Engelen en Bokhoven in grootmoeders tijd deel 1

Engelen en Bokhoven in grootmoeders tijd deel 1

Auteur
:   Bertie Geerts
Gemeente
:   's-Hertogenbosch
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-5547-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Engelen en Bokhoven in grootmoeders tijd deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Een speurtocht naar oude foto's wordt nu bekroond met het boekje "Engelen en Bokhoven in grootmoeders tijd". Voorafgaande, om u een beeld te geven van deze dorpen, een stukje geschiedenis van Engelen en Bokhoven.

Er moet al voor het begin van onze jaartelling op het grondgebied van Engelen bewoning zijn geweest. In het midden van de vorige eeuw werden er resten gevonden van een Germaanse nederzetting op , ,De Woerd". De woerd was namelijk een hoger gelegen gedeelte dat in de winter droog bleef. De kleine eilandjes, door water omringd, waren een toevluchtsoord voor mens en dier en daarom waren het ook ideale jachtterreinen.

Over de stichting van Engelen is niets bekend. Ais benoeming van het grondgebied werden de namen "Engle" of "Angle" gebruikt. Engel of angel zou kunnen betekenen: grens of hoek. Engelen was burgerlijk en ook kerkelijk met Vlijmen verbonden en lag aan de grens of in een hoek van deze uitgestrekte gemeente. , ,Eng" betekent ook nauw of smal en dat zou kunnen wijzen naar een , ,smalle strook" van bewoning langs de Dieze. Over het ontstaan van de

naam Engelen is dus weinig met zekerheid te zeggen. Het Land van Heusden (waaronder Engelen ressorteerde) behoorde tot het begin van de 14e eeuw tot Brabant, maar in 1356 ging het Land van Heusden naar Holland en de grens tussen Holland en Brabant werden de Dieze en de Bossche sloot.

Engelen werd dus een grensdorp en is daardoor vele malen verwoest, onder andere tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), toen geprobeerd werd om 's-Hertogenbosch te veroveren. Dit mislukte verschillende keren (tot 1629), maar de dorpen in de omgeving hebben hierdoor veel te lijden gehad. Engelen werd in 1579 en 1587 veroverd. Bij deze laatste verovering werd de kerk vernield, op het koor na. Engelen is in die tijd geheel ontvolkt geraakt. Men trok naar Bokhoven, Heusden en 's-Hertogenbosch. Van 1810 tot 1820 is Engelen met Vlijmen samengevoegd geweest. Daarna werd Engelen weer zelfstandig. In die tijd werd in Engelen het meest de landbouw bedreven, terwijl er ook schippers waren. Er waren ook inwoners die het beroep van "toger" uitoefenden. Op de Maas konden de schippers met hun zeilschepen nog wei varen, maar als ze bij de dieper

gelegen Dieze kwamen, moesten deze schepen worden getrokken, omdat ze daar geen wind meer konden vangen. Dat gebeurde dan door de togers van Engelen.

In 1922 werden Engelen en Bokhoven samengevoegd tot een gemeente.

Bokhoven heeft een belangrijke geschiedenis, zowel wat betreft het graafschap als de vrije uitoefening van de godsdienst. Bokhoven behoorde kerkelijk tot Hedikhuizen. In 1363 kreeg Bokhoven een kapel, toegewijd aan O.L. Vrouw en de Heilige Catharina, waaruit in 1369 de parochie voortkwam. Toen het protestantse geloof overheerste kwamen de katholieken naar Bokhoven om daar hun geloof te beleYen. Uit de wijde omgeving liet men er kinderen dopen.

Bokhoven was een klein staatje met een eigen rechtspraak in civiele en criminele zaken, die werd uitgeoefend door een schepenbank. In het dorp staat nog steeds het na de oorlog opnieuw opgebouwde dinghuis, dat teruggaat tot 1631.

In 1813 werd Bokhoven een zelfstandige gemeente en bleef dat tot 1 januari 1922. Het was de kleinste

gemeente van Noord-Brabant. Engelen en Bokhoyen werden op 1 april 1971 geannexeerd door 's-Hertogenbosch.

Dit boekje "Engelen en Bokhoven uit grootmoeders tijd" bevat waardevolle oude foto's uit de periode 1900-1940, onder andere: straatbeelden, foto's van families, schoolklassen, verschillende groepen, verenigingen, oude beroepen en bekende personen.

Er is tijdens de Tweede Wereldoorlog zeer veel fotomateriaal verloren gegaan. Daarom was ik genoodzaakt om ook buiten Engelen en Bokhoven te informeren bij families die al voor de oorlogsjaren verhuisd waren. Zij hebben mij unieke foto's kunnen verschaffen.

Ik heb met veel plezier aan dit boekje gewerkt en ben degenen die mij behulpzaam zijn geweest zeer dankbaar. Tot slot wens ik iedereen veel kijk- en leesplezier toe en hoop dat dit boekje aan ieders verwachtingen mag voldoen.

Bertie Geerts

eafe "J)e gouuen Engel" (12agelaar) Engelen

1. Cafe "De gouden Engel", gelegen aan de Diezekant, omstreeks 1900. In die tijd was Cato Hagelaar de eigenares. Later is het cafe overgenomen door Jan Somers en tot en met de oorlog was Alsemgeest de eigenaar. Achter dit cafe beyond zich een grate schuur die gebruikt werd als toneelzaal. Deze werd in de jaren dertig afgebroken om plaats te maken voor een aantal woningen. Na een brand is het cafe in 1983 geheel verbouwd en momenteel is hier restaurant "Petit Village" gevestigd.

2. De kerk en de pastorie van Bokhoven begin 1900. Geheellinks op de foto de zogenaamde calvarie. Deze is in de negentiende eeuw op het kerkhof tegen de kerk aangebouwd.

3. Een foto uit 1908 met de protestantse kerk. Deze kerk is het restant van de rooms-katholieke St-Larnbertuskerk, die tijdens de Tachtigjarige Oorlog in 1587 verwoest is. Oorspronkelijk was dit het koor, dat na de verwoesting, in hetbegin van de zeventiende eeuw is herbouwd. Op de voorgrond staat het brandspuithuisje, daterend van 1844 en dit werd in 1944 afgebroken.

~rGeten uit BGkhGuen

4. De Bokhovense Maasdijk in het begin van deze eeuw met het veerhuis van Antonius van der Leeden. Dit huis werd omstreeks 1875 gebouwd en is nog steeds in het bezit van de farnilie Van der Leeden. Het is nu nog het enige cafe in Bokhoven.

5. "Veerhuis der stoornboten" staat geschreven op het bord aan de voorgevel van het cafe Janus van den Heuvel, gelegen aan de Diezekant. Dit cafe stond rechts naast de bijzondere school van het pensionaat en werd in 1922 afgebroken. Later is er het huidige woonhuis, Graafvan Solmsweg 69a, gebouwd. Voor her cafe staan, van links naar rechts: Trudy van den Heuvel, Tinus Bouwmans, Koos van den Heuvel, Gerard Pennings en Janus, Jana en Tinus van den Heuvel.

BOKHOVE~

Dorpstraat

6. Deze foto is omstreeks 1920 genomen ter hoogte van de kruising Graaf Engelbertstraat en Gravin Helenastraat. Links het veerhuis van Sjef van Mil en rechts achter de bomen het cafe van Jan en Drieka van Mil. Beide huizen zijn in de Tweede Wereldoorlog verwoest en later weer opgebouwd. In het midden het woonhuis van burgemeester Willemse dat door het oorlogsgeweld in 1944 zwaar werd beschadigd en later is gesloopt. Het huis stond midden op het huidige Driekoningenplein.

]'t(aas~elicht

7. Een mooi, nostalgisch plaatje dat begin 1900 werd genomen op de Bokhovense Maasdijk.

8. De oorspronkelijke openbare school met onderwijzerswoning was gelegen naast de protestantse kerk en is samen met het gemeentehuis in 1844 gebouwd. In de jaren tachtig van devorige eeuw moest de school worden vergroot, maar er was niet genoeg geld. WeI werden er voor de school toiletten en een portaal en voor de onderwijzerswoning een bijkeuken aangebouwd. In 1915 besloot de gemeenteraad van Engelen om een nieuwe open bare school tegenover de oude school te bouwen, met twee klassen en een gymnastieklokaal. Tevens besloot men de oude school en onderwijzerswoning te verbouwen tot een woning (De Kerkhof 4). Op de foto zien we de eerstesteenlegging van de openbare school op 11 juni 1917 door Henricus Murray, zoon van de toenmalige burgemeester Gijsbertus Murray.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek