Heerenveen in oude ansichten

Heerenveen in oude ansichten

Auteur
:   B. Miedema
Gemeente
:   Heerenveen
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3756-0
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Heerenveen in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

In dit boekje zijn 76 prentbriefkaarten en foto's bijeengebracht van oud-Heerenveen. De meeste uit de verzameling van de Oudheidkamer.

De plaats Heerenveen heeft een wonderlijke geschiedenis. Zij is pas ontstaan na de verveningen, die hier in het midden van de l7de eeuw zijn begonnen, nadat de Fries Pieter van Dekema, financieel gesteund door de Utrechtenaren Jan van Cuyck en Floris Foeyts, in deze streken grote complexen veen hadden aangekocht. Het was een gebied tussen Terband in de gemeente JEngwirden en Oudeschoot in de gemeente Schoterland. Voor afvoer van de turfwerd een vaart gegraven, de Heerensloot. Aan de westzijde daarvan kwam al vrij spoedig bebouwing: de Herenwal. Sindsdien groeide het dorp Heerenveen (het veen van de Heren Compagnons) aan Heerensloot en Compagnonsvaart tot een driedelige plaats. Dat wil zeggen: het kwam te liggen

in drie gemeenten: JEngwirden, Haskerland en Schoterland. De grens die tussen JEngwirden en Schoterland liep, was weI heel grillig: deels midden door een smalle straat. Bestuurlijk was deze toestand niet ideaal en meermalen rezen er moeilijkheden. Voor het ene deel van Heerenveen golden andere gemeentelijke verordeningen dan voor het andere. Ieder deel had zijn eigen "veldwachter". Wanneer b.v. de koddebeier in het Schoterlandse deel een troep treiterende jongens nazat, .vluchuen" die naar het JEngwirder deel en hij kon niets meer beginnen. Men hoefde maar de in de straat gelegen houten balk te overschrijden!

Persoonlijk moest ik vroeger steeds door drie gerneenten gaan van mijn woning naar mijn werk. Het spoorstation Heerenveen lag in de gemeente Haskerland! Geen wonder, dat aJ voor een anderhalve eeuw geleden de gedachte aan "Heerenveen-een" baan brak.

Herhaaldelijk zijn er plannen gemaakt en acties gevoerd, tot in de hoogste regionen. Talrijk zijn de commissies geweest, die hierover hebben gedacht en gedelibereerd en geschreven. Het liep steeds op niets uit, ook al mede, omdat men in de drie gemeenten uiteraard verschillend van opinie was.

Totdat eindelijk, op 1 juli 1934, JEngwirden en Schoterland werden samengevoegd tot de nieuwe gemeente Heerenveen, met inbegrip van de Haskerlandse Herenwal en minus de "westhoek" van Schoterland, die Haskerland er bij kreeg.

De plaats Heerenveen stond plm. 1928 aan het begin van een betrekkelijk belangrijke uitbreiding door aanleg van stratenplannen in het JEngwirder deel. Pas na de oorlog is Heerenveen op merkwaardig-snelle wijze gegroeid naar een plaats met stedelijke allures en 20.000 inwoners. Van het .xmde", dat ons uit de

achterstaande prenten tegemoetkomt, is weinig meer overgebleven. Evenals in tal van andere plaatsen is het knusse, het gemoedelijke samenleven in vele gevallen geschiedenis geworden. Daarbij kwam een ontluistering in vele straten van voordien romantische hoekjes, door het rigoreus omhakken van leuke bomenrijen of -groepen. Men hield vroeger veel van schaduw! Wij zijn nu zonaanbidders geworden!

Mogen de prenten in dit boekje bij vele ouderen herinneringen opwekken aan "vroeger", aan een heel andere, rustige tijd; mogen ze jongeren een beeld geven van hoe het geweest is, toen Heerenveen nog maar een (weliswaar flink) dorp was.

Douwe Miedema

Deze foto zal ongeveertachtigjaar oud zijn, Dit hoekje vormde de verbinding tussen Vleesmarkt en Oude Koemarkt. Het merkwaardige is de markering van het grensgebied tussen iEngwirden links en Schoterland rechts, door middel van een balk in de straat Oinks beneden). De man in de deur is de eigenaar van een klokkenwinkel. In dit pand worden nog klokken en horloges verkocht. Het rechter pand ("bierhuis" staat er op) fungeert nog als cafe.

5

6

Omstreeks de eeuwwisseling was dit gebouw het postkantoor aan het zg. "Gemeenteplein", nu Van Harenspad. Wei niet te onderscheiden, maar het bestellende personeel staat er ook bij! Naast een schare nieuwsgierigen! Later heeft hier de dienst der belastingen gezeteld, het heeft o.m. gefungeerd als tijdelijk gemeentehuis en momenteel is het geheel gerestaureerd tot ontvangkantoor der belastingen.

Een kiekje van het "centrum" van Heerenveen: de Vleesmarkt plm. 1890: op de achtergrond de "hoofdbrug" over de Compagnonsvaart; voorgrond: de "kinderhoofdjes", waarin de tramrails. De beide hoge gebouwen ter weerszijden van de brug waren hotel-cafe's.

7

8

Gezicht vanaf ongeveer de spoorlijn naar het oosten: de Badweg ("Kninepole") met zijn uitgevreten walbeschoeiing. De toren van de N.H. kerk-Schoterland piekt slank de lucht in.

... -""-

Hier is het 66k Badweg in een pril stadium, de hoek om, in het verlengde van het vorige plaatje. Ergens beyond zich hier de oudste badinrichting, die men de liefelijke naam van "de inktpot" had gegeven! Het water, dat men ziet was de voormalige houtkolk, behorende bij de houtzaagmolen. Deze kolk is allang gedempt.

9

10

De Dracht, hoofd- en (nu) winkelstraat van Heerenveen. Jaren geleden in het midden bevloerd met keien en aan weerszijden daarvan "platjes" van kleine gele steentjes.· En natuurlijk had ieder pand nog zijn eigen stoep, met of zonder paaltjes en hekken.

De Dracht naar het zuiden. Men ziet dat er toen tussen de winkels ook nog menig deftig "stil huis" stond. Ze werden bewoond door bemiddelde kooplieden.

11

HEERE,'YEE", - LT:J)l; inA '1['1',

12

V 66r in 1914 het postkantoor werd gebouwd, was op die plek aan het Van Harenspad (links) de Waag gevestigd. Sedert dien be staat die ins telling niet meer. Ret gebouw schijnt behoorlijk beplakt met reclame-papieren,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek