Haren en Macharen in oude ansichten

Haren en Macharen in oude ansichten

Auteur
:   G.H.J. Ulijn
Gemeente
:   Oss
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0297-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Haren en Macharen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Dit is het twaalfde boek dat ik voor de uitgeverij "Europese Bibliotheek" heb mogen schrijven over het Maasland. Hiermede is dit hele gebied in boekvorm verschenen in de serie "in oude ansichten". Verheugd ben ik, dat ik ook Haren en Macharen in deze reeks heb mogen samenstellen. Deze vreugde werd vergroot door urenlange gesprekken die ik mocht hebben met vele tientallen inwoners van Haren en Macharen, maar ook ver daarbuiten was de belangstelling groot. Het kostte mij veel moeite om een boek samen te stellen waarin alle aspecten van de Harense en Macharense samenleving zouden worden belicht. Steeds weer moest ik foto's verwijderen omdat mensen mij nog weer mooiere aanboden, die ik mocht gebruiken. Dit enthousiasme had ik voor wat Macharen betreft al eens eerder ondervonden, toen ik in 1972 in eigen beheer een boekje "oud-Macharen" uitgaf. Dit boekje is reeds lange tijd niet meer leverbaar. De foto's (vijf stuks) die in dat boekje voorkwamen, heb ik in dit boekje opnieuw afgedrukt en aangevuld met een aantal andere.

Wat Haren betreft is mij alleen een boek uit 1861 bekend door Van den Boogaard geschreven en een drietal boekjes over het klooster. Hopelijk kan deze uitgave in een grote behoefte voorzien. Tijdens de twee jaren gedurende welke ik aan dit boek werkte, is mij deze behoefte wel duidelijk geworden. In dit boek besteed ik allereerst aandacht aan het oude graafschap Megen waarvan Haren en Macharen deel uitmaakten (afbeelding 1 en 2). Ook de combinatie Haren en Macharen als zelfstandige gemeente wordt belicht (afbeelding 3). In de eerste helft van het resterende gedeelte komt daarna Haren (afbeelding 6 tot 22) en in de tweede helft Macharen (afbeelding 22 tot en met 38) aan bod. De afbeeldingen 4 en 5 hebben zowel op Haren als Macharen betrekking. Steeds probeer ik door oude ansichten en foto's een beeld te geven zoals dat vroeger in deze dorpen bestond. Natuurlijk zijn groepfoto's van schoolklassen, verenigingen en comités niet vergeten, evenmin als de persoonlijkheden die een stempel op deze dorpen drukten.

Voor zover mogelijk heb ik geprobeerd de namen van de afgebeelde personen te achterhalen. Als de mensen niet unaniem iemand met zekerheid op de foto aanwezen, heb ik "onbekend" ingevuld. U dient dit te lezen als "niet zeker". Het kwam zelfs voor dat er vijf verschillende namen voor een persoon werden gegeven. Ik achtte het niet verantwoord dan maar een naam "op de gok" te schrijven. Het is ook al zo lang geleden!

Aan het eind van deze inleiding wil ik graag iedereen die mij met foto's en gegevens heeft geholpen, bedanken. Zonder die hulp zou ik het veel moeilijker hebben gehad. Op de laatste bladzijde geef ik een verantwoording en bron van de gebruikte afbeeldingen. Ik wens u veel genoegen bij uw reis naar vroeger.

Graven van het graafschap Megen. Zeker 1145 Alardus van Megen Zeker 1196 Willem van Megen Zeker 1253 Willem van Megen

1285 Jan Diebier I 7000 Jan Diebier II 1351 Willem Diebier
1392 Jan Diebier ut, overleden in 1417 1420 Jan Diebier IV
1430 Hendrik Diebier
1431 Jan Diebier V
1438 Jan Diebier VI
1442 Jan Diebier VII
1469 Guy de Brimeu
1477 Antonia van Rambures (vrouw van Guy de Brimeu) 1489 Adriaan de Brirneu
1514 Eustasius de Brimeu
1549 Karel de Brimeu
1572 Maria de Brimeu
1605 baron Jan van Groesbeek 1610 Frans Hendrik van Croy
1616 Ronorme van Wittem (vrouw van F.H. van Croy) 1634 Frans A1bert van Croy
1654 Albert Frans van Croy
1666 Alexander van Velen
1675 Ferdinand Godfried van Velen 1689 Alexander Otto van Velen 1697 Jan Wilhelm van Neuburg 1720 Karel Philip van Neuburg
1728 Maximiliaan Henrich baron van Schal! tot Bel! 1'741 Ferdinand von Schal!
1785 Karel van Schall

1. "Chateau de Megen" staat op deze gravure. Of dit een waarheidsgetrouw beeld is van het Megense kasteel staat niet vast. Wel is het zo dat het graafschap Megen een kasteel had dat met een gracht was omgeven. Het was een sterk en groot kasteel. Een schrijver heeft eens geschreven: "in sijner tijt alsulcken een schoon verheven casteele was, dattet nyet te schatten ofte wederen en is". In 1581, toen de Spaanse bezetting op het kasteel aanwezig was, is het door onachtzaamheid op 6 januari afgebrand. Tot dit tijdstip waren er regelmatig graven van het graafschap Megen op het kasteel aanwezig geweest. Het kasteel was een grote ruïne en werd niet herbouwd. In 1719 werden de gronden en de ruïne aan de zusters Clarissen verkocht, die er hun klooster bouwden dat nu nog bestaat. Begin 1723 is het klooster gereed en krijgt het de naam "St.-Jozefsberg".

2. Het graafschap Megen heeft jarenlang een eigen munt geslagen, die als betaalmiddel gold. In 1415 is er in Megen met deze munten geknoeid; daarom werd door graaf Willem van Holland de bijslag van de Megense munt voor zijn landen verboden. Ook in Brabant waren er klachten over de Megense munt. In een verdrag van Jan, graaf van Megen, met de hertog van Brabant op 28 juli 1459 gesloten, doet deze afstand van het muntrecht met de woorden: "Jan graeve tot Megen gelooft voor hem en zijne uacomelingen in geene toekomende tijden in zijne heerlijkheid van Megen eenige penningen te doen of te 1aeten munten vertijd (dit is afstand doen van. G.D.) alle reeht zooverre hij daer eenig hadde en dat mits MI. H.v.B. munten tot Megen andere penningen van Heeren zoo van goude als van silver geconterfeyt hadde". Op de afbeelding zien we de voor- en achterkant van een "plak" van graaf Jan III. Deze munt is geslagen te Megen rond 1392.

3. Het graafschap Megen, dat vele eeuwen bestond uit de plaatsen Mogen, Haren, Macharen en Teeffelen, hield op te bestaan toen het op 12 maart 1800 tegen betaling van drie miljoen gulden opging in de Bataafse Republiek. Daaraan vooraf gingen vele schermutselingen tussen patriotten en clubbisten (Fransgezinden. G.U.). Op 14 maart 1800 werd het volgende protocol geschreven: "Protocollum des dorps Haren begonnen en gecontinueerd na de Bataafsche Bezetneeming en organisatie der stad en Lande van Megen. Gelijkheid! Vrijheid! " In dit protocol worden voor Macharen als schepen benoemd: Arnd van der Heyden, Jan van Oyen en Carel Megens en tot burgemeesters: Paulus Megens en Jacobus de Groot. Gerechtsbode werd Jan de Reuver. Schepenen van Haren werden: Peter van Rooy, Jacobus Ger. Snoex en Hermanus Megens. Burgemeesters: Evert de Koek en Bern van de Camp. Gerechtsbode werd Jan den Boer. Bij Keizerlijk Deereet van 14 mei 1810, uitgevaardigd door Napoleon, in het "Bullétin des lois 288 no. 5462", werden Macharen en Haren samengevoegd tot een gemeente. De eerste burgemeester was Marcellis Gremmen (1810-1813). Daarna kwam Caspar Boshart hem tot 1820 opvolgen. Van deze burgemeesters zien we hier de handtekening afgebeeld, alsmede het gemeentestempel van Haren en Macharen, dat van 1810 tot 1813 is gebruikt. De gemeente Haren en Macharen hield op te bestaan toen op 25 september 1820 bij Koninklijk Besluit Haren en Macharen bij Megen werden gevoegd.

4. Voor het oude gemeentehuis op de Latijnse Area poseert hier het polderbestuur van Megen, Haren en Macharen. Het oude gemeentehuis was gevestigd in een zijvleugel van het gymnasium, het tegenwoordige gemeenschapshuis van Megen, "Aeropolis". Omstreeks 1923 werd deze foto genomen en we herkennen, van links naar rechts, zittend: burgemeester Van Vlokhoven. notaris Bijvoet (uit Berghern) en v.d. Hoven. Deze laatste was klerk van de notaris en secretaris-penningmeester van het polderbestuur. Staand zien we: Jan de Koek (Haren), Antoon (van Nellekes) van Breda (Haren), Willom v.d. Camp (Megen), Harrie Meys (Macharen) en Albert Strik (Macharen). Op de achtergrond herkennen we Jan den Brok uit Haren, die behalve onbezoldigd veldwachter ook gemeente- en polderbode was. Natuurlijk had het polderbestuur veel ongemak van de overstromingen die de polder teisterden. De overstromingen waren, de een meer, de ander iets minder, schadelijk voor de inwoners. In 1809 is tijdens de overstroming in Haren één huis volledig ingestort en werden er veertig ernstig beschadigd. Het dorp werd geteisterd door grote ijsschotsen. In Maeharen zijn in dat jaar negen van de negenenvijftig huizen die het dorp toen telde vernield en werden er twintig zwaar beschadigd.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek