Gramsbergen en De Krim in oude ansichten

Gramsbergen en De Krim in oude ansichten

Auteur
:   H. van Hout
Gemeente
:   Gramsbergen
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4153-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Gramsbergen en De Krim in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

.Jiewaar de liefde voor het eigen heem

en koester het als een kostbaar diadeem, "

Met deze woorden begint "meester" Van der Hulst het voorwoord van het door hem geschreven boek " Gramsbergen , waar de Vecht ons land binnenstroomt". De "liefde voor het eigen heern" vorm t de aanleiding tot het samenstellen en doen uitgeven van een album met oude ansichten en foto's uit vroegere dagen.

Gramsbergen en de Krim, de twee hoofd-woonkernen in de gemeente, hebben zich niet alleen behoorlijk uitgebreid, ook het aanzien van de oude dorpskernen is door nieuw- en verbouw volkomen veranderd. Het is op zich een goede zaak dat de beide woonkernen zich moderniseren en uitbreiden, maar wij mogen "het oude", waaruit "het nieuwe" is voortgekomen, niet vergeten. Ook het oude had en he eft zijn grote bekoring en daarvan moge dit album het bewijs zijn. Dit boekwerkje heeft in het geheel niet de bedoeling een geschiedenisboekje te zijn. Wie meer wil weten over het ontstaan en de geschiedenis van Gramsbergen en de Krim, verwijzen wij graag naar het reeds eerder genoemde boekje van G.P. van der Hulst (helaas niet meer verkrijgbaar) en naar het boekje "Honderd jaar de Krim" van Barend de Graaf (nog verkrijgbaar ten gemeentehuize). Ook het boekje "Albertus Reinders

in het 1ge eeuws Gramsbergen" door Herman Brand is het lezen alleszins waard.

Dit fotoalbum beoogt niet meer dan u een indruk te geven van de beide woonkernen in "grootmoeders tijd ". Hoe het daarv66r was kunnen wij u tot onze spijt niet laten zien, want het ontbreekt ons aan afbeeldingen. Dank zij de sedert rond 1900 ingeburgerde gewoonte om door middel van ansichtkaarten een groet te zenden aan familie en kennissen en de ontwikkeling van de fotografie, zijn wij nu gelukkig in het bezit van oude dorpsgezichten en foto's van groepen personen. De afbeeldingen van Gramsbergen en de Krim zijn in dit fotoalbum gescheiden gehouden. Immers, Gramsbergen en de Krim hebben een geheel verschillend ontstaan en verleden; de bewoners hebben een geheel verschillend leven geleid, dragen een eigen, maar toch geheel van elkaar verschillende signatuur, maar behoren niettemin tot een en dezelfde gemeente.

Het stedeke Gramsbergen, een voormalige heerlijkheid, is van heel oude oorsprong (circa 1225). Het heeft een roemruchte geschiedenis, maar het ligt niet in het kader van dit fotoa1bum daar nu nader op in te gaan. De oude kern van het stedeke groepeert zich rondom de hervormde kerk. Historisch waardevolle pan den zijn bepalend voor het karakter en het aanzien van deze oude stadskern. Het is echter jammer

dat verschillende mooie gevels in de loop der tijden tot verval zijn gekomen en zijn afgebroken. Wat is gesloopt laat zich niet meer herstellen en is voor altijd verloren. Het is verheugend dat de oude stadskern thans door toedoen van de gemeente tot "beschermd stadsgezicht" is verklaard en dat _. dank zij subsidie van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg - de oude kern kan worden gerestaureerd en gerenoveerd. Een veelbelovend begin tekent zich reeds af. Een oude kern, welke in verval dreigde te geraken, komt zo weer tot nieuw leven en daarover mogen we ons oprecht verheugen.

Het ontstaan van Gramsbergen ligt in een grijs verleden; de Krim daarentegen is veel later ontstaan. Ruim honderd vijftig jaar geleden was het Krimse gebied nog een ruige, onafzienbare veen- en moerasvlakte, naar een ieders mening van weinig of geen nut voor mens en dier. Maar Willem Jan, baron van Dedem zag het anders; in een soort visioen zag hij de moerassige veenvlakte veranderen in een vruchtbaar land, waarin en waarop aardappelen en rogge konden groeien en rijpen. Baron Van Dedem had het goed gezien; wat een droom was werd werkelijkheid. Op zijn initiatief werd de Dedemsvaart gegraven en in aansluiting daaraan de Lutterhoofdwijk. Met de ornvangrijke vervening kon worden begonnen, de gronden konden in cultuur worden gebracht. Naast de inmid-

dels verdwenen plaggenhutten verrezen de landbouwbedrijven en het ontstaan van de Krim begon zich duidelijk af te tekenen. Er is in de Krim veel pionierswerk verricht, vandaar dan ook dat in het Krimse gedeelte van dit album - naast oude dorpsgezichten - een aantal groepfoto's voorkomt, voorzien van een verduidelijkend onderschrift van wethouder Ter Veen.

Onze hartelijke dank aan allen die ons ansichtkaarten en foto's ter beschikking stelden. De aanvoer was zo groot, dat wij - in verband met de plaatsruimte moesten selecteren. Onze bijzondere dank geldt ook hen die ons de nodige informaties hebben verstrekt om de afbeeldingen van een toelichting te kunnen voorzien. Hun "herinneringen" waren voor de sam enstelling van dit album onmisbaar.

Wij hopen dat voor dit fotoalbum grote belangstelling zal bestaan. Bij de ouderen zal het ongetwijfeld vele herinneringen oproepen en misschien denken zij met enige weemoed terug aan die gemoedelijke en knusse oude tijd, toen iedereen iedereen nog kende. Hopelijk zullen ook de jongeren en de nieuwe ingezetenen zijn geinteresseerd in het verleden van de plaats waarin zij nu wonen.

1. Doorkijkje in de Kruisstraat. Het gebouw reehts is het voormalige waaggebouw, indertijd eigendom van de familie Kamphuis (in de volksmond beter bekend als Berend Kuper). In deze waag werden onder meer kalveren en varkens gewogen, welke door de boeren met paard en wagen werden aangevoerd. De vrouw die in de deuropening staat is Dine Horsman, naast haar ziet u Sina Kedde en Fenna Geerligs; laatstgenoemde is thans de eehtgenote van Jan van der Veen. De jongeman met de hond is Gerard Horsman.

Logement B. Kamphuis Gramsbergen

Tel: Interc: No. I

2. Hier ziet u het cafe Kamphuis (thans geexploiteerd door H. Kremer) in zijn oude staat en bij het toenmalige publiek aangeduid als logement. De gevelsteen vermeldt dat het tevens een theehuis is. Hebben onze oude Gramsbergers daar werkelijk thee gedronken? Het klonk onschuldig tegen moeder de vrouw te zeggen: "Ik ga even naar het theehuis", om daar dan toch maar wat pittigers te gaan drinken. Heel bijzonder is dat het logement de eerst-aangeslotene op het telefoonnet in Gramsbergen was; het had dan ook telefoonnummer I. De later aangebouwde uitbouw, links op de foto, diende voor uitvoeringen van toneel, muziek enzovoort. Onder de groep personen op de voorgrond (vermoedelijk bijeen geweest voor een paardenkeuring) herkennen we Berend Kamphuis (bekend als Berend van Berend Kuper), Willem Grooters, Jan Dommerholt, Jan Schotkamp en Jannes Centen, beter bekend als Koks Jans. Onder de vrouwen links merken we Jennechien Meijering (nu mevrouw Jonink) en Jo Kamphuis (nu mevrouw Iemhof) op.

Groeten uit Gramsbergen

3. Deze foto toont ons de voormalige openbare lagere school aan de Stationsstraat met de ongeveer in 1910 gebouwde waning voor het hoofd der school, ruim dertig jaar bewoond door meester Van der Hulst, schrijver van het boekje "Gramsbergen, waar de Vecht ons land binnenstroomt", en eerder bewoond door meester De Jong en me ester Van Eerden, Bij hoge Vechtwaterstanden werd de woning vrijwel jaarlijks door het water bedreigd. Links is de toegang naar het toenmalige Goor (betekent moeras), nu de Goordijk. Jammer dat die mooie berkebomen moesten sneuvelen, Op de achtergrond, vaag zichtbaar, het hek naar de Steen (gezamenlijke weide).

Stationswcg - Grnmsbcrgcn.

4. Een heel oude foto van de Stationsweg omstreeks 1909, later Steensteeg genoemd en nu weer Stationsstraat geheten, gezien vanaf het station in de riehting van de hervormde kerk. Het huis op de aehtergrond werd bewoond door Mozes Blein. Hij was van beroep: koopman, slager, kruidenier, cafehouder, manufaeturier en handelaar in veevoer en eieren. Op deze plaats is nu het winkelbedrijf van H.J. Reinders gevestigd. Wat zijn er in de loop der jaren, noodgedwongen, een bomen in Gramsbergen verloren gegaan.

t'0lI '09

Prot. Kerk - Gramsbergen.

5. Gezicht op de binnenstad rondom de hervormde kerk. Op de voorgrond staat de venterskar van Mozes Blein, waarmee hij er op uittrok om zijn handel aan de man te brengen. Het huis uiterst rechts, gedeeltelijk zichtbaar, werd laatstelijk bewoond door de familie Bos. Bos hield zich in zijn vrije tijd veel bezig met het opstoppen van vogels en andere dieren. Dit woonhuis is aangekocht door de gemeente en het is nu geheel gerestaureerd. Achter de venterskar ziet u de toenmalige smederij van Jonink, nu woning en winkel van rijwielhersteller Tromp. Links staat het huis van Mozes Blein.

,,' }:~~:

~~ ?. ~ .J "",«.

~

. Gramsbergen. Klapbrug Almelo'sche Kanaal

6. De oude klapbrug in 1930 over het Almelo's kanaal, nabij cafe Boonstra. Op de achtergrond staat de to en nog in goede staat verkerende molen van Varwijk. De eerste molenaar was Braam, die werd opgevolgd door Gerrit Bolte. Van deze fraaie molen is helaas slechts de romp overgebleven, nu is deze in gebruik bij de familie Varwijk. Achter de brug staan de woningen van Hendrik Boonstra, links, en van Jan Grooters, in leven postbode.

7. Deze foto toont ons de entree naar de Voorstraat vanaf de Anerdijk, omstreeks 1910, met het bij vele oudere Gramsbergers nog bekende bruggetje over de Lee en links het voormalige notarishuis. Het huis op de achtergrond werd bewoond door Gerrit Krikke. De weide links, .Jiet Weerdje", werd vroeger gebruikt als weide voor het vee van minder draagkrachtigen. Het Weerdje werd eveneens gebruikt als ijsbaan, voor veekeuringen, als feestterrein, enzovoort. Sedert enige jaren he eft "het Weerdje" zijn definitieve bestemming gekregen als bouwplaats van het fraaie tehuis voor ouderen, ,,'t Welgelegen".

8. Hier staat een goederentrein uit 1907 bij het station. Enkele malen per dag stopte toen in Gramsbergen ook een personentrein met rokende en fluitende locomotief. Het passeren van een trein trok steeds veel publieke belangstelling bij de overweg. Bij de "incomste" van de eerste trein die Gramsbergen aandeed zongen de schoolkinderen een welkomstlied:

"En we willen juichend zingen, als een groet aan de nieuwe tijd, die gelijk met de eerste spoortrein

ons oud stadje binnenrijdt".

(Uit het boekje van me ester Van der Hulst.) Als dank voor die hulde mochten zij meerijden naar Coevorden en zij werden daar getrakteerd in hotel Bavink. De vrouw op de voorgrond is de echtgenote van de eerste stationschef, Thomassen, met twee van haar kinderen en Mina Schoonekamp, nu mevrouw Meerholz.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek