Grijpskerke in oude ansichten deel 2

Grijpskerke in oude ansichten deel 2

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Veere
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0291-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Grijpskerke in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Er was nog zoveel oud en interessant materiaal aan oude ansichten en/of foto's van Grijpskerke aanwezig dat het mogelijk bleek van dit Walcherse dorp een tweede deeltje uit te geven. We laten in deze inleiding eerst de namenlijst volgen van de predikanten die de Hervormde Gemeente van Grijpskerke gediend hebben. Hebreeën

13 vs. 7.

Namen der predikanten die in de Ned.Herv.Gem. te Grijpskerke gediend hebben Gedenkt uwer voorgangeren, die u het Woord Gods gesproken hebben en volgt hun geloof na, aanschouwende de uitkomst hunnen wandeling.

1. Joh. Boree1 (of Borelius) 1575, vertrokken naar Middelburg 1575, overleden 1576.
2. B. Pieterse, 1578.
3. B. d'Ombre, 1588.
4. L. de Herde, 1591-1595, vertrokken naar West-Souburg 1595.
5. J. Panneel, 1595-1603, vertrokken naar Calais (Frankrijk) 1603.
6. G. Panneel, 1603-1615, vertrokken naar Middelburg 1615, overleden 1636.
7. J. van Penius (of Van Peene), 1616.
8. W. Tilenus, 1623-1624.
9. P. Laovicus (of Lodewijksen), 1624-1626, vertrokken naar Arnemuiden 1626, overleden 1659.
10. J. Anslaer (of Lansarius), 1627-1635, vertrokken naar Middelburg 1635, emeritus 1662.
11. J. Horenbecke, 1635-1645, vertrokken naar Vlissingen 1645, overleden 1668.
12. P. Panneel, 1645-1656, alhier gestorven 1656.
13. P. Heijlink, 1656-1679, alhier gestorven 1679.
14. 1. Udemans, proponent 1680-1695, vertrokken naar Veere 1695, overleden 1721.
15. J. Exrik, proponent 1695-1700, vertrokken naar Veere 1700, overleden 1728.
16. A. Gerbrandus Daende1s, 1700-1704. Ontslagen 1704. Predikant te Schore 1714. Overleden 1716.
17. A. Meingers, proponent 1704-1734. Emeritus 1734. Overleden 1749.
18. J. Wispelweg, proponent, 1736-1763, gestorven 1763.
19. M. van den Vondel, 1764-1784, gekomen van Colijnsp1aat. Overleden 1784.
20. J. Steenbakker, 1785-1789, gekomen van Biervliet, vertrokken naar Axel 1789.
21. G.H. Geersmeijer, 1790-1796, gekomen van Ritthem, vertrokken naar Kruiningen 1796, overleden 1812.
22. D. van den Hoek, 1798-1809, gekomen van Baarland, hier gestorven 1803.
23. J. Maas, 1804-1809, gekomen van Zuidzande, vertrokken naar Terneuzen 1809, emeritus 1826, overleden 1827.
24. J. van Eijndhoven, proponent, 1811-1813, hier gestorven 1813.
25. J.C. Nidelsteijn Walter, kandidaat, 1815-1819, vertrokken naar Scherpenisse 1819, overleden 1855.
26. J.J. Storij, 1820-1832, gekomen van Heinkenszand, ontslagen 1832.
27. D.A. van der Made, kandidaat, 1832-1841, vertrokken naar Neerlangbroek 1841.
28. A. Wilod Versprille, kandidaat, 1842-1848, vertrokken naar Oud-Vossem eer 1848.
29. E.J. Brutel de la Rivière, hulpprediker te Middelburg (Waalse Gemeente), 1849-1852, vertrokken naar Grootebroek 1852.
30. F.A. van Loenen, kandidaat, 1852-1855, vertrokken naar Hoenderloo 1855.
31. A.A. Loijen, kandidaat, 1855-1859, vertrokken naar Wissenkerke 1859.
32. W.A. Koning, kandidaat, 1859-1867. Alhier gestorven 1867.
33. B. Braams, voordien predikant te Nieuweschans, gepensioneerd predikant van Nederlandsch Oost-Indië, 1870-1876, gestorven 1881.
34. E. Loen, kandidaat, 1884-1889, vertrokken naar Herve1d 1889.
35. B. Zoete, kandidaat, 1891-1893, vertrokken naar Augustinusga 1893.
36. J. de Vries, kandidaat, 1900-1903, vertrokken naar Ovezande 1903.
37. G. Koning, kandidaat, 1903-1908, vertrokken naar Enkhuizen 1908.

38. J.A. van Selms, kandidaat, 1909-1917, vertrokken naar Dedemsvaart 1917, emeritus 1 april 1949.
39. J.H. Vaandrager, 1917-1922, gekomen van Pesse, vertrokken naar Monnikendam 1922, eervol ontslagen 1 september 1949.
40. J.F. Ossewaarde, 1922-1929, gekomen van Overdinkel, vertrokken naar Lochem 1929, emeritus 1 mei 1957.
41. L.P. van der Waal, kandidaat, 1930-1933, vertrokken naar Hengelo (Overijssel) 1933, emeritus 1 mei 1971. (Hij hoopt op 12 januari 1980 zijn gouden ambtsjubileum te herdenken.)
42. H.A. Jellema, kandidaat, 1933-1937, vertrokken naar Leersum 1937, emeritus 17 november 1970.
43. H.A. van Loon, kandidaat, 1937-1948, vertrokken naar Loosduinen 1948, emeritus 1 januari 1979.
44. J. van Winterswijk, kandidaat, 1949-1953, vertrokken naar Wieringermeer 1953.
45. L.J. Wisse, kandidaat, 1954-1959, vertrokken naar Almkerk 1959.
46. P.L.J. Wapenaar, kandidaat, 1959-1965, vertrokken naar Leimuiden 1965.
47. Mejuffrouw H. Valk (vicaris tijdens de periode dat dominee Wapenaar legerpredikant was), 1963-1964. Vertrokken naar Sint Laurens 1964.
48. A. Krijger, kandidaat, 1965-1969, vertrokken naar 's-Gravenhage 1969.
49. C. Vermeulen, voorheen officier Leger des Heils, kandidaat, 1970-1975, vertrokken naar Zevenhuizen 1975.
50. B.W. de Wit, kandidaat, 1976 tot heden.

Als bijzonderheid kan nog worden vermeld dat tijdens het samenstellen van de kopy voor dit platenboekje (1979) dominee E.M. de Wit op vrijdag 6 juli 1979 in het huwelijk trad met mejuffrouw Maatje Minderhoud uit Grijpskerke.

Veel van het oude en vertrouwde uit Grijpskerke is in de loop der jaren uit het dorps- en straatbeeld verdwenen. Tevens komt een aantal beroepen, zoals bijvoorbeeld de smid, niet meer in dit knusse, Walcherse dorp voor. De paarden werden bij de landbouwwerkzaamheden vervangen door de trekker. Het melken van de koeien, dat vroeger met de hand plaatsvond, komt ook niet meer zo in Grijpskerke voor, omdat de koeien veelal elektrisch gemolken worden. En zo zouden we door kunnen gaan. Vele woningen verdwenen uit het dorpsbeeld of werden, zowel van binnen als van buiten, gemoderniseerd. Ook de hervormde kerk is aan restauratie toe, waarvoor de plannen zijn gemaakt. De oude gereformeerde kerk aan het Booneswegje is inmiddels vervangen door de moderne gereformeerde kerk aan de Jacob Catsstraat.

Aan het einde gekomen van deze inleiding, wil de samensteller alle bij de fotoverantwoording vermelde personen heel hartelijk dankzeggen voor het tijdelijk afstaan van de oude ansichtkaarten en/of foto's en tevens voor de uitvoerige informaties die werden verstrekt. Thans gaan we een begin maken met de rondwandeling door het oude Grijpskerke uit grootvaders tijd, waarbij de samensteller u allen niet alleen veel lees- maar ook veel kijkgenot toewenst.

1. Tempora mutantur, nos est mutamur in illis. Deze Latijnse spreuk betekent het volgende: De tijden veranderen en wij met hen. Ondanks de herindeling van de gemeenten op Walcheren, op 1 juli 1966, waarbij de voormalige zelfstandige gemeente Grijpskerke met de naburige voormalige zelfstandige gemeenten Aagtekerke en Meliskerke werd samengevoegd tot de nieuwe gemeente Mariekerke, bleef het wapen van Poppendamme gehandhaafd. Van links naar rechts zien we de wapens van Poppendamme en van de nieuwe gemeente Mariekerke. Poppendamme was destijds een heerlijkheid op Walcheren: een veld van zilver met een leeuw van sabel (zwart) en over het geheel een band van sinopel. Mariekerke is een heerlijkheid op Walcheren, samen met Meliskerke. Van zilver beladen met de buste van een vrouw van goud, gekeerd ter rechter zijde. Kennelijk is dit wapenbeeld het "portret" van de Heilige Agatha, een van de heiligen van de Rooms-Katholieke Kerk (Aagtekerke). In de linker en rechter bovenhoek een Franse lelie van zilver (Grijpskerke). In het midden een keper van zilver (Meliskerke ). De bovenzijde van dit wapen is afgedekt met een kroon.

2. Tijdens de ambtsperiode van dominee J.A. van Selms, die de Hervormde Gemeente van Grijpskerke diende van 1909 tot 1917, werd van de kerkeraad van die gemeente deze foto gemaakt. Staande poseren, van links naar rechts: Zacharias Koene, Joos Francke (van de boerderij "Jagtlust"), Arie Hendrikse (onderwijzer aan de toenmalige openbare lagere school) en Krijn Dekker, allen diakenen in de kerkeraad. Vooraan zitten, eveneens van links naar rechts: de ouderlingen Jacob Looise (hij was tevens niet minder dan veertig jaar koster) en David Coppoo1se, dominee J.A. van Selms en de ouderlingen Daan Midavaine en Abraham Vos. Behalve onderwijzer Hendrikse zijn de leden van de kerkenraad gekleed in hun Walcherse klederdracht.

Dominee J.A. van Selms werd op 15 augustus 1881 geboren. Na zijn theologische studie werd hij in 1908 door het provinciaal kerkbestuur van Noord-Brabant toegelaten tot de evangeliebediening in de Nederlands Hervormde Kerk, waarna hij op zondag 7 maart 1909 predikant werd in zijn eerste gemeente Grijpskerke (classis Middelburg, ring Veere). Van 1917 tot 18 juni 1922 diende hij zijn tweede gemeente Dedemsvaart (classis Zwolle, ring Ommen). Vanaf 22 september 1935 tot aan zijn emeritaat, op 1 april 1949, diende hij zijn derde en laatste gemeente Nijmegen (classis en ring Nijmegen), waar hij bleef wonen aan de Kwakkenbergweg 324. Tijdens de pinksterdagen van 1939 was er in Nijmegen een landdag van de "Vereniging van Jong Hervormden". Op zondag 28 mei 1939 preekte dominee J.A. van Selms in de Grote of Sint Stevenskerk over Handelingen 2 vers 39a. Op de landdag zelf sprak hij de hervormde jongeren toe. Dominee Van Selms had toen als onderwerp: "Jonge Helden." Deze indrukwekkende dienst was eveneens in de Grote of Sint Stevenskerk. Zijn zoon, U.H.C. van Selms, heeft op zondag 10 mei 1936 in het naburige Serooskerke (W) op beroep gepreekt. 's Morgens preekte hij over 1 Johannes 5 vers 4 en 's middags over Hebreeën 11 vers 1. Kandidaat Van Selms was toen hulpprediker in Brummen.

3. Gedurende de Eerste Wereldoorlog werden tijdens de mobilisatie diverse foto's genomen. Er waren toen verschillende Nederlandse militairen bij de burgerbevolking ingekwartierd, van wie we er hier een aantal zien, dat poseert voor de voormalige openbare lagere school, die destijds stond op de Kerkring in Grijpskerke. Wie het boerenmeisje op de voorgrond is, kon men de samensteller helaas niet meedelen.

Men sprak hier toen van "De Wacht". Naast de school zien we de woning van hoofdonderwijzer Arie Hendrikse, die tijdens de ambtsperiode van dominee J.A. van Selms (1909 tot 1917) diaken was in de Nederlands Hervormde Kerk. Vervolgens de woning en de schuur van Leen Melse, die als eerste een bodedienst onderhield tussen Grijpskerke en Middelburg. Elk dorp had vroeger één of meer vrachtrijders. Ze vervoerden van. alles wat de bewoners van de dorpen van node hadden en wat van elders moest komen. Eigen vervoer kende men in die dagen niet. Rechts zien we een gedeelte van het zogenaamde armenhuis, dat eigendom was van de Hervormde Kerk en later bewoond werd door Marien Hollebrandse.

Let op de ouderwetse hor voor het ene raam. Het stenen paaltje op de hoek is in de loop der jaren uit het straatbeeld verdwenen. We kijken in de straat waardoor men in het naburig gelegen Oostkapelle kon komen. Ook het ijzeren hek staat daar tegenwoordig niet meer. Een totaal verouderd straatbeeld, dat alleen de ouderen zich nog wel zullen herinneren.

4. Links: bij de firma F.B. den Boer te Middelburg werden destijds van Grijpskerke diverse ansichten uitgegeven, waarvan we er hier een zien. Deze hervormde kerk is een tweebeukig, rechtgesloten kerkje, waarvan de zijbeuk van het begin van de veertiende eeuw dateert en de noordbeuk van ongeveer een eeuw later. De kerk is in 1770 met een travee naar het westen verlengd, bij welke verbouwing het interieur zijn tegenwoordige aanzien verkreeg. Links zien we de deur die toegang verschaft naar de toren. Tijdens de mobilisatietijd (1914-1918) stak van iedere kerktoren in Nederland de vlag uit, een teken voor eventuele overkomende vliegtuigen dat men boven het neutrale Nederland was. Omdat het dundoek nogal eens stuk waaide, werd een vlag van metaal gemaakt. Van dit knusse dorpskerkje was de heer J. Looise jarenlang koster.

Rechts: ongetwijfeld zal men hem in Grijpskerke nog wel herkennen. We bedoelen Jacobus Looise, die jarenlang koster is geweest van de hervormde kerk en wel van 1913 tot 1953, tijdens de ambtsperiode van de predikanten J.A. van Selms (1909-1917), J.H. Vaandrager (1917-1922), J.F. Ossewaarde (1922-1929), LP. van der Waal (1930-1933), H.A. Jellema (1933-1937), H.A. van Loon (1937-1948) en J. van Winterswijk (1949-1953).

Toen de heer Looise in 1953 niet minder dan veertig jaar koster was, bereikte hij de leeftijd van negentig jaar. Daar de leeftijd een woordje mee ging spreken, was hij in naam nog koster, maar het werk als zodanig werd verricht door zijn zoon J. Looise, die later zijn vader opvolgde. Tijdens het klaarmaken van de kopy voor dit platenboekje over Grijpskerke (1979) woonde de heer J. Looise in de Beertastraat in Grijpskerke. Zijn vader, de oude koster Jacobus Looise, was indertijd lid van de Christelijke Nationale Werkmansbond. Hij droeg de Walcherse klederdracht, evenals zijn zoon.

De samensteller kwam in de jaren dertig nog al eens in de kerk en dan was het altijd de vriendelijke koster Looise die hem een plaatsje aanwees. De kerkelijke colleges zullen ongetwijfeld met grote dankbaarheid terugdenken aan deze vriendelijke, innemende koster, die voor ieder een woord had en die zijn werk als koster op uitstekende wijze verricht heeft. Hij luidde ook de klok. Waar is de tijd gebleven?

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek