Didam in oude ansichten

Didam in oude ansichten

Auteur
:   A. Tinneveld
Gemeente
:   Didam
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3296-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Didam in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

In 1727 stelde een landmeter een atlas samen van de Berghse bezittingen in Didam. Leerlingen van de Didamse V.G.L.O. - thans Leao - school maakten omstreeks 1955 met behulp van die atlas een maquette van de kom van Didam anna 1727. De Weemstraat was toen de hoofdstraat. De meest zuidoosteIijke woning van de maquette geeft de plaats aan waar thans de winkel van Aleven-Looman staat; vandaar loopt naar het noorden de tegenwoordige Schoolstraat. De twee meest zuidwestelijke huizen liggen aan de Komweg. De twee allernoordelijkste op de plaats waar nu Hetterscheidt en Von der Haar wonen.

3

'J)arr CJJu:'d.o...,,,, .':f- q)i -:._ 'n;, "-7· :T~;"A.J: J7 _7-.:.

V ? ~

, . .

?

?

, . ,

4

Op 27 augustus 1742 tekende J. de Beyer dit gezicht op Didam. De topografische afbeeldingen van deze kunstenaar zijn zeer nauwkeurig en betrouwbaar. WeI heeft hij een beukenbos weggelaten, dat liep van de Kruipin door de Heeg tot de Bodenklauw (thans Piusgesticht). De voorgrond is het Didamse Veld: een complex omheinde particuliere akkers, dat door de geerfden gezamenlijk werd beheerd. Geheel rechts zien we de Berghse molen; in het midden misschien de in 1716 gebouwde katholieke schuurkerk; links de Beekseweg, die meer naar het zuiden lag dan thans.

De toren was tot 1842 voorzien van een spits. In 1839 belastten Gedeputeerde Staten het gemeentebestuur met de restauratie van de toren, omdat die gemeente-eigendom zou zijn. Het gemeentebestuur wilde hem toen afbreken. De kerkvoogdij ging daar niet mee accoord, doch besloot zelf tot herstel, d.w.z. ze nam in 1842 de spits geheel weg. Als een bijdrage in de kosten gaf het gemeentebestuur toe stemming om een gebarsten klok van 500 kg te verkopen (opbrengst f 400).

Torcr -

6

V 66r 1795 behoorden het torenuurwerk en de luidklokken aan de geerfden (= de gezamenlijke Didamse grondbezitters). Zij kochten en onderhielden ze, en betaalden de kosten van het luiden. Dat luiden gebeurde tot in de negentiende eeuw door de koster-schoolmeester. Harmen van Basel ontving vanaf 1 september 1699 acht rijksdaalders per jaar voor het luiden, en voor het "stellen van het uurwerck". Soms hingen er meer klokken in de toren. De laatste klok is in 1943 op last van de bezetters weggenomen. Ze woog 850 kg en was in 1777 in Isselburg door Christianus Voicht gegoten.

Cafe "Het Wapen van Gelderland,"

Didam. ?

, , . /.

/.

De Wilhelminastraat (Zevenaarseweg) met op de achtergrond het notarishuis. Ervoor staat het gebouwtje waarin notaris Van Romondt reeen huisvestte. De woning werd in 1883 gebouwd door notaris Kolkman, na atbraak van een oud pand, waarin zeer lang burgemeester Van Embden woonde. Na Kolkman (hij werd minister) woonden in dit huis achtereenvolgens de notarissen Kok, H. van Romondt en A. van Romondt.

7

8

De kleine protestantse gemeente had er moeite mee om haar kerkgebouw te onderhouden. Toen de zandstenen raamtraceringen in 1827 versleten waren plaatste de kerkvoogdij zesentwintig gegoten ijzeren ramen. Enkele andere ramen werden dichtgemetseld. Het lage raam rechts verlichtte de consistoriekamer. Eeuwenlang (tot 1831) was in dat vertrekje de Didamse school ondergebracht. De kerkeraad benoemde de (uiteraard protestantse) onderwijzer. Rondom de kerk lag het kerkhof. Het schip van de kerk is van baksteen, bepleisterd met een laag tufsteen.

In de elfde eeuw stond precies binnen de kolommen van het huidige middenschip een kleine tufstenen hallekerk: even breed als het schip nu, maar korter. Later werd die vervangen door een even smal tuffen hallekerkje met dezelfde lengte als het tegenwoordige schip. In ± 1400 bouwde men daar een hoger priesterkoor aan, en in 1450 in het westen een toren. Omstreeks 1500 werd het schip afgebroken en vervangen door het huidige driebeukige schip, dat dezelfde hoogte kreeg als het koor. De sacristie is van ± 1425. De funderingen van de twee eerste kerkjes waren van ijzerslakken. Oak in de fundamenten van de huidige kerk komen wat slakken voor.

9

De hervormde gemeente had het westelijk deel van de middenbeuk afgeschermd door schotten en glaswanden tussen de kolommen te plaatsen, waardoor men op een juk na de ruirnte terugkreeg van de tweede stenen hallekerk. De gehele kerk had oorspronkelijk gotische stenen kruisribgewelven, Dat originele gewelf is thans alleen nog aanwezig in de noordeJijke zijbeuk. Na de brand van ± 1590 kreeg het priesterkoor in 1619 een nieuw stenen gewelf, doch het middenschip een houten horizontale zolder, dat later werd vervangen door een gestuct plafond, en in 1908 door een houten namaakgewelf.

-

~r{)eten nit ~idl~.

:Me

1 c

De Wilhelminastraat in 1904. Rechts is het cafe en de winkel van Burgers (waar een hondekar en een voerbak voor staat); daaraan vastgebouwd is de kleermakerij en kapperszaak van de gebroeders Nova (van 1853 tot 1866 had gemeentebode Derk Berendsen voor f 30 per jaar in dit pand een vertrek als "gemeentelokaal" verhuurd); de woning van A. Nova; cafe ,,'t Zwijnshoofd". Links zien we het toegangshek naar de hervormde kerk.

11

12

De smederij en hoefstal van Jan van Raay aan de Wilhelminastraat. Thans staat daar de dubbele woning van Scholten-Looman en Sanders-Looman.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek