Groot-Ammers in oude ansichten deel 1

Groot-Ammers in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J.W. Ooms
Gemeente
:   Liesveld
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3708-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Groot-Ammers in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Groot-Ammers is niet z6 groot als men uit de naam van deze plaats zou vermoeden. Het bijvoeglijk naamwoord is er in vroeger tijd bijgekomen om een duidelijk onderscheid te hebben met Klein-Ammers, dat in feite Ammerstol heet en dat tegenover Groot-Ammers aan de andere oever van de Lek gelegen is. Er was inderdaad in de grijze oudheid bij Ammers een tol voor de schepen die op de Lek voeren. Deze Ammerse tol is echter in het verre verleden meer naar het oosten verlegd, bij Schoonhoven.

Groot-Ammers, prachtig aan de zuidelijke oever van de Lek gelegen, wordt in oude documenten vaak genoemd vanwege twee belangrijke zaken: GrootAmmers behoorde tot het rechtsgebied van de heren van Liesveld, die in Gelkenes een van de grootste kastelen van Zuid-Holland hebben gebouwd. Die heren van Liesveld hadden veel in de melk te brokkelen; hun gebied strekte zich zelfs uit tot Peursum, dat tegenwoordig tot de gemeente Giessenburg behoort. Het rechtsgebied van de heren van Liesveld omvatte Groot-Ammers, Graveland (vroeger 's Graveland ge-

noemd), Achterland, Peulwijk, Ottoland en het genoemde Peursum. Het grote slot Liesveld was eeuwenlang een basis van waaruit men de gehele streek min of meer wist te beheersen en de hoge vierschaar heeft er het recht uitgeoefend. Willem Frederik van Nassau, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe kreeg in 1636 de baronie Liesveld in handen en nog vandaag mag onze vorstin de titel voeren van baronesse van Liesveld.

In 1740 begon men met het afbreken van het slot, dat zeer bodwvallig geworden was. Het puin van de bouwval werd gebruikt ter versteviging van de bedijking van de Lek bij Gelkenes. Het stalgebouw, dat was blijven staan, werd daama als zittingszaal voor de rechtspleging gebruikt. In 1745 werd begonnen aan de bouw van een nieuw huis van Liesveld. Het verrees op dezelfde plaats als het vroegere kasteel. Datgene wat nu nog als bouwval te zien is, zal, naar men mag aannemen, het overblijfsel ziin van het in 1745 gebouwde huis. Het is het povere restant van een glorie, die definitief vergaan is. Het neemt niet weg, dat de

tegenwoordige buurtschap Liesveld - evenals Graveland, Achterland en Gelkenes tot de gemeente GrootAmmers behorend - nog altijd imponeert omdat er de sfeer van lang vervlogen eeuwen schijnt rond te waren. Het is een van de meest intieme plekjes van de gehele zuidelijke Lekoever.

Vreemd genoeg is toch niet Gelkenes met Liesveld het hoofddorp geworden van de voormalige heerlijkheid. Daartoe was Groot-Ammers uitverkoren, omdat die plaats te maken had met een andere belangrijke zaak: de waterlozing van de Alblasserwaard. Tussen 1300 en 1400 werd in deze waard een belangrijk boezemsysteem gegraven, dat voor een groot deel nu nog altijd dienst doet voor de waterbeheersing in de streek. Een van deze boezems liep naar GrootAmmers en daar kon men het water lozen in de Lek; men had daartoe een sluis gemaakt. In 1366 heeft men deze boezem laten aansluiten op de hoofdwatergang naar Eishout. Al met al was Groot-Ammers al vroeg een belangrijke plaats. Dat blijkt ook uit de massale toren, waarin verschillende soorten fraaie na-

tuursteen verwerkt zijn. Overigens blijft het een wat vreemde zaak dat de kern van het dorp tegen de grens van de gemeente ligt, Het is te begrijpen, dat de kerkelijke gemeente van Groot-Ammers zich aan die grensafbakening niet stoort en dat velen, die kerkeliik tot de genoemde gemeente behoren, in feite in de burgerlijke gemeente Streefkerk woonachtig zijn. Groot-Ammers is een uitermate levendig dorp aan de Lek, een dorp met veel handel en nijverheid en een vooral vroeger uitgebreide kaashandel. Daarbij vindt men in Graveland de voorname en van welstand getuigende boerderijen, die het landschappelijk gezien zo goed doen. En wat te zeggen van het stille Achterland, waar de jagende harteklop van een bijna bezeten tijd niet wordt ervaren, maar waar men integendeel nog kan dromen van rust en bezonkenheid onder een wijde, wijde polderhemel! Voeg daarbij de schilderachtige Molenkade, toegangsweg naar het genoemde Achterland en men heeft een stukje Holland, dat zijn weerga bijna niet kent en dat ronduit prachtig te noemen is!

1. Zodra iemand die ooit in Groot-Ammers was, deze voorname en bovenal fraaie toren ziet, zal hij onmiddellijk zeggen: "Dat is de Ammerse toren! " Immers, in de gehele Alblasserwaard is geen toren z6 robuust en tegelijkertijd zo vol gratie te vinden. De toren werd omstreeks 1500 gebouwd en er werd veel mooie natuursteen in verwerkt, hetgeen het aanzien des te levendiger maakt. Ook vanaf de rivier de Lek gezien heeft deze toren een prachtig silhouet.

.. -.- .?. , ...

2. Vanaf de Lek gezien ... Want Groot-Ammers is een Lek-dorp en dus een dijkdorp. Het gelegen zijn aan een belangrijk vaarwater, wat de Lek sedert onheuglijke tijden is, bracht veel handel en bedrijvigheid, Vroeger waren het vooral de tjalken en de pramen die voor het goederenvervoer te water gebruikt werden en - in overgrootvaders tijd - de raderboten voor het verre scheepvaartverkeer met Duitsland. Toch is Groot-Amrners nooit wat men noemt een echt schippersdorp geworden.

Groot - A"!mers Haven

3. Weliswaar had en heeft men een haven met regelmatige aanvoer van goederen, maar vandaag de dag is dat van minder betekenis. Toch was jarenlang de haven vooral voor de vrouwen van Groot-Ammers het ontmoetingspunt. Achter het schip, langs de kade, waren namelijk trapjes, die naar het water afliepen en dMlr haalde men drinkwater en spoelden de vrouwen hun wasgoed uit en haalde de bakker het water voor de bereiding van het deeg. Daar bij de kade werden de dorpsnieuwtjes gretig verteld en beluisterd.

4. Op vaste tijden klonk de fluit van de passagiersboot van de "Reederij op de Lek", Met die boot werd een vaste dienst onderhouden van Culemborg naar Rotterdam en natuurlijk deed de statige raderboot ook de steiger van Groot-Ammers aan. Meestal stonden daar de passagiers al enige tijd te wachten, want: beter te vroeg dan niet op tijd. Die passagiers hadden vaak al een lange voetreis achter de rug vanuit het hart van de Alblasserwaard. De "Reederijboot" was toen het enige comfortabele vervoermiddel.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek