Geffen in oude ansichten

Geffen in oude ansichten

Auteur
:   G.H.J. Ulijn
Gemeente
:   Maasdonk
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3672-3
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Geffen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Geffen of Ghiffen, zoals het in de zestiende eeuw werd geschreven, en door de Geffense inwoners nog steeds Griffen genoemd, werd heel vroeger als Gheneffen aangeduid. Geffen lag tegen de polder, die door de Beerse Maas werd overstroomd, daarom gaf hertog Jan van Brabant op 10 november 1326 aan de ingelanden van Geffen, Oss, Lith en Lithoyen verlof om een wetering te graven van de zeedijk tot gewande, In 1298 zijn er al gronden aan de inwoners van Geffen uitgegeven. Een van de grootste rampen die Geffen trof was de verraderIijke inval van Karel van Gelre, die op 19 oktober 1497 Oss in de as legde en ook een gedeelte van Geffen verbrandde. Nog rampzaliger was het jaar 1512, toen de Geldersen uit Venlo en Roermond het dorp platbrandden. In de loop der tijden heeft Geffen veel te lijden gehad van het water van de Beerse Maas, vooral in 1757 en in 1833, toen de Zomerdijk op 31 december doorbrak. Een van de grootste doorbraken was in 1880. In 1794 kreeg Geffen ook inkwartiering van soldaten, die weinig goeds

brachten, zo ook in 1813, toen er in de nabijheid van het dorp een gevecht plaats had tussen de Pruisen en de Fransen, waarbij enige soldaten gesneuveld zijn of gewond werden,

Geffen werd in 1364 door Wencelaus en hertogin Johanna als heerlijkheid uitgegeven, terwijl Philips van Bourgondie en Brabant in 1444 daarvan de rechten uitbreidde en bevestigde,

In dat jaar staat Peter van Best of Beest Goyaertsz, als heer van Geffen beschreven, die getrouwd was met Margaretha van Vladeracken, Na 1444 kwam het geslacht van Vladeracken in het bezit van de heerlijkheid, zoals in 1479 Pieter van Vladeracken en zijn huisvrouw Sofia, dochter van Goesewijn Heym, worden genoemd, en in 1505 mr. Jan van Vladeracken, die in 1525 als voorzitter van de schepenen een ernstig oproer wist te sussen. Na hem was Gerard van Vladeracken, die op 23 juni 1561 van koning Philips de heerlijkheid aankocht, de hoogste schepen in Geffen. Bovengenoemde Gerard was

van 1530 tot 1565 ook schepen van Den Bosch, hij was ook ridder van Jerusalem en zwaanbroeder in Den Bosch.

Na zijn dood op 30 maart 1565 trad zijn zoon Jan als heer van Geffen op. Hij stierf op 7 juli 1588 en werd opgevolgd door jhr. Gerard van Vladeracken. Bij zijn dood verstierf de heerlijkheid Geffen met het leenhof Nuland op zijn neef jhr, Rudolf van Staken broek. In de loop der eeuwen heeft Geffen nag verscheidene bezitters gehad. Het dorp is de geboortegrond van Petrus van Grinsven, die kanunnik van de St.-Jan en zegelaar of vicar is van de eerste drie bisschoppen van Den Bosch is geweest. Eerder was hij kapelaan in Leuven waar Sonnius pastoor was, in wiens naam hij op 16 november 1562 bezit van het bisdom nam, omdat Sonnius bisschop van Den Bosch werd. Hij is omtrent het jaar 1521 in Geffen geboren en overleed op 20 maart 1589. Ook is in Geffen geboren Johannes van der Sloot, die op nag zeer jonge leeftijd in Keulen intrad in de orde van de predikheren.

Hij wilde gaan preken in Amerika maar werd am zijn jeugdige leeftijd en zijn zwak lichaamsgestel daarvan weerhouden. Later werd hij aan de universiteit van Keulen hoogleraar in de godgeleerdheid en overste van zijn klooster in Keulen. Op 9 juli 1560 is hij te Keulen overleden,

Tot zover deze korte geschiedenis, die ik weI nodig achtte om dit boekje in te leiden. In deze uitgave heb ik getracht het Geffen te beschrijven zoals dit was van 1870-1930.

Bij de onderschriften is geprobeerd de Geffense inwoners aan het woord te laten en daarom zijn hun woorden gebruikt met bij- en toenamen. Ik kan me voorstellen dat sommigen zich niet gevleid voelen met deze namen; daarvoor vraag ik bij voorbaat excuus, Rest mij nog allen te bedanken die mij met fotomateriaal en gegevens hebben geholpen. Zonder deze hulp was dit boek niet geworden wat het nu is.

1. We beginnen onze reis door Geffen aan de hand van deze plattegrond uit 1865. We volgen de volgende route: via de kerk, Molenstraat, Kerkstraat en Dorpsstraat komen we Iangs de Runrotstraat. Dan gaan we via de Papendijk naar de Rijksweg, "de baan", en beschrijven we alles wat we aan personen en gebouwen tegenkomen op deze weg, in woord en beeld.

1'1l0'lX( IE x oou o nu.vu.vxr

.

()

_,,;.;.;.!:.:?"I~.r

?.. -"

., ( 11

?? 'lot ??????? ' """_"'-:¥ c,.._.-:'!

__ 'I,,,,,,.IWI;

Geffen. (N. B.:::.)

2. De Molenstraat in 1916 toont ons iets wat meer op een voorweg lijkt. Rechts zien we het notarishuis en het raadhuis met de toen nog mooie trapgevel. Tussen de kerk en het raadhuis staat de brouwerij met zijn schoorsteen. De Geffense kerk werd in 1421 door paus Martinus V bevestigd. Voor de Reformatie bestond de kerk uit zes beneficien, nl. ter ere van H. Maria Magdalena, Nicolaus, Dympna, Georgius, O.L. Vrouw en het H. Kruis. Op 7 mei 1597 diende de kerk een verzoekschrift in bij het kerkelijk gezag om de kerk op te knappen, omdat deze door de nieuwgezinden enige jaren tevoren was verbrand. Bij de herstelling van de kerk werd het dak met stro gedekt, totdat er in 1622 weer leien opkwamen.

3. Hier zien we rechts het cafe van Suetens, waar we To Govers zien en recht voor ons de kerk, waar ik graag nog wat geschiedenis van verte!. In 1622 kwamen enige soldaten uit de bezetting van Den Bosch, die in Geffen door een troep krijgslieden van de nieuwgezinde partij werden overvalJen. De soldaten waren veel minder in aantal en daarom probeerden ze zich te verschansen in de kerk. Om hen uit de kerk te krijgen, besloot de tegenpartij de kerkdeur in brand te steken. De deur was reeds verbrand, toen de vijandelijke troep genoodzaakt was om te vertrekken, terwijl degene, die de deur had aangestoken, dood achterbleef.

Geffen.

Kerk.

4. Deze tekening toont hoe verschrikkelijk de overstroming van 1880 was. Verderop in dit hoek komen we hierop nader terug. Deze tekening laat het interieur van de kerk zien, voor de grote verbouwing, die onder leiding van C. Fransen in 1892 plaats vond. De kerk kreeg to en door de aanbouw van een nieuw dwarspand haar tegenwoordige vorm, Op de onderste afbeelding zien we hoe het oorspronkelijke exterieur van de Geffense kerk was voor de verbouwing. Op 17 april 1801 kregen de katholieken de kerk van de hervormden terug en werd er de eerste H. Mis sinds 1648 gelezen. Vanaf 1672 werd de zielzorg onder andere door de Megense pater "Hannesneef" stiekem verzorgd in een schuurkerk. V66r die tijd moesten de Geffenaren naar Schaijk,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek