Gapinge in oude ansichten deel 2

Gapinge in oude ansichten deel 2

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Veere
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0271-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Gapinge in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Er was van Gapinge zoveel materiaal aan oude ansichten en/of foto's dat het mogelijk was, van dit Walcherse dorp twee boekjes samen te stellen. Het dorpsbeeld van Gapinge wordt beheerst door de kerk en toren van de hervormde kerk, de molen en een aan de Snouck Hurgronjeweg gelegen vliedberg.

In dit voorwoord laten we de lijst van predikanten volgen, die de Hervormde Gemeente van Gapinge gediend hebben.

1. P. Dammannus (Damman) 1590, vertrokken naar Arnemuiden 1594. Overleden 1595.
2. J. Belosius, proponent 1594-1597.
3. J. Miggrodius, (van Miggrode) gekomen van Scherpenisse 1597, vertrokken naar Arnemuiden 1607. Overleden 1645.
4. A. Clockius, gekomen van Zoutelande 1608.
5. S. de Kuyser 1653.
6. J. Hollestelle, proponent 1688, vertrokken naar Overschie 1690.
7. J. de Schafter 1690.
8. J. van IJssum, gekomen van Krabbendijke 1708, vertrokken naar Hendrik Ido Ambacht 1713.
9. P. van der Wiele, gekomen van Nieuwvliet 1713, overleden 1720.
10. P.M. Gargon, proponent 1722, vertrokken naar Hulst 1728. Overleden 1751.
11. R. de Rijcke, gekomen van Waarde 1728, emeritus 1758, overleden 1780.
12. H.J. Offerhaus, proponent 1760, vertrokken naar Winsum (Groningen) 1764.
13. J.J. Heldt, gekomen van Nieuwvliet 1764, overleden 1767.
14. J. de Vos, gekomen van Liefkenshoek 1770, vertrokken naar Abcoude 1775.
15. P. de Langemois, adj.pr. van de VI. Olijfberg, gekomen 1776, overleden 1785.
16. A. van Deinse, proponent 1787, vertrokken naar Oostkapelle 1789.
17. C. Burt Andriessen, gekomen van Ooij omstreeks 1789, vertrokken naar Nisse 1793.
18. A. IJpeij, gekomen van Oenkerk 1793, vertrokken naar Sas van Gent 1794.
19. A.D. de Ligny, proponent 1794, vertrokken naar Veere 1797. Emeritus 1818. Overleden 1828.
20. C. Schiettekatte, gekomen van Sint Philipsland 1797, vertrokken naar Meliskerke 1798. Emeritus 1834. Overleden 1846.
21. P.C. de Groot, gekomen van Brandwijk 1799, vertrokken naar Aardenburg 1801. Overleden 1805.
22. I.L. de Rochefort, proponent 1801, vertrokken naar Dreischor 1813. Emeritus 1818. Overleden 1840.
23. J. Kaldenbach, gekomen van Ooster en Wester Blokker 1815, vertrokken naar Veere 1819. In dat jaar (1819) is Gapinge gecombineerd met Veere (tot 1836). Emeritus 1848. Overleden 1852.
24. Dr. J.J. Snouck Hurgronje, kandidaat 1837, vertrokken naar Colijnsplaat 1840. Uit ambt ontzet in 1849. Overleden 1870.
25. H.Z.A. Gutteling, kandidaat 1841, vertrokken naar Den Bommel 1844.
26. H. Th. de Blaauw, kandidaat 1845, vertrokken naar Hoorn 1847.
27. G. Overman, kandidaat 1847, vertrokken naar Rijsoord 1853.
28. J. Berghege, kandidaat 1853, vertrokken naar Haaksbergen 1857.
29. J.L. Crébas, kandidaat 1857, vertrokken naar Pingjum 1860.
30. Dr. A.H.Ch. van Leeuwen, hulpprediker te Asch, gekomen 1861, vertrokken naar Nederlandsch-Oost-Indië 1861.
31. H. Vermaas, kandidaat 1862, emeritus 1870, predikant te Enter 1875.
32. A.F. van der Scheer, kandidaat 1872, vertrokken naar Calantsoog 1874.
33. J.W. Nijenhuis, gekomen van Eyerland 1874, vertrokken naar Wijngaarden 1877. Vacant.
34. J. Dommisse, kandidaat 1885, vertrokken naar Ootmarsum 1888. Vacant.
35. J.C. Elenbaas, kandidaat 1902, vertrokken naar 's-Heerjansland 1908.
36. P. Warners, kandidaat 1909,14 maart 1909, vertrokken naar Heinkenszand 1913.
37. J.W. Maas, kandidaat 1911,20 april 1913, vertrokken naar Hontenisse 1923.
38. S.J.M. Hulsbergen, kandidaat, 28 november 1926, vertrokken naar Hoedekenskerke 30 november 1930. Emeritus 1 mei 1964.
39. J. Tjebbes, kandidaat 1931, eervol ontslagen 24 februari 1935, vertrokken naar Medan (Nederlandsch-OostIndië). (Afscheidstekst 9.30 uur Gapinge en 2 uur Vrouwenpolder Hebreeën 12: 1b en 2b.)
40. H.M.J. van Duijne, kandidaat 26 mei 1935, vertrokken naar Heino 9 juni 1940. Bevestigd door zijn vader dominee J.F. van Duijne te Amsterdam-Sloterdijk met als tekst Jesaja 55: 11 in de voormiddagdienst om 9.30 uur te Gapinge. Intrede namiddags 2 uur te Vrouwenpolder met een predicatie over Handelingen 4:12. Emeritus 1 februari 1976.
41. A.J. de Bie, kandidaat 1938, intrede 25 augustus 1940, vertrokken naar Breda als legerpredikant 1946, overleden 1951.
42. J.J.Ph. Valeton, kandidaat 1943, hulpprediker te Vrouwenpolder 1944, predikant te Vrouwenpolder-Gapinge 18 november 1945, vertrokken naar Ulrum 1947.
43. J. de Boer, kandidaat 1947, predikant te Vrouwenpolder-Gapinge 11 april 1948 tot heden.
Sedert 1 december 1926 kwam er een combinatie tot stand tussen Gapinge en Vrouwenpolder, die tot op heden (1979) nog steeds voortduurt.
De molen "De Graanhalm" , van het type stellingmolen, gebouwd in 1896 en tot 1949 in bedrijf, heeft de volgende eigenaren gehad: 1. N. Verhulst tot 1875,2. A. Cense 1875-1903,3. J.K. Verhulst 1903-1924,4. A. Corbijn, pachter, 1924-1924 (nog geen jaar), 5. J.K. Verhulst 1924-1931,6. C. van der Sluijs 1931-1943,7. L.J. van der Sluijs 22 juli 1943-1 juni 1960 en 8. W. Bakker 1 juni 1960-heden.

In de zomer van 1979 vond de restauratie plaats van de van de elfde of twaalfde eeuw daterende vliedberg, gelegen aan de Snouck Hurgronjeweg onder Gapinge. Deze restauratie had plaats in opdracht van de stichting "Het Zeeuws Landschap", eigenares van deze vliedberg, in nauwe samenwerking met de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek. Genoemde stichting heeft vier vliedbergen onder haar beheer. De vliedberg in Gapinge is een geschenk van de Middelburgse oud-notaris Tak. Volgens ir. P.A. Trimpe Burger van het Oudheidkundig Bodemonderzoek zijn er in Zeeland nog tweeëndertig vliedbergen over als beschermd monument. De vliedbergen waren in het begin van onze jaartelling een toevluchtsoord voor de bevolking bij zeer hoge vloeden en overstromingen. De Gapingse vliedberg, die een hoogte heeft van zeven meter, diende vroeger als strategisch bolwerk. Vanaf deze vliedberg heeft men een prachtig panorama op een nog ongerept stukje van Walcheren.

Aan het einde van deze inleiding gekomen, wil de samensteller u allen op de rondgang door het oude Gapinge uit grootvaders tijd niet alleen veel lees- maar ook veel kijkgenot toewensen.

1. "Tempora mutantur, nos est mutamur in illis." Deze Latijnse spreuk betekent: De tijden veranderen en wij met hen. Ondanks de herindeling van de gemeenten op Walcheren op 1 juli 1966, waarbij de voormalige zelfstandige gemeente Vrouwenpolder (waartoe destijds Gapinge behoorde) bij de nieuwe gemeente Veere werd gevoegd, bleef het wapen van Gapinge gehandhaafd. We laten de wapens volgen van Gapinge en van de nieuw gevormde gemeente Veere.

Links: de omschrijving van het wapen van Gapinge luidt als volgt. Het wapen van Gapinge bestaat in een veld van keel (rood), beladen met een gehelmd hoofd, met gapende mond, het aangezicht van natuurlijke kleur, de helm en het harnas van zilver.

Rechts: het wapen van Veere dateert van 31 juli 1879. De omschrijving luidt als volgt. In blauw, twee torens waartussen een bootje ligt, schuin achter de linker toren, alles van goud; de torens oprijzend uit een zee van natuurlijke kleur en op elk een toegewende half uitkomende wildeman van natuurlijke kleur rechts met een knots over de rechter, links met een over de linker schouder, en met de andere hand een lint van zilver vasthoudende, waaraan een wapenschild hangt van zwart met een dwarsbalk van zilver; het schild gedekt met een gouden kroon van vijf bladeren.

Dit wapen verbeeldt de haveningang van Veere, terwijl de wildemannen als wachters optreden, uit naam van hun heer uit het geslacht Van Borsele, waarvan zij het wapenschild dragen en welk geslacht Veere stichtte.

2. We laten nog een detail volgen van de noordzijde van de hervormde kerk van Gapinge, waarvan het terrein, waarop het gebouwencomplex van kerk en toren staat, gescheiden is door een ijzeren hek. Na de restauratie, die in 1949 plaats had, bleef de noordelijke ingang gehandhaafd, doch deze is momenteel niet meer als zodanig in gebruik. Hoewel de ingang niet dicht gemetseld is, zoals bijvoorbeeld in Biggekerke, wordt deze niet meer als zodanig gebruikt. Tijdens het klaarmaken van de kopij voor dit platenboekje (1979) wordt de oorspronkelijke ingang onder de toren weer gebruikt. Boven de ingang zien we een kruis, dat ons herinnert aan het kruis van onze Here Jezus Christus. Vroeger heeft deze kerk meer ramen gehad en wel twee aan de noordzijde en twee aan de zuidzijde, die alle vier in de loop der jaren werden dicht gemetseld, hetgeen op dit plaatje duidelijk te zien is. Deze kerk is gebouwd in de romaanse stijl, hetgeen te zien is aan de ramen, die ronde bogen hebben.

De oorspronkelijke ingang was destijds in het westen, die toen door de toren toegang gaf tot de kerk. Voor de kerkhervorming was deze kerk gewijd aan de rooms-katholieke eredienst, getuige de westelijke ingang. Het altaar stond in vroeger eeuwen namelijk aan de oostzijde in de kerk opgesteld, vandaar dat nagenoeg alle hervormde kerken op Walcheren de oorspronkelijke ingang naar het westen hebben. Duidelijk zijn de steunberen te zien.

Deze foto werd genomen door dominee W.J. Bakker, die van 19 januari 1930 tot 27 oktober 1944 de kleine, toen nog zelfstandige Hervormde Gemeente van Meliskerke diende, nadat hij een kerkdienst had geleid in dit kerkgebouw.

3. Het is al weer heel wat jaren geleden, dat van de leerlingen van de openbare lagere school in Gapinge deze foto werd gemaakt. Op de achterste rij zitten, van links naar rechts: Adriaan de Nood, Klaas Luitwieler, Willem Maas (gedeeltelijk te zien), Janna Dingernanse, Jo Bakker, Pietje Dingemanse Pdr., Want je Paauwe, Pietje Dingemanse Mdr. en Willem Wattel.

Op de voorste rij kijken ons aan, van links naar rechts: Wannes Wattel, Mietje Luitwieler, Neeltje Franke, Marie Bakker en Piet Bakker. Deze foto werd omstreeks de jaren 1922/1923 genomen, tijdens de tekenles. Let op de ouderwetse schoolbanken en de dito platen aan de muur. Het schoollokaal werd in die tijd nog verlicht door een petroleumlamp, die we duidelijk op het plaatje kunnen zien. Alle leerlingen, zowel de meisjes als de jongens, poseren hier nog in de traditionele Walcherse klederdracht.

Deze voormalige openbare lagere school stond destijds naast de grote hervormde pastorie. Ten gevolge van het dalen van het aantal leerlingen en tevens in verband met de wens van een aantal ouders om een christelijke school voor hun kinderen, werd deze openbare lagere school, evenals dat het geval was in de naburige dorpen Serooskerke (W.) en Sint Laurens, opgeheven. De openbare lagere school stond destijds in "De Schotse Hoek" in Gapinge.

4. Omstreeks 1921 werd van de leerlingen van de openbare lagere school in Gapinge deze foto gemaakt.

Op de bovenste rij poseren, van links naar rechts, staande: W. Watt el, J. Bakker, A. de Nood, W. Maas, K. (Klaas) Luitwieier en het hoofd der school P.C. van Maelsaeke, Op de tweede rij staan, eveneens van links naar rechts: mevrouw Van Maelsaeke met dochtertje Jo, P. Dingemanse, Jo Paauwe, Jo Bakker, M. Bakker, N. Francke, J. Dingemanse en G. Dingemanse.

Voor de tweede rij zien we gehurkt, van links naar rechts: Piet Bakker, M. Luitwieier en Johannes Wattel. Helemaal vooraan zit op de grasmat Anton Maas met de traditionele lei met het opschrift:

Openbare School. Gapinge '21.

De datum konden we helaas niet precies ontcijferen. Nagenoeg alle leerlingen poseren in de Walcherse klederdracht. Alleen W. Maas en Anton Maas dragen hier een matrozenpakje. Dit waren zoontjes van de toenmalige predikant van de Nederlands Hervormde Kerk dominee J.W. Maas Wzn., die de Hervormde Gemeente van Gapinge diende van 20 april 1913 tot 1923, toen hij naar Hontenisse vertrok.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek