suikerfabriek te worden gebracht. Dit alles is vergane glorie. Het station met de tramlijn is opgeheven in 1954 en het heeft plaats moeten maken voor een nieuwe auto-snelweg die een directe verbinding gaf met de Haringvlietbrug.

5. Hier zien we ambachtslieden en landarbeiders voor de in aanbouw zijnde schuur van landbouwer Jan Koert, nadat de vorige was afgebrand in 1915. Deze schuur is na enkele jaren afgebroken en weer opgebouwd in Zuidzijde bij C. Mijs Dzn. Vanaf de bovenste rij van links naar rechts: Jan Dorsman, Joh, Wolfert, Joh. Dorsman, onbekend, H. Blok, drie onbekenden, Carolus Bakker, Jan Fluit, Klaas Bakker, Bert Dorsman, Hen Mosselman, Willem v.d. Welle, Ant. Driesprong, Huib van Nieuwaal, Abr. v.d. Welle, Dirk Kardus, Marinus v.d. Sluijs, Jac. de Bakker en Jac. Bakker. Achteraan reehts: Jan Koert met zijn vrouw. Marinus Koert staat naast de geit. Het zittende jongetje is Jan v.d. Welle. Opvallend is dat iedereen, van klein tot groot, een pet droeg. De niet bekende personen kwamen uit MiddeTharnis.

6. Het einde van de Schaapsweg en het begin van de bebouwde kom van Den Bommel. Links staat het burgemeestershuis, gebouwd in 1911 voor burgemeester jonkheer Stern. Thans is het een particuliere woning, .Bommclstejjn" genaamd. Rechts zien we het tweede burgemeestershuis, gebouwd omstreeks 1928 voor burgemeester Brinkman. De laatste burgervader die het als zodanig bewoonde was burgemeester J.J. Kruiff.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek