Het Vorstenhuis van België in oude prentkaarten

Het Vorstenhuis van België in oude prentkaarten

Auteur
:   Hervé la Barthe
Gemeente
:  
Provincie
:  
Land
:   België
ISBN13
:   978-90-288-6777-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Het Vorstenhuis van België in oude prentkaarten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Eerste editie

door

Hervé La Barthe en Georges Renoy

~

Europese Bibliotheek - ZaltbommellNederland MCMLXXIII

tIr~OEN

OEKJE

rSBNlO: 90288 6777 5 rSBN13: 978 902886777 2

© 1973 Europese Bibliotheek - Zaltbommel

© 2007 Reproductie van de oorspronkelijke uitgave van 1973

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfihn of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Europese Bibliotheek Postbus 49

5300 AA Zaltbommel telefoon: 0418 513144 fax: 0418 515515

e-mail: pub1isher@eurobib.n1

INLEIDING

De staatshoofden en volksleiders, Ivan waar ook, hebben steeds een fascinerende invloed uitgeoefend op de massa. Bij een of andere feestelijke optocht, waarin gekroonde en ... ongekroonde hoofden voorbijtrekken, staat men steeds verbaasd met welke overtuiging en met welk enthousiasme de kreten "Leve de ... ! ", "Vive Ie ... ! ", "Viva el...! " en "Heil ... ! " door duizenden kelen gescandeerd worden. Sommigen spreken van geleide acties. Dit is geen verklaring. Het staat immers vast dat die vreugdeuitbarstingen meestal eerlijk en oprecht zijn. Het is een onweerlegbaar bewijs dat in het hart van velen de "snaar van de dynastie" gemakkelijk gaat trillen. Wij spreken over de dynastie, het kan ook de republikeinse, de revolutionaire of de anarchistische "snaar" zijn ... Hoofdzaak blijft, zijn gemoedstoestand te kunnen uitschreeuwen onder het zwaaien van een vlag.

Het ligt niet in mijn bedoeling hier door te dringen tot de diepe verborgenheden van de massapsychologie. Ik wens evenmin een standbeeld op te richten tot meerdere glorie van het Belgisch vorstenhuis. Ik wil ook niet meedoen aan schimpschrijverij. Wij laten beschrijvingen, uitspraken en conclusies over aan mensen die in het betreffend tijdperk geleefd hebben. Elkeen neemt daar het zijne van. Ik behoor tot degenen die menen dat België heel wat te danken heeft aan zijn vroegere vorsten. Dat ons landje nog altijd bestaat is wellicht één van de verdiensten van ons vorstenhuis. Wij behoren misschien tot de laatste generatie van Brusselaars, Vlamingen en Walen die bereid bleken op straat te komen voor de onafhankelijkheidszaak. In

elk geval kan niets of niemand ons dit gevoel van erkentelijkheid ontnemen, dat een blijvende herinnering is aan hen die België maakten en ervoor zorgden dat het bleef voortbestaan, in afwachting dat anderen komen die het zullen vernietigen. Hoelang zal het nog duren? Dat België een kunstmatig gevormd land is, weten we. Maar dit wil nog niet zeggen dat twee grote taalgemeenschappen niet naast en met elkaar zouden kunnen leven. Zelfs kunstmatig! Een huwelijk uit berekening is a priori geen slecht huwelijk. En ... redeneren heeft nooit iemand kwaad berokkend.

Ik wijk af.

Laat ons terugkeren naar onze koningen, hun echtgenoten, hun veroveringen en hun nakomelingschap. Dit album werd samengesteld tot en met de regeringsperiode van koning Albert 1. Tot die tijd - het begin van deze eeuw - werd een overvloed aan prentbriefkaarten op de markt gebracht: zorgvuldig afgewerkte, omzeggens "gelikte" portretten, gemaakt door de heren fotografen van het hof, geruststellende familie tafereeltjes, ongewone momentopnamen, onschuldige maar ook agressieve spotprenten. Er zijn zelfs enkele hekelende tekeningen bij aan het adres van de grootste, de felst gebaarde, de meest omstredene. De gelegenheid bleek te mooi. Zijn aandenken zal er niet onder lijden. Mensen zoals hij trotseren de herinnering, zij doen het slechtste in de vergetelheid verdwijnen en houden alleen het beste over.

Het is merkwaardig dat we, vandaag de dag, minder verbaasd zijn over de gedurfde en afschuwelijke aard van sommige beelden gewijd aan onze vorsten - ook

koning Albert I werd niet gespaard - dan over het gemak waarmee deze kaarten thans nog toegelaten worden? Ik stel de vraag. Zonder ze te beantwoorden. Misschien zou het antwoord mij bang maken. Het is juist dat er nu geen aanleidingen noch beweegredenen zijn. We missen zelfs de gelegenheden. Want geef toe dat wij enigszins verrast worden door een opvallend in het oog springend openbaar leven van onze vroegere vorsten: koning Leopold II op de dijk te Oostende, op de tribune van de paardenwedrenbaan, op de terrassen van het casino te Monte-Carlo, te paard langsheen de Louizalaan te Brussel; prins Filip aan de arm van de gravin van Vlaanderen; prinses Clémentine in Terkamerenbos; Astrid wandelend met de jeugdige prinsen Leopold en Karel. Ik kan mij in gedachten voorstellen hoe aangenaam het geweest zou zijn "mijn" koning onverwachts te ontmoeten op één van zijn wandelingen, hem te groeten, een beetje met hem te praten en misschien een fotootje van hem te nemen.

Ik wijk opnieuwaf.

De meeste portretten die hier afgebeeld worden, zijn veelbetekenend. Prinses Charlotte, de kluizenaarster van Bouchout, laat zieh kennen als een opmerkelijke schoonheid. De ogen van de jeugdige graaf van Henegouwen, de oudste zoon van Leopold II, weerspiegelen een grenzeloze berusting. De guitigheid van prinses Marie-Josée vinden we terug in elk van haar uitdrukkingen. De droefheid van prins Filip is sterk ontroerend. Leopold, hertog van Brabant, onze toekomstige tweede koning, laat zich graag fotograferen in een duidelijk zelfvoldane houding. Met het ouder

worden veranderde die aanvankelijke verwaandheid in een zuivere en eenvoudige adellijke waardigheid. Bekijk aandachtig het groepje kinderen dat geroepen was over het land te regeren. Ze herleiden deze buitengewone personages tot meer menselijke verhoudingen, alhoewel hun spelen vaak opgeschroefd lijken en meestal die typisch kinderlijke spontaniteit missen. Men kan zich gemakkelijk indenken dat de prinsen Leopold en Karel, bij het opgroeien, meer dan eens tegengesparteld hebben als ze voor de "foto-karwei" opgeroepen werden. Het resultaat ervan was, zoals ti verder zult bemerken, dikwijls verrassend. Het zou gek zijn de draak ermee te steken of een tijdsdocument te veranderen in een bewijsstuk dat het dossier van een of andere anti-royalistische zaak zou dienen. Ons vorstenhuis regeert reeds anderhalve eeuw. Het lijkt me minder belangrijk zich de vraag te steilen of het koninklijk personage wel afdoende was dan trachten aan de weet te komen of die koning het spel van de parlementaire regeringsvorm, grondwettelijk gezien, behoorlijk en netjes gespeeld heeft en betracht heeft zijn vak eerlijk uit te oefenen. De koningen Leopold J, Leopold II en Albert I zijn definitief in de geschiedenis getreden. Naar mijn gevoelen zijn ze er veilig tegenover elk verwijt!

Ik stop met af te wijken!

Dit album is geen historische studie. Het maakt geen andere aanspraak dan de verdienste te bezitten een beperkte iconografische samenvatting te zijn van een gedeelte van de geschiedenis van het Belgische vorstenhuis.

Het overige zet u op rekening van de literatuur.

1. Reeds vóór de prentbriefkaart op grote schaal verspreid werd en de beeltenis van onze vorsten in duizenden exemplaren op de markt gebracht werd, was de gewone fotografie het eerste instrument tot het verzorgen van de monarchistische populariteit. In navolging van Nadar, Disdéri of Neurdein te Parijs, hadden de gebroeders Ghémar zich in ons land een stevige faam opgebouwd en ze werden tot officieel fotograaf aan het Hof benoemd. Leopold, hertog van Saksen, prins van Groot-Brittannië en Ierland, prins van Sakseri-Coburg en Gotha, was op 9 augustus 1832 op het kasteel van Cornpiègne gehuwd met prinses Louiza van Orléans, een dochter van koning Louis-Philippe. De huwelijksinzegening, door de bisschop van Meaux, werd gevolgd door een nieuwe ceremonie onder leiding van een dominee, want Leopold was een aanhanger van de Lutherse godsdienst. De heerschappij van koningin Louiza-Maria was van korte duur. Tijdens een vakantie te Oostende, tot herstel van haar gezondheid, stierf ze er op 11 oktober 1850, in het paleis aan de Langestraat.

2. Deze prentkaart is de reproduktie van een lithografie, ondertekend door C. Baugniet in 1848. Het was het jaar van de hevige beroering in Europa, gedurende dewelke men niet aarzelde te beweren dat de revolu tie, die het koninkrijk van Louis-Philippe had omver gestoten, zijn weerslag zou krijgen op gans het vasteland en dat België niet zou gespaard worden. Naast de hertog van Brabant staat zijn broer, de graaf van Vlaanderen (de toekomstige vader van Albert I) en zijn zus prinses Charlotte, de toekomstige keizerin van Mexico.

3. In 1853 wordt Leopold, hertog van Brabant, meerderjarig. Op 9 augustus krijgt hij officieel de titel van senator toegewezen. Aan prins de Ligne, die hem verwelkomde in de senaat, verklaart hij: "Diep getroffen door de spreekbeurt van onze eerbiedwaardige voorzitter neem ik in uw rangen de plaats in die de grondwet mij toekent." Drie maanden voordien was hij samen met zijn vader, Leopold J, naar Wenen gegaan. Op 17 mei schreef laatstgenoemde aan de Belgische ministerpresident: "Ik heb de hand gevraagd van aartshertogin Marie aan zijne majesteit de keizer van Oostenrijk, voor mijn zoon de hertog van Brabant; ik heb met genoegen vastgesteld dat deze vraag zeer hartelijk aanvaard werd ... " De plechtigheid had plaats op 22 augustus. Leopold was achttien jaar en Marie-Henriette was zeventien.

4. De gebroeders Ghémar maakten deze foto van de hertogen van Brabant helemaal op het einde van de regeringstijd van Leopold I. De toekomstige Leopold II was op 22 augustus 1853 te Brussel in de echt getreden, met Marie-Henriette-Anne, aartshertogin van Oostenrijk, geboren te Pesth op 23 augustus 1836. Het was de eerste maal dat een koninklijk huwelijk in de hoofdstad werd ingezegend sedert dat van ... "Jan zonder Vrees". Het werd een onvergetelijke intrede voor de achterkleindochter van keizerin Maria-Theresia.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek