Grijpskerk in oude ansichten

Grijpskerk in oude ansichten

Auteur
:   B. Helder
Gemeente
:   Zuidhorn
Provincie
:   Groningen
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3714-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Grijpskerk in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Nostalgie is in.

Oude reclameplaten, snoepwinkeltjes in oude stijl, meubels en andere gebruiksartikelen uit grootmoeders tijd mogen zich verheugen in veler belangstelling. Nostalgie, wat is dat? Het woordenboek zegt: "Hang of verlangen naar het verleden". Het is daarom niet zo verwonderlijk dat er een behoefte bestaat aan oude pren tbriefkaarten die herinneringen kunnen verlevendigen.

Het zoeken naar materiaal voor dit boekje was een prachtige bezigheid, Snuffelen in oude archieven, het bezoeken van ruilbeurzen, de con tacten met verzamelaars en zoveel anderen lever den dan ook prachtig materiaal op. Het resultaat van enige maanden speurwerk was om en nabij de driehonderd toto's. De grote hoeveelheid maakte de keus erg moeilijk, omdat slechts achtendertig ervan konden worden afgedrukt. De teksten zijn zo summier mogelijk gehouden, terwijl de jaartallen zoveelmogelijk zijn on tleend aan de datumstempels op de kaarten.

Het is geen volledig beeld van de gemeente Grijpskerk in de jaren 1900 tot 1920 dat hier wordt geboden. Het geeft

slechts een aantal situaties weer, die bij de jeugd van toen herinneringen zullen oproepen aan de tijd dat een flinke timmerman ecn dubbeltje per uur verdiende, auto's zelden de wegen onveilig maakten en er van vakantie nog maar amper sprake was.

De jeugd van nu zal dit boekje vanzelfsprekend met andere ogen bekijken. Bij het doorbladeren hiervan zullen ze zich een duidelijker beeld kunnen vormen van de verhalen die ze zo vaak over vroeger hebben gehoord. Ze zullen enigszins een indruk kunnen krijgen hoe er vroeger werd geJeefd en gewerkt.

Hoe de reacties ook mogen zijn, ik hoop van harte dat u zo nu en dan met plezier nog eens terugblikt naar het nog niet zo grijze verleden.

Bijzonder hartelijke dank aan de corrector en aan allen die reproduktiemateriaal beschikbaar stelden en de onmisbare informa tie verstrekten. Uiteraard worden kritische bijdragen van lezers zeer op prijs gesteld,

ENIGE GEGEVENS OVER HET JAAR 1900 VAN DE GEMEENTE GRIJPSKERK

Gemeentebestuur

Burgemeester: H. Homan Bindervoet; wethouders: S. Wiersma en K.P. Feringa; raad: S. Veldman, K. Kingma, A. Boerem a, D. van Dellen, J.H. Siccama, 1. de Waard, H. Formsma, D. Siccama en J. Zuiderveld.

Bevolking

Geboren: 36 jongens en 37 meisjes; overleden: 28 mannen en 15 vrouwen; ingekomen: 155 mannen en 114 vrouwen; vertrokken: 176 mannen en 154 vrouwen. Inwonertal op 31 december 1900: 1.601 mannen en 1.582 vrouwen. Er werden 34 huwelijken gesloten.

Uit de raadsvergaderingen (er werd 8 maal vergaderd)

26-1 Mejuffrouw A. Verdenius werd benoemd tot onderwijzeres te Visvliet. Dominee Bolt en dominee Gerritsma kregen toestemming om in het schoolgebouw te Grijpskerk zondagsschool te houden.

29-6 Er kwam een aanvulling op de politieverordening inzake huisnummering en het verbod om het Poeldiep met door stoom of andere mechanisehe kracht voortbewogen vaartuigen te bevaren.

27-7 Het voorstel van de "Vereniging van B. en W. in het Westerkwartier" om een gemeenschappelijke regeling vast te stellen tot het verlenen van onderlinge bijstand bij brand werd aangenomen.

17-10 Mejuffrouw T.E. Groenman werd op haar verzoek eervol ontslag verleend als onderwijzeres te Pieterzijl. In de vaeature zou niet worden voorzien. Er werd besloten een onderwijzeres voor nuttige handwerken te benoemen voor een salaris van f 75, - per jaar.

14-12 Een verzoek van het "Harmoniecorps Grijpskerk" om te mogen oefenen in een der schoollokalen, met inbegrip van "licht en vuur", werd ingewilligd. Dr. S.K. de Waard en R.H. Boersma, geneeskundigen te Grijpskerk, werden opnieuw met de armenpraktijk belast.

Onderhoud

Veemarkt te Grijpskerk f 22,34; algemeen arrnhuis te Grijpskerk f 36,83; kunstwegen f 1.743,04; havenkom en opslagplaats f 29,34. Voor wegen en voetpaden werd aanbesteed voor f 4.058,95. Hoewel het Poeldiep nodig moest worden uitgebaggerd, werd hier geen geld voor uitgetrokken.

Scholen

Vijf open bare lagere seholen met totaal 10 onderwijzers en 8 onderwijzeressen. Leerlingen: 205 jongens en 213 meisjes. Kosteloos sehoolgaande kinderen: 117 jongens en 118 meisjes. Een bijzondere Iagere school met 3 onderwijzers en 1 onderwijzeres. Leerlingen: 101 jongens en 79 meisjes.

Bibliotheek

Vanwege het departement der "Maatsehappij tot Nut van 't Algemeen" bestond te Grijpskerk een leesbibliotheek, waar men "bijna kosteloos" boeken kon lezen.

Politie

Jan Bos was gemeenteveldwaehter. Hij deed zijn dienst meestal in sam en werking met de hier woonachtige rijksveldwachter Haak.

Besmettelijke ziekten

Er deden zich 5 gevallen van difteritis voor.

Watervoorziening

Het drinkwater bestond hoofdzakelijk uit goed pomp- en regenwater. Bij langdurige droogte werd veel gebruik gemaakt van de regenbakken bij de schoolgebouwen in de verschillende dorpen. In Kommerzijl werd bovendien nog een pomp geplaatst.

Het armwezen

In de toe stand van de "behoeftige klasse" in deze gemeente was, in vergelijking met 1899, enige verbetering te ontdekken. Aangetrokken door de hoge lonen vertrokken veel arbei-

ders naar Duitsland, zodat hier steeds werk voorhanden was en goede arbeidslonen werden betaald. Door het zachte najaar kon steeds met buitenwerk worden voortgegaan, zodat de in de verschillende dorpen bestaande Commissies van Werkverschaffing (Visvliet, Kommerzijl, Niezijl en Grijpskerk) weinig aanvragen voor werk ontvingen.

Sociale voorzieningen

In Pieterzijl was er onder toezicht van de Commissie voor Werkverschaffing een ziekenfonds ten behoeve van de arbeidende klasse.

Landbouw

Er werd verbouwd: 180 ha tarwe, 313 ha wintergerst, 438 ha haver, 107 ha rode klaver, 119 ha witte klaver, 197 ha bonen, 159 ha erwten, 70 ha aardappelen, 31 ha suikerbieten, 3 ha koolzaad, 40 ha karwijzaad, 22 ha mosterdzaad, 49 ha vIas en 30 ha mangelwortels. In de voorzomer stonden de gewassen er zeer goed voor. Op 21 juli echter trok een hevig onweer, gepaard gaande met een enorme hagelbui, over bijna de hele gemeente. Wei waren veel landbouwers verzekerd tegen hagelschade en werd hen restitutie van grondbelasting verleend, maar in vergelijking met de toegebrachte schade was deze vergoeding z6 gering, dat de oogst als mislukt mocht worden beschouwd.

Veeteelt

De veeteelt was gunstig. De veestapel bestond uit: 4 hengsten, 135 merrie veulens, 612 paarden, 43 stieren, 705 melkkoeien, 1.394 kalveren, 107 stuks mestvee, 1.930 schapen, 124 bokken en geiten, 253 varkens en biggen, 2.600 hoenders, 9 kalkoenen, 670 eenden, 86 ganzen en 18 zwanen, Er was 1 duiventil. Met ingang van 10 juli 1849 werd aan Wilhelm Groenman, wonende te Niezijl, het houden van deze duiventil onder Grijpskerk toegestaan.

Bijenteelt 141 korven.

Verenigingen

68 inwoners van de gemeente waren lid van de "Maatschappij van Nijverheid" in het Westerkwartier. Te Kommerzijl bestond een dorpslandbouwvereniging tot het behartigen van onderlinge belangen. Zij had 8 leden. Een cooperatieve vereniging tot aankoop van zaaizaad, kunstmest en veevoeder te Grijpskerk telde 55 leden.

Markt

De voor- en najaarsmarkt werden goed bezocht.

Vestigingen

In de loop van het jaar werd aan B. Hoekstra te Kollum vergunning verleend tot het oprichten van een koperslagerij in het perceel A. 109 te Grijpskerk. (Dit is het pand in de Herestraat waarin de heer J. Leegstra nu zijn meubelzaak heeft gevestigd.)

Jacht

Het jachtveld was hier gunstig, doch de jacht werd uitsluitend als liefhebberij gebezigd.

Handel

De voornaamste handel betrof die in rundvee en schapen. Deze dieren werden hier opgekocht en vervolgens naar HoIland vervoerd.

Vervoer

Schuitendiensten: Grijpskerk - Groningen vice versa. Niezijl - G roningen vice versa.

Dienstregeling: 's Morgens 5 uur uit Grijpskerk en Niezijl. Uit Groningen om 3 uur 's middags.

Beurtschepen: Visvliet - Groningen vice versa. Visvliet Leeuwarden vice versa.

qrijpskerJ., j(eues'rcc'

1. De Herestraat te Grijpskerk omstreeks 1904. Reehts staat het oude gemeentehuis van Grijpskerk. Thans is daar de zaak voor woninginrichting van Henk Evers gevestigd, Het nieuwe gemeentehuis werd in 1913 gebouwd op de plaats waar reehts het hek ziehtbaar is. Tot 1913 bevond zich aehter dit hek een grote tuin die behoorde bij de hervormde pastorie, het eerste huis links op de foto, nu modehuis Seheepsma.

Heeres raat Grijpskerk

2. Een foto, genomen in het midden van de Herestraat te Grijpskerk omstreeks 1907. U kijkt in westelijke richting. Links ziet u het pand van D. Folkerts, wagenmaker en bouwmaterialenhande1aar. Momentee1 is dit het pand van zuivelhande1aar J. Tjoelker. Het dubbele huis reehts werd aan de reehterkant bewoond door sehoenmaker Hoeksema en links door drukker Riemersma. Het gehele pand is nu sehoenhandel van A. van Eseh.

Uitg. J. J. Jlterdljk.

JCeerestraat, 8rijpskerk.

3. Deze foto van de Herestraat te Grijpskerk, gezien in westelijke richting, werd genomen ongeveer ter hoogte van de Lageweg. Het huis reehts is thans de A & 0 levensmiddelenzaak van de familie Postma. Het gebouw daarnaast, met de "boogramen", was het pakhuis van de familie Poll. Zij woonde in het pand waarin J. van Eseh nu zijn 4 = 61evensmiddelenzaak heeft. In 1911 werd het pakhuis afgebroken. Er verrees een nieuw gebouw dat in de loop der jaren nog eens werd verbouwd. Nu wordt het bewoond door de familie Stoutmeyer en mejuffrouw Homan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek