Ewijk-Winssen in oude ansichten deel 1

Ewijk-Winssen in oude ansichten deel 1

Auteur
:   P.A. Huurman
Gemeente
:   Beuningen
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4139-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Ewijk-Winssen in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Bij het doorbladeren van dit boekje kunt u kennismaken met de dorpen Ewijk en Winssen, zoals deze er rond de eeuwwisseling uitzagen. De van huis uit agrarische gemeente Ewijk telt ruim 4000 inwoners, waarvan 95 pro cent roomskatholiek en 5 procent hervormd is. Verschillende boerenbedrijfjes verdwijnen de laatste tijd. Gelegen tussen Maas en Waal hebben belangrijke gedeelten van het gebied met overstromingen te kampen gehad. Ook leefde men vroeger tussen de rivieren in een sterk isolement. Pas na 1934 toen in verband met de verkeerstoename de Van Heemstraweg, die de schakel vormt tussen Nijmegen en de randstad Holland.geopend werd kon het Land van Maas en Waal zich gaan ontsluiten. De ruilverkaveling en aanleg van goede wegen tussen de dorpen gaf de mogelijkheid tot meer onder ling contact. Ook de nieuwe brug over de Waal tussen Ewijk en Winssen in het wegvak Zwolle-Eindhoven, waarmee men in 1973 begint, zal voor een vlottere verbinding met de andere delen van het land zorgen.

Ewijk wordt reeds in 855 genoemd als Euuic en heeft nadien de volgende namen gekend: Aeich (l075), Awicke (l076), Awick of Eenwick (llOO), Ewic (1196), Ewich (1300) en Ewick (1373). In 1453 zei men al, net als nu nog in het dialect te horen is: Euwick. Het woord kan samengesteld zijn

uit een waternaam ee of aa, terwijl vicus wijk betekent, Het dorp is al erg oud. In de buurt van het kasteel Doddendaal hebben de Romeinen gewoond, zoals uit de daar gevonden overblijfselen blijkt. Mogelijk is hier een Romeinse soldaat met een bouwhof of boerderij begonnen. Oorspronkelijk was het kasteel van hout, maar rond de twaalfde eeuw werd het uit steen opgetrokken. In die tijd werd er al van de heren van Ewijk gesproken. De Doddendaal was vroeger een stuk groter dan nu, maar heel wat minder vriendelijk. Van buiten zag men alleen vier zware muren (zonder vensters) van vier tot zes meter hoog en anderhalve meter dik. Op de vier hoeken waren ronde torens, waarvan de laatste in 1825 is afgebroken. De enige toegang was een poort met een spitse boog.

Winssen was een kleine duizend jaar geleden al bekend. In 1028 wordt het Windeshem genoemd en later achtereenvolgens: Winisen (1150), Winsene of Winshem (l203) en in 1300 was het Wynsen, later Winsen. Winssen is een Germaans-Frankische naam en waarschijnlijk een van de oudste uit de Frankische tijd (vijfde tot achtste eeuw). Ornstreeks 500 zal hier een stamhoofd gewoond hebben, die Winand heette. Zijn heem (huis) werd Winandsheem. Deze naam verbasterde tot Windeshem en later tot Wynsen. Deze naam bracht men in verband met het woordje winnen, dat grens

betekent. De Germaan Winand werd vergeten. Omdat hier de grens liep tussen het ambt van Maas en Waal en het rijk van Nijmegen ging men in plaats van Wynsen Winsen zeggen, dat grensdorp betekent, Winssen was verdeeld in "Winsen-Rijks" en Winsen-Arnbts".

Tussen de dorpen Ewijk en Winssen lag vroeger een buurtschap "Venetgen" In de oprichtingsbul van het bisdom Roermond anna 1569 wordt de kapel, die daar stond, genoemd. Deze kapel behoorde tot het kasteel. Bij de inname van het kasteel door de Staatse troepen in 1584 werd de kapel verwoest en alles wat in "Venetgen" stond in de as geIegd. Het kasteel werd pas in 1815 gesloopt, Venetgen veranderde in "Het Veen" en staat nu bekend onder de naam "Bouwlust". In het Ewijk-Winssen van de vorige eeuw was het erg rustig. 's Winters bleven de meeste mensen dan ook thuis. Eens per jaar ging men uit, en wel met de kerrnis, Tijdens die dagen werd er in de herbergen dansmuziek gemaakt, gegeten en gedronken. Op de maat van de muziek danste dan soms een man met een beer. Ook waren er apparaten waarmee de mannen hun krachten konden meten.

Een van de Winssense herbergen was "De Gouden Leeuw", die op de omslagfoto te zien is. Het tafereeltje met op de achtergrond de hervormde kerk speelde zich zo'n vijfenzestig

jaar geleden af. Hier ontdekken we van links naar rechts de volgende personen: Nel Heimans, Gradus Coenen, Coos Coenen (achter de voerbak) Piet Coenen (met fiets), Johan van Toor met "ellenwoar" in zijn hondekar, waarmee hij de huizen af ging, Marie Lubeek, Geen Heimans, de schilder en Herman van de Heuvel. "De Gouden Leeuw" is afgebrand en in een andere vorm weer teruggekomen. Dit is een van de veranderingen, die het dorpsbeeld onderging. Zo zijn er in beide dorpen nog veel meer wijzigingen op te noemen, maar die kunt u nu zelf gaan ontdekken. Het ontdekken van de geschiedenis van deze streek kunt u ook doen in het verband van de "Historische Vereniging TweestromenIand".

Voor we aan onze wandeling beginnen werpen we eerst nog een blik op de plattegrond van de gemeente Ewijk uit de atlas van 1. Kuiper, die rond 1865 door H. Suringar te Leeuwarden werd uitgegeven.

Tenslotte zeggen we allen, die hebben geholpen bij de totstandkoming van dit boekje, recht hartelijk dank.

We wensen u een aangenaam verpozen in het Ewijk-Winssen van toen!

vnO"I:"rl~: (:.:J,IH;HI~SI). ~

1. Plattegrond van de gemeente Ewijk (de dorpen Ewijk en Winssen) uit de atlas van J. Kuiper, rond 1865 uitgegeven door Hugo Suringar te Leeuwarden.

___ M- ???? x_-:-

__ r._~

--., .

? ~:t.tI-

....... c,.---.".":! .?....?. ยท_..J.

,

(

N~_._

..2. _0,

<!:ramslalion, EtlJijk

(j ,"

/fL

,

. , ~

1

/

2, Onze tocht door Ewijk en Winssen beginnen we bij het tramstation met cafe-billard annex smederij en fietsenzaak. Dit pand werd in die tijd -1923- bewoond door de familie Jan Croonen. Voor het station staat een wagen van stoombierbrouwerij Hiiting uit Beuningen, De lijn Nijmegen-Drutcn-Wamel van de "N.V. Stoomtram Maas en Waal" werd op 8 maart 1902 in gebruik gesteld. "Bij het passeren van paarden", aldus het voorschrift, zal de tram indien de dieren zich schrikachtig toonen.i rnoeten stilstaan, totdat de dieren voorbij zijn",

3.Als we de tram uitstappen, zien we tegenover ons op de stoep van het gemeentehuis burgemeester Willem Overmars (met bolhoed en butterfly). Naast hem wethouder Wouters van den Oudenweijer (met pet en stok). Geheel links volontair jonkheer Van Rijckevorsel, die later burgemeester van Wijchen werd. Veldwachter Ommelet staat naast hem. Helemaal rechts rijksveldwachter Zweers. Zijn zoon werd burgemeester van Batenburg. Vooraan drie volontairs: rechts Willem Verploegen, die later secretaris te Blaricum werd.

4. Gemeente-ambtenaren konden een gastvrij onderdak vinden in het pension van mevrouw Van Boxtel-van Loon, die voor het rechter raam zit. Links haar schoonzuster mevrouw Van Wankum. Rechts de dochter Marie van Boxtel. Aan het hoge water is te zien, dat de afwatering toentertijd nog niet zo goed geregeld was. Links op de achtergrond is het huis van de famille Van Roggen zichtbaar. Hiervan is het achterhuis afgebrand, dat later door een nieuw gedeelte vervangen werd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek