Hedel in oude ansichten

Hedel in oude ansichten

Auteur
:   J.H.G.J. van Heeswijk
Gemeente
:   Hedel
Provincie
:   Gelderland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1160-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Hedel in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

VERANTWOORDING

Bij het samenstellen van dit boekje ben ik er van uitgegaan zoveel mogelijk nog niet eerder gepubliceerde ansichten op te nemen, mede gezien de beschikbare plaatsruimte. Een enkele maal ben ik hiervan afgeweken omdat van een bepaald dorpsgezicht geen andere goede afbeelding voorhanden was en deze toch te markant was om in een specifiek boekje over Hedel te ontbreken.

De toegemeten ruimte is er de oorzaak van dat niet

alle oude kaarten van Hedel konden worden opgenomen, maar dat er een selectie moest worden toegepast.

Ten slotte dank ik al degenen die mij bij de samenstelling behulpzaam waren. In het bijzonder de heer W.M. van Engelen uit wiens verzameling ik mocht putten en die ook nog tal van interessante kaarten bijeenbracht en de heer Ant. Quik van wie ik vele bijzonderheden over oud Hedel vernam.

INLEIDING

Ongetwijfeld behoort Hedel tot de bekendste plaatsen in de Bommeierwaard. Niet alleen vanwege de tot over onze landsgrenzen befaamde paardenmarkt, maar ook omdat dit dorp van ouds op een verkeersknooppunt is gelegen in een van de drukste noordzuid verbindingen. Daar kruisen water- en landwegen elkaar en het was een ideale plaats voor een nederzetting. Deze nederzetting komt dan ook reeds in 815 als Hedilla voor onder de bezittingen van het klooster Lauresham of Lörsch bij Mainz,

Door de ligging van Hedel aan een belangrijke rivierovergang werd het strategisch en economisch belang van deze plaats reeds vroeg onderkend. Op het einde van de dertiende eeuw hadden de ridders Roelof en Hendrik de Cock reeds belangen in Hedel. Mogelijk zijn zij de opvolgers van de heren van Cranendonck, die in 1327 het kasteel van Hedel bezaten. Sedert 1395 behoorde de heerlijkheid Hedel, ook wel baronie genoemd, en het kasteel aan de heren - later graven - van Bergh ('S Heerenberg). Het kasteel van Hedel behoorde in de zestiende eeuw tot de sterkste middeleeuwse burchten van ons land. Het heeft dan ook door zijn ligging ten opzichte van 's Hertogenbosch, aan de rivier de Maas, tijdens de tachtigjarige oorlog een belangrijke rol gespeeld.

De inwoners van de heerlijkheid Hedel hebben in de

loop van de eeuwen ongetwijfeld profijt gehad van de aanwezigheid van het sterke kasteel midden in het dorp, maar zeker had dit ook voor hen zijn schaduwzijden. Herhaalde malen is het Hedelse kasteel belegerd en beschoten. Tot in onze dagen toe heeft Hedel tol moeten betalen voor zijn strategische ligging. Wellicht is er daarom ook zo weinig van de geschiedenis van dit dorp bekend. Want veel is er verdwenen, ook van het oude "Heel" van vóór 1944. Vijfennegentig procent van het dorp werd in de tweede wereldoorlog verwoest. Alleen het stratenplan, de hervormde kerk en enkele huizen zijn overgebleven.

Als men, dit boekje doorbladerend, ziet hoe mooi het dorp was omstreeks 1910, omringd door boomgaarden met fraaie bomen en schilderachtige boerderijen, dan ervaart men hoe ook Hedel in de afgelopen zestig jaren van aanzien is veranderd. Want veel schoons en landelijks verdween ook hier. De Heelse mensen van toen leefden niet alleen in een bijna totaal andere omgeving, zij leefden een ander leven, vol rust, eenvoud en tradities, onderlinge belangstelling en kennis, roddelpraatjes en medeleven. Er was weinig verkeer en vertier en alleen de jaarlijkse paardenmarkt was hierop een uitzondering. Deze landelijke rust treft men dan ook aan op de kaarten.

1. Een pittoresk gezicht vormden deze huisjes op de Kweldam, meer bekend als "Klein Amsterdam" of "De Steek", gelegen tussen de Maasdijk en de Drielseweg. Maar de benaming van het gebied zegt het al: het was er vochtig in deze kwelhoek en ook in deze woningen. De bewoners waren hoofdzakelijk poldermannen. Tegen het huisje rechts, bewoond door v.d. Heuvel, staat een klompenhok dat tevens als portaal dienst deed.

2. Tot ongeveer 1920 ging bijna het gehele post- en reizigersvervoer van en naar de zuidelijke dorpen van de Bommelerwaard via het station Hedel. Rechts was de eersteklaswachtkamer en links die voor de derdeklaspassagiers. Rechts staat een koets van stalhouderij Amold van Alem uit Kerkdriel, die het post- en personenvervoer met Driel onderhield. De inwoners van Hedel konden zich naar het dorp laten rijden met de koets van Van den Anker. Ook voor het vervoer van produkten uit de Bommelerwaard, zoals aardappelen en fruit en vooral manden uit Ammerzoden en Driel, werd veel van dit station gebruikgemaakt.

.,' ,

Nieuw ?iaiiG. s->Gffleh :5' ~del -.]. .)'It FfS5~nen

3. Tegenover het station stond het stationskoffiehuis van l.M. Moonen, een van de vele café's die Hedel voor de oorlog rijk was. Links een tilbury van Antoon van Mil. Hij woonde op de Maasdijk naast de brouwerij en verhuurde rijtuigen.

}tr"asdijl(, Kedei

4. Een kijkje op de Maasdijk tijdens de mobilisatie 1914/18. Het witte huis links op de voorgrond was café "Het Oude Veer" van P. Sonnevelt. Naast het café woonde schoolmeester Van Empel en vervolgens kregen we het koetshuis en de woning van Nel Huijskes. Het hogere pand aan dezelfde kant was de brouwerij van Huijskes. Rechts ziet men nog een stukje van het koetshuis behorende bij het huis van mevrouw Meerburg en de hooiberg en schuur van Nol Huijskes. Onder deze schuur waren ook de bierkelders.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek