Draejt oe is umme... Barchem in olde foto's en ansichten

Draejt oe is umme... Barchem in olde foto's en ansichten

Auteur
:   J. Bosch
Gemeente
:   Lochem
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5755-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Draejt oe is umme... Barchem in olde foto's en ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In dit darde beuksken oaver Barchem wol ik meer vehalen de revue lao ten passeren as in de veurige beukskes ut geval is ewes. En daor bie schrief ik ut in A.B.B.A. (algemeen beschaafd Barchems Achterhooks), volgens mie kump dan alles better tot zien rech.

De vehalen van de leu waor oaver in dit beuksken eschreven wordt, bunt allemaole momentopnamen. Ut is ok neet de bedoeling hun leavensbeschrieving hier weer te geven. Stuk veur stuk hebt ze bowisse meer edaone en betekend veur ut darp, as wat ik kan beschrieven, maor buuten dat, de ruumte is d'r ok neet veur.

Ok bunt d'r misschien leu dee meer veur ut darp heb edaone en dee belangrieker bunt ewes en dee toch neet in dit beuksken bunt eneumd.

Ut bunt vehalen dee mie veteld bunt of dee 'k mie zelf nog kan herinneren. Zo noe en dan laot ik Gait Jan an ut woord urn wat oaver Barchem te veteIlen, twee wet 'r meer as ene.

Gait Jan ziene achtername mog ik oe neet veteIlen, hee mos niks van greutsigheid hebben en volgens urn konn'n ieleu d'r bes urn slaopen, ai'j ut neet wissen.

Ik kwamme bie Gait Jan met'n olde schoonendeuse met kaarten van Barchem onder'n arm en ik vreeg urn of hee mie 'n betjen wol helpen met 'n darde beukske oaver uns darp.

"Boh foj toch," zegge, ,,'n darde beukske en ik mot oe daor bie helpen, noh, dan meug ie wal opscheeten, want zovolle tied heb ik neet meer."

Smangs gebruukt Gait Jan uutdrukkens (smangs zegge mangs, en mangs zegge smangs) dee hee mie ok eerst mos vetalen. Maor Gait Jan zeg, red d'r oe maor met en krek zo denk ik d'r oaver.

Hierbie wil 'k aIle leu dee mie op wat veur maniere dan ok heb eholpen, bedanken.

Ongetwiefeld bunt 'r ok in dit beukske fouten emaakt, waorveur ik mie bie veurbate wil verontschuldigen.

1. Ik wet dat ut fraoi pedanterig oaver kump urn op dit eerste blad oaver cafe Bosch (de Groene Jager) te schrieven. Maor an de andere kaante, ie mot neet vegetten dat mien familie meer as honderd jaor op dezelde plaatse hef ewoond en dat ut dan veur de hand Jig, dat van daoruut voile van mien vehalen begint. En daorumme laot ik Gait Jan eerst ut ziende hieroaver vetellen.

Op disse kaarte steet , .cafe Bosch en uutspanning", Dat klopt wal, want oe oavergroffa had achter in 'n hof 'n dreimolle en 'n wipwap Iaoten maken, en volle leu met kinder kwammen daor veuraI op Zundage op of. Ut woord uutspanning sIoog waarschienluk daorop, da'j de peerde konnen uutspannen, want oeleu had achter de kokken 'n peerdestal waor waI vief peerde konnen staon. Ik wet ok nog dat oe groffa veur leefebrieje in 'n hof 'n hok met zilvervosse had, maor op 'n dag hef 'n een of 'n andern onman ut hok los ezet, en vot waren de vosse. An ut cafe zat nog 'n winkel vaste, waor ie van alles konnen kriegen (kopen), zo as scheurdewark, kruudenierswaren, maor ok peterolle en patentkali. En in latere jaoren kwam d'r nog 'n bezienepompe bie.

Oe groffa mog ok geerne op jach gaone en dat dee hee dan volle met Barthold van Roadt. Ik zegge tegen Gait Jan dat ik dat nog wal wette. Mien groffa had vake de zunne op vizier as hee 'n ree mos scheeten, maor 'n haze konne bes raken.

As hee met 'n haze in huus kwam, wodden den an 'n special en kapstok op-ehangen en daor bleef dat deer dan zeuven dagen hangen. Tegen dee tied vee Ie zowat vanzelf van 'n haok, maor volgens mien groffa was ut dan de juuste tied, urn ut te braoden en op te etten. Mien groffa is, gezond, 84 ewodden.

2. Op 23 augustus 1947 wodden, veuraf egaone deur Crescendo en de Bargruiters, 'n niejen burgemeister, mr. P.e. Loopuyt met zien gezin Barchem in-ehaald, Onder'n grote boage, vesiert met slingers greun van 'n barg, heetten ut hoofd van de lege schole, meister Lentink, ut gezin van harte welkom.

Op de foto bunt nog vescheidene Barchemers te herkennen, o.a. links boavenan Gerard Kuiperij, Kees Rinkel, Rinkel, meer naor beneden Pasman, Bruil, Schot, Semmelink, mw. Greutink, Jan Bosch, Gerrit Arendsen Raedt, Pasman, Nijenhuis, Cob a Jansma en dicht bie de boage mw. Vruggink, mw. Koelink, zuster Raue en Gerrit Nijhof. An de andere kante steet mw. ter Haar, Slagman, Greutink en mw. Klokman met op eur arm Jan Klokman.

In Nettelhorst wodden ut burgemeistersgezin met klokgeluu verwelkomd. De klokke hing hier in 'n zoadbarg en kwam van Huize de Heest, ut was een van de weinige klokken dee neet bie de Duutsers was ineleverd.

De Barchemse bevolking was bliede dat er 'n niejen burgemeister was, want toondertied was d'r al sprake van dat grote stukken grond van de gemeente Laorne vedeeld zoIlen wodden en evoegd bie dat van de umliggende gemeenten. 25 Jaor later was ut toch zowiet, in 1972 wodden de gemeente Laorne op-edoekt, en kwam, wal in zien geheel, bie de gemeente Lochem.

Oaver de boage wo'k nog effen ut volgende kwiet. Op 'n veuraovend too de ereboage klaor was, mos den nat emaakt wodden en de mooimakers trokken naor een van de cafes. Al ut materiaal wat ze ebroekt hadden leeten ze staon, waoronder een emmer met witkalk. En wiej as kinder hebt daor too maor effen gebroek van emaakt. Wiej hebt bie Jaap In 't Veld, den zien kappersbedrief in een kamer van bakker Jansen had, de roe ten vol-esrneerd. 'n Andern margen was ut bie Jaap in de kapperssalon fraoi mistig en Jaap leet d'r gin gros oaver greujen, want 'n tiedjen later ston Willy Goldsmit, de veldwachter, bie mien mooder in de kokken. Of ze maor effen brood wol smeren veur dee zonne van eur, want hee mos met naor ut polizieburo.

Lange za'k daor wal neet hebben ezetten, want 'snommedaags too 'n burgemeister in ut rietuug Barchem binnenkwam, ston ik alweer veuran.

3. Hier gezichte op ut darp, enommen van de Zwiepseweg naor ut vroggere schoolplein, met rechts de Groene Jager en links de dorpspompe. Veur ut schoolplein ut huus waor generaties Bosch dee met de "vut" gingen, kwammen te wonen. Mien mooder zei altied: "Gleuf maor neet dat ik later in dee do evenkouwe gao wonen". Maor too ut later was, hef ze d'r met plezeer ewoond. Noe woont hier mevrouw Derlage.

De schoolkinder op de achtergrond hadden spolkwartier, maor heelden op met de spollekes waor ze met bezig waren urn op de foto te kommen.

Waor ze met an ut spollen waren, wet ik neet, maor wal met heel wat aanders as tegenswoordig, want de spollekes van too bunt jao glad uut de mode.

Zee ie ze noe nog wal is met: "Anna zat op majesteit" of "Vangen in 'n hok" of "D'r waren is drie joden, Abraham, Izaak en Jacob". Repeteren in 'n hok is d'r ok neet meer bie. Of knikkeren; "Wee gojt 'r op mien heupke" , smangs van wal twintig knikkers hoge, maor dan mos ie d'r ok wal tien trad vanof staon. As wiej naor ut sportveld gingen en in 'n lange rieje met de meister of de juffrouw d'r naost, deur ut darp mecheerden, kon ie neet aanders as good in de maote lopen, want ut ging d'r van: "Links, links, links, twee, drie, vier, links". Wiej zongen dan vake, oa. "De paden op de lanen in, en 'n goed gevulde tas (met niks d'r in)". Daor hadde wiej dan volle wille in.

Op warme zommerdage en veural 'snommedaags zat ie op schole vake te soezen in de banke en de armen plakten oe vaste an ut blad. 'n Striekzwaevel den wiej onder 'n thermometer hadden ehollen, (bie 80° kreege wiej ommers altied vrie) had neet eholpen, want de meister trap'n d'r neet in.

Uut de andere klassen heurden ie ze de taofels opzeggen, of Hoogezand, Sappemeer, Zuidbroek, Scheemda, Winschoten enz. opdreunen. En daorbie ut monotone geluud van de zagerieje van Bannink maakten oe nog slaoperiger en dan mos ie wal effen naor buuten urn water te drinken, biej de pompe op ut schoolplein. Daor dronk ie dan uut 'n emaille kummeke, den met'n ketting an de pompe hing.

Gezicbt in Bareham;

4. Met ut 121h-jaorig bestaon van de zangvereniging Concordia, in 1946, wodden disse foto emaakt. Ut jonge grut op de veurgrond was ut kinderkoor.

Boavenan van links naor rechts staot: Willy Brocker, Henny Rutgers, Riet Bosch, Bertha Everink, Dina Bannink, Jo Kuiperij, Hendrika Dijkman, Truitje Bettink, Bertha Klein Winkel, Gerritje Leunk, Roelie de Vries, ? , Jenneke Kettelarij, Gerritje Vruggink, Riek Dijkman, Aaltje Bettink, Jenny Koelink, Hanneke Mekkink, Coba Jansma, Jo Leferink, Riek van Amstel, Lina Weernink, Dina Nijman en Wim Warnshuis.

De rieje daoronder: Gerrit Nijman, Ap Schulenbarg, Teun Wittenberg, Jan Nijman, Hannie Beijers, Dina Schulenbarg, Lenie Beijers, Janna Bannink, Gerritje Eggink, Dika Beltman, Gerrie Baltes, Hanna Eggink, Janna Kuenenkamp, Bertha Rouwenhorst, Willy Beijers, Agaath van Wijngaarden en Gerrie Ribbers.

En de rieje daoronder: Arend Jan Kettelarij, Jan Pasman, Bertus Wittenberg, Herman Bruil, Embert Kettelarij, Gerrit Ribbers, Wim Wolferink, Aaltje Bruil, dirigent dhr. Nijhuis, Bertha Greutink, Derk Bel, Ter Horst, Lentink, Nel van Lunteren en Mineke Mekkink.

Op de veurgrond zittend: Jan Baltes, Henry Wittenberg, Henk Jansen, Jo Schutte, Jaap Allard, Marinus Ribbers, Jo Allard, Jan Bosch, Hanneke Bannink, Herman Rutgers, Ans Bosch, Jan Ribbers en Willemien Tiessink.

5. Ut kwam neet zovolle veur dat 'n boer met zien hele hebben en hollen van de ene plaatse naor 'n andern trok. Op disse foto's bunt uleu getuuge van 'n vehuuzing. De familie Dinkelman uut Zwiep wodden hier deur de buurte naor 'n Vrooterhook ebracht. Rietuuge met de familie veurop, dan kwammen de platte wagens met 'n huusraod en warktuuge en daor achteran de beeste. De olde buurte deed uutgeleide en de nieje buurte vewelkomden de oaverhuuzers. Veur de olde buurte was ut 'n of scheid, ze vehuusden hun naobers, waor zee of hun familie, generaties lang bie hadden ewoond. Ze gingen wal neet ut darp uut, maor toch ... Better'n goeie buurte dan vrinden dee wiet vot woont.

Barchem, as darp, had ok naobers en dat waren Raodt en Soerink.

De rietuugen wodden bowisse neet allene veur oaverhuuzen gebruukt, maor ok veur 'n trouwerieje of gewoon zundags urn met naor de karke te gaon. De peerde wodden dan uut-espannen en kwammen bie ons in de peerdestal of aansaanders te staon en de rietuugen wodden vake bie de zagerieje van Bannink neerezet. Zolang de karke an was, spollen wiej in de rietuugen.

Ok bie 'n groeve wodden de rietuugen gebruukt. Veur de naoste familie, de vrouwleu, kinder en olden van dagen reden d'r een stuk of vieve achter de liekkoetse an. De mansleu dee good ter been waren, de naobers en andere kundigheid veur de groeve leepen daor weer achter.

Van de naoste familie dee in de rouw waren hadden aIle mansleu en ok de jongens zo'n dropke van zwarte stof op de mouwe en dat bleef daor zes weke zitten. Ok gingen de mansleu met zo'n .Jiogen ziejen", 'n groovenhood op, naor ut karkhof. De vrouwleu hadden 'n z.g. hoondernos op, 'n groten zwarten hood met volle zwarte veren, of zee droogen 'n knipmutse. Allemaole olde gebruuken dee uut de mode bunt eraakt. Biej ons in ut cafe wodden veural deur de leu dee van wieter ofkwammen, de hoodendeusen neer-ezet. Urn disse deusen hen zat altied 'n zwart met witten zakdook of net andersumme, ie kon ok slech met 'n roojen zakdook naor de groeve gaon.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek