Gennep in oude ansichten

Gennep in oude ansichten

Auteur
:   J. Jacobs
Gemeente
:   Gennep
Provincie
:   Limburg
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4035-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Gennep in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Heeft u zieh, als kind, ook wei eens afgevraagd waarom u, juist u, in een, voor de meeste mensen onbeduidend plaatsje als Gennep geboren werd, en niet in een roemrijke stad als bijv. Londen, Parijs, Moskou, New-York of Cairo? Toch ... u bent in Gennep geboren of komen wonen en u zult van Gennep houden of zijn gaan houden, zoals de Londenaar van Londen, en de Parijzenaar van Parijs, Al is Gennep qua oppervlakte niet groot, het heeft een belangrijke rol in de geschiedenis gespeeld.

De naam Gennep is van Keltische oorsprong en is samengesteld uit de woorden "gen", dat de gewone benaming is voor iets wat zich verdubbelt, en uit "apa", dat water betekent. De samenstroming van twee wateren dus, namelijk de Maas en de Niers. In deze wig had Gennep haar oorsprong. Een goed overzicht van Gennep krijgen we pas echt wanneer de eerstefoto's rond 1880 verschijnen. Al bestonden er weliswaar veel gravures van de stad en het Genneper Huys, zij boden slechts een eenzijdige kijk op de stad, omdat vaak aIleen de toegangswegen naar de stad, de stadsmuren en de burcht werden afgebeeld. ?

De foto's in dit boekje betreffen grootvaders tijd, het einde del' negentiende eeuw, De negentiende eeuw was een eeuw van ontzettend grote veranderingen op alle gebied. Telde Gennep in het begin van de negentiende eeuw slechts 831 zielen, op het cinde van de eeuw waren het er 2000. Van de 831 Gennepenaren konden er 522lezen noch schrijven. Dit analfabetisme werd bestreden door de bouw van scholen in het prille begin van de twintigste eeuw. In 1906 werd een kleuterschool opgericht. In 1908 een Muloschool, en in 1911 twee tekcnscholen, gevestigd in het voormalige patronaatsgebouw, tegenwoordig kledingzaak Verhasselt. De in 1879 gestichte lagere school stond naast de kerk, waar de heel' Hilgers als bovenmeester tot 1912 in functie was.

Ook met de gezondheidszorg was het slecht gesteld. Pas in 1883 vestigde zich in Gennep dokter Hermans, als enige arts tussen Nijmegen en Venlo. In 1905 kwam dokter Stiemens,

en hij begon met de bestrijding van de t.b.c, Met de Zusters van Liefde stichtte hij het sanatorium Maria-Oord, waar op den duur zelfs honderd patienten verpleegd konden worden. Industrieel bezien betekende Gennep in het begin van de negentiende eeuw weinig. De enige industrie was de pottenbakkerij. Eerder dan in onze contreien, vond in Duitsland rond 1870 de industriele revolutie plaats, waardoor veel jongeren uit Noord-Limburg naar Duitsland trokken, en vooral in Goch werk vonden in de steen- en margarinefabrieken. Veel Duits geld was in Gennep in omloop, zoals ook voor de spreektaal geen grens bestond.

Omstreeks 1900 kwam de grote kentering en vestigden zich meerdere industrieen in Gennep. In 1895 werd een moutfabriek gesticht, die later door Frans Beckers uit Goch werd overgenomen. In 1898 vestigde C. W. Steinmann uit Hengelo zieh in Gennep en bouwde de in 1884 afgebrande graanmolen om tot een zaagmolen en begon met een meubelfabriek. Ook Frans van Bergen begon een meubelmakerij. Een belangrijke invloed op deze ontwikkeling had de oprichting van de Noord-Brabants-Duitse Spoorweg, of weI kortweg de N.B.D.S. WeI had dit tot gevolg dat de postkoets van Janus de Haan het moes t afieggen tegen deze "snelle ijzeren rossen". De N.B.D.S. ontsloot Gennep voor de buitenwereld, en het station van Gennep bood veel bekijks, maar ook veel inkomsten. "De sfeer was zeer gemoedelijk, oude Gennepenaren kunnen praehtige verhalen doen over leutige voorvallen, die niet steeds de indruk geven van een erg commerciele en efficiente werkwijze!" President-directeur was J. M. Voorhoeve. Het kantoor van de N.B.D.S., aan de huidige Spoorstraat, werd "de Keet" genoemd en de werkplaats voor het herstel van het materieel "de Loods", Dochter van de N.B.D.S. was de Maasbuurtspoorweg (later Zuid-Ooster). Hoog bezoek op het station van Gennep bestond uit de komst van keizer Wilhelm II in 1906.

In de oorlogstijd van 1914-1918 vierde het smokkelen hoogtij. Er werd zelfs door het personeel van N.B.D.S. een wagen

met dubbele wand gebruikt. De spoorwegmaatschappij beleefde maar een korte bloei. De N.B.D.S. weigerde een fusie aan te gaan met de NederlandseSpoorweg Maatschappij en werd in 1922 failliet verkJaard, en in 1925 geliquideerd. De Nederlandse Spoorweg Maatschappij kocht het grootste deel van de ondememing op en nog lang bleven de sterke zware treinen in gebruik. In deze zelfde oorlogstijd werd de woningnood bestreden door de bouw van het Voorhoevepark ("De Balkan").

A. J. Jetten bracht de eerste rijwielen op de markt en dit had zoveel succes dat er omstreeks 1900 een wielerclub werd opgericht met de naam Limburgia. Voorzitter was A. Nelissen. In 1908 werd de voetbalclub Vitesse opgericht. Gespeeld werd op een veldje, aan de westzijde van de Heyenseweg, dat gratis afgestaan was door E. Goossens. De eerste wedstrijd werd gespeeld op 26 april 1908 in Gennep. Het was een ontmoeting tussen Vitesse en Gemertania uit Gernert. De uitslag was 1-1 gelijk s pel.

Om de mensen op de hoogte te houden van het nieuws uit de streek werd in 1846 door Noman in de Zandpoort De Kantonbode opgericht. Dit blad werd later overgenomen door P. Janssen, wienskantoor op de Nijmeegseweg gevestigd was. De Kantonbode werd omgedoopt tot de Maas- en Niersbode.

Een belangrijke gebeurtenis was de oprichting van de kerkelijke harrnonie Unitas et Fidelitas in 1818. De later opgerichte spoorwegharmonie kon niet wedijveren met het reeds bestaande muziekkorps, en moest de kraaienmars blazen. Ook in de politiek kwam kleur. Tot 1917 was het deelnemen aan het gemeentebestuur een erebaantje. Omstreeks 1920 begon de S.D.A.P. (de latere Partij van de Arbeid) zich te roeren. De predikant ds. Kruijt was een fel socialist. De S.D.A.P.-ster mevrouw Hendriks-Buiteman, bijgenaamd Rosa Luxemburg, vertegenwoordigde jarenlang haar partij in de raad. Zij was het eerste vrouwelijke raadslid in Nederland.

Opmerkelijk voor Gennep, was het grote aantal joden dat er

woonde. Hun aantal lag, procentsgewijs, hoger dan in Amsterdam. Door de opkoms t van het nationaal-socialisme van huis en haard verdreven, kwamen omstreeks 1934 Duitse joden de Gennepse kolonie versterken. De synagoge werd in de oorlog totaal verwoest, en van de Gennepse joden keerden er maar twee terug! Op een gedenkplaat in het stadhuis staan de namen van de omgekomen Gennepenaren en joden vermeld,

Met de samenstelling van dit boekje hebben wij gepoogd een beeld te geven van Gennep in de afgelopen honderd jaar. Wij zijn er ons van bewust dat wij niet alle details van Gennep hebben besproken, en niet aile foto's van Gennep hebben gepubliceerd. Wij hebben, naar onze bescheiden mening, de meest interessante foro's geplaatst, met niet aIleen straten en gebouwen, maar vooral met de Gennepenaar in het middelpunt.

Tot slot willen wij al diegenen bedanken, die ons hun medewerking hebben verleend. Allereerst de Gennepenaren die ons hun foto's ter beschikking stelden, vervolgens de heer Grad van Dijck, die voor het onderschrift van de foto's heeft gezorgd.

Wij hopen dat u met veel genoegen dit boekje zult lezen en bekiiken, zodat de huidige Gennepenaar zal vragen: "Was het zo?" en de oude Gennepenaar zal zeggen: "Zo was het",

De sarnenstellers Johanna Jacobs en Pieter Snijders

Bronnen en ci taten ui t :

a "Gennep en zijn voormalige Heerlijkheid"

Het deel geschreven door rnr. dr. J. P. D. van Banning. b "Een halve eeuw Vitesse Gennep"

Jubileumuitgave 1908-1958, geschreven door E. Felling. 13 april 1958.

1. De oude brug over de Niers. Onder de brug ziet men nog de sIuizen om het water op peiI te houden voor het grate rad, dat de zaagmachines en draaibanken van de Genneper molen in beweging hield. Links op de voorgrond het fort, thans pakhuis. Rechts de drie bogen voor afvoer van het water, "de filaate", De brug is in 1913 vervangen met de komst van de tram.

2. De rustige Niersstraat omstreeks 1900. Links staat Thij Jetten, toen eigenaar van hotel De Kroon, bij de bierkar. Met deze kar bracht hij bier en jenever naar de klanten. Links met vlaggestok hotel Verzet, thans belastingkantoor.

Oennep

Nierstrtt.at

~ .. -~....' .'

- -Geanep - Kerkatraat

3. De straat naar de oude kerk, met links de mum van het kerkhof', daarnaast de winkel van Derks. Rechts zien we de schuur met woonhuis, waar brouwer Muiers woonde. De pomp staat voor de "jodenkerk". Verder zijn de kapelanie en het Norbertushuis zichtbaar, waarin het ziekenhuis, de meisjes- en bewaarschool en het bejaardentehuis gevestigd waren.

4. De mooie oude kerk, die in de vijftiende eeuw was klaar gekomen en in 1868 vrijwel geheel werd vernieuwd, is in de laatste oorlog bij de bevrijding grotendeels vernield. Alleen de toren is na een goede opknapbeurt bewaard gebleven.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek