Eisden in oude prentkaarten

Eisden in oude prentkaarten

Auteur
:   P. Verstegen
Gemeente
:  
Provincie
:  
Land
:   België
ISBN13
:   978-90-288-0565-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2-3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Eisden in oude prentkaarten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In tegenstelling tot de naam van vele andere dorpen in de Maaskant, is de naam "Eisden" moeilijk te verklaren. Mansion meent in zijn werk "De voornaamste bestanddelen der Vlaamse plaatsnamen" dat de naam Eisden afkomstig is van Ees of Eis. Hij baseert dit op akten van 1282 en 1287 waarin we onze gemeente aantreffen onder de benaming "Hesde" en "Esden". "Ees" en "Eis" waren twee onbekende stammen.

In een akte van 13 juli 1234 echter, wordt Eisden "Eskede" genoemd. In "Eskede" komt het woord "esk" voor dat gemeenschappelijk bouwland betekent. Esk komt van het Gotische "atisk". Het Gotisch werd meer dan eens gebruikt in Germaanse plaatsnamen. Het zou dus best mogelijk zijn dat de nieuwe bewoners van een oude Romeinse nederzetting, eens op deze plaats gelegen, hieraan deze Germaanse naam gaven. In oude akten vinden we de verschillende

namen voor Eisden als volgt terug: "Eskede" rond 1234, "Esde" rond 1244, "Hesde" rond 1282, "Esden" rond 1503, "Eesden" rond 1510.

Dat Eisden ook de Romeinse overheersing heeft ondergaan, bewijzen de vondsten in de Dorpsstraat, waar een lijkurn uit het einde van het Romeinse tijdvak werd gevonden, en in de Broekstraat, waar men aarden potten en een groene glazen kruik opgroef. Ook de Romeinskampstraat op de cité wijst op een Romeinse nederzetting.

In de derde eeuw na Chr. veroverden de Franken onze gebieden. Zij leefden van landbouw en veeteelt en vestigden zich meestal in streken die reeds bewoond waren. Eisden, dat aan de heirbaan lag, zal zeker door de Franken zijn ontdekt. Sporen van hun verblijf vinden we weer terug in plaatselijke namen zoals Berensheuvel en Couwenberg. Rond de tiende eeuw

behoorde Eisden tot het gebied van Kessenich, dat afhing van het graafschap Bom. Het gebied van Kessenich werd later geschonken aan de abdij van Thorn, zodat Eisden toen onder kerkelijk gezag kwam te staan.

Op 28 december 1553 werd het grondgebied van Eisden verkocht aan de heren van Leut. De verkoop werd gesloten op "Den Huyse zu Montfort". Nauwelijks overgegaan van het geestelijk naar het wereldlijk gezag kreeg de Eisdense bevolking te kampen met invallen van vreemde legers. Eerst maakten de Spanjaarden en daarna, rond 1678, de Fransen de streek onveilig en lieten ook in Eisden een bloedig spoor na. In het najaar van 1819, toen koning Willem I, ter gelegenheid van legeroefeningen in het kasteel van Leut verbleef, voltooide men de werken aan de ZuidWillemsvaart. Bij deze graafwerken ontdekte men dat de Eisder kiezel door zijn leemgehalte zeer geschikt

was voor het aanleggen van wegen. De eerste nijverheid werd geboren.

Stilaan verrezen in het landbouwersdorpje de eerste stenen huizen. Toen op 29 november 1906 twee koolmijnvergunningen onder Eisden werden toegestaan, straalde de toekomst. Van oost en west, van zuid en noord - uit meer dan zeventien landen kwamen arbeiders hier zoeken naar het zwarte goud. Dit veroorzaakte een omwenteling, die beslist welvaart schiep in het wegzinkende dorp, geboorteplaats van de schrijfster Dina Demers. Enkel nog de oude dorpskern herinnert weemoedig aan het verleden.

Nu bestaat Eisden niet meer als een zelfstandige gemeente, maar fusioneerde met Mechelen aan de Maas, Vucht en Opgrimbie onder de naam "Maasmechelen". Ik dank van harte alle personen die mij prentkaarten, foto's en inlichtingen hebben bezorgd.

Eysdcn cn 19°7.

1. Midden in de schrale hei stond tot voor enkele jaren de primitiefste vorm van een Frankische woning: een kelderhut. Lemen wanden droegen het gebulte strooien dak, waarvan het westelijk vlak bijna de barre grond raakte. In de onmiddellijke nabijheid liggen de "Couberg" en de "Berensheuvel", de Frankische openluchtstallen voor runderen en zwijnen.

2. Jarenlang heeft Mie Merken moederziel alleen de bouwvallige kelderhut bewoond, ginder op de verlaten heide. Na een stormachtige sneeuwnacht hoorde men haar hulpgeroep tot in het dorp. Enkele koene kerels durfden het aan haar, samen met haar schamele meubeltjes, naar het "Steegje" in het dorp te brengen.

3. Mie Merken, fel getekend door noeste arbeid, rust even uit naast haar haardvuur. In haar kelderhut, waar het rook naar snuiftabak en vochtigheid, vertelde Mie haar verhalen van "De Witte Vrouwen", "De Alvermannekens uit de Koekelberg" en soms van de "Verzonken klok in de Muyerkes". Rillend van schrik keerden de toehoorders terug naar huis, want Mie Merken kon wel eens een heks zijn.

4. Eenzaam op de heide, in een oase van purper en stilte en met als enige gebuur Mie Merken, stond deze woning van de "Bezembinder". Waarschijnlijk heeft nooit iemand zijn ware naam gekend. Alsof hij de opkomende industrialisering voelde naderen, is hij rond 1900 plotseling verdwenen.

1

I I

'.

5. Wie kan zieh de Miekuil nog herinneren, waar Andreas Thomassen de koeien hun dorst liet lessen, onder het wakende oog van de geit, die ze voor de kwade hand moest behoeden. Een fotograaf uit Tongeren maakte deze opname in 1909.

~ ..? _-- - .. -

.a... )e,,! '-' _ c=L.-5d.e,n .. _1g~_- _

6. Waar nu de koolmijn staat kon Lucas Wijshof vroeger rustig zijn schapen laten grazen op een uitgestrekte en rustige heidevlakte.

7. "Café en logement bij Vencken-Theunissen" was in de tijd voor de eerste wereldoorlog een zeer bekende afspanning. Het huis was gelegen aan het kanaaL Het "spoor" links op de foto, komt uit het "Kerkveldje" en loopt over het kanaal naar de cité. Hierover werden de bakstenen vervoerd, die bij het bouwen van de tuinwijk werden gebruikt.

8. Marieke Kuypers, Mathieu Theunissen en een toevallige bezoeker keken benauwd naar de man die zich onder een zwart doekje achter een kastje bevond. Enkel het schaap kon de nodige interesse voor dat geheimzinnige gedoe niet opbrengen en dronk rustig verder. Het toneel speelde zich af aan de achterkant van het huis L. Vencken-Theunissen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek