Honselersdijk in oude ansichten deel 1

Honselersdijk in oude ansichten deel 1

Auteur
:   J.G. de Ridder
Gemeente
:   Naaldwijk
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3260-2
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Honselersdijk in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Ditmaa1 rich ten wij de schijnwerper op het oude Honse1ersdijk en wel in het bijzonder op "de Dijk" uit de jaren 1880 tot 1940. Men zou kunnen zeggen dat het dorp in die tijd vooral op onderwijs-, kerkelijk en verenigingsgebied tot volwassenheid kwam. V66r die periode immers was Honse1ersdijk, juist wat die terreinen betreft, grotendeels op Naaldwijk georienteerd, Maar met de bevolkingsgroei ontstond de behoefte aan eigen kerken, eigen scho1en, eigen muziek-, zang-, vrouwen-, mannen- en jeugdverenigingen.

Toch is er in vroeger eeuwen een tijd geweest dat Honse1ersdijk een belangrijke plaats tussen de West1andse dorpen innam. Die positie had het te danken aan het beroemde lustslot "Honse1aarsdijk" dat door prins Frederik Hendrik tussen de jaren 1620 en 1647 werd gebouwd en verfraaid. De prins had in 1612 de heerlijkheden Naaldwijk, Honse1ersdijk en Wateringen van de graaf van Aremberg gekocht. Op de p1aats waar het oude slot van de heren van Naaldwijk had gestaan stichtte hij, naar het voorbeeld van Versailles, het lustslot. De bouwmeesters Jacques de la Vallee, Jacob van Campen en Pieter Post wisten een 1ustslot

te scheppen dat de bewondering oogstte van velen in binnen- en buitenland.

De aanwezigheid van het prinselijk gezin met zijn uitgebreide hofhouding, de adellijke gasten die op het slot logeerden, de jachtpartijen en 1uisterrijke feesten gaven aan het oude dorp een 1evendigheid die het tevoren nooit had gekend. Maar aan alle aardse glorie komt een eind en er volgden tijden van verwaarlozing en verval. Reeds in de Franse tijd werd aan afbraak gedacht. Z6 ver kwam het toen niet, maar het slot werd gedegradeerd tot gevangenis en schilderijen en meubilair werden weggevoerd, onder andere naar het Huis Ten Bosch. Van 1807 tot 1809 was er een Koninklijke Militaire Cadettenschoo1 gevestigd. Na de terugkeer van de Oranjes kwam het definitieve einde: in 1815 werd met de afbraak begonnen. Slechts "De Nederhof" bleef in tact en staat er nu nog. De bossen en parken zijn verdwenen en maakten plaats voor tuinderijen.

Honselersdijk werd een tuinbouwdorp. Reeds in 1880 was tweehonderd vijfenzeventig hectare voor tuinbouw in gebruik: Een eigen veilingvereniging werd in 1889 opgericht: de oudste van de afdelingen van de

"Vereeniging Westland". De groenten en vruchten werden in cafe ,,'t Hert", later in cafe "Sport", verkocht, totdat in 1896 een veilinggebouwtje in gebruik werd genomen dat op de p1aats stond waar nu het voorplein van de roorns-katholieke kerk is. Negen jaar later werd in de Hofstraat een nieuw veilinggebouw in gebruik genomen en in 1927 opende men een uitgebreid veilingcomplex aan de Nieuweweg. Dit heeft dienst gedaan totdat in 1972 een fusie p1aats yond met de veilingen van Loosduinen, Poe1dijk en Wateringen.

Aan het begin van de periode die dit album omvat was Honselersdijk reeds in het bezit (sinds 1875) van een voor die tijd doe1matig gebouw voor openbaar onderwijs, aan welke school de namen van bekende onderwijsmannen als Kerst Bottema (hoofd van 1885 tot 1913) en Come lis Westmaas (1913-1921) onverbrekelijk zijn verbonden. In 1932 werd een nieuw schoolgebouw aan de Molenlaan geopend, maar toen was het dorp a1 meerdere scholen rijk: sinds 1909 een christelijke school en sinds 1923 een rooms-katholieke school en er was zelfs enige jaren (1900-1905) een deftig instituut voor jonge mannen in het voor-

malige rechthuis aan de Hofstraat gevestigd. En sinds juffrouw Catharina Cooke in 1911, na vijfendertig jaren trouwe dienst, het bewaarschooltje in de zijv1eugel van "De Nederhof" vaarwel had gezegd, is er ook op het gebied van het kleuteronderwijs vee1 veranderd. Nieuwe kerkgebouwen gaven een gehee1 gewijzigd aspect aan het dorp: in 1923 een gereformeerde kerk, in 1928 een roorns-katholieke kerk en in 1929 een gebouw van de Nederlands Hervormde Evangelisatie Vereniging (later Hervormde Gemeente). Tal van verenigingen werden opgericht; dit boekje geeft er een beeld van.

Het elf eeuwen oude Honse1ersdijk heeft voora1 in de laatste tientallen jaren een metamorfose doorgemaakt en het heeft zich ontwikke1d van een vervallen dorpskom tot een we1varend dorp. De vele foto's in dit album zijn hiervan een treffende illustratie.

Wij hopen dat velen met plezier (misschien gernengd met een beetie weemoed! ) dit album ter hand zullen nemen. Hen die door het afstaan van foto's of door het geven van toelichting aan het tot stand komen van dit boek hebben meegewerkt brengen wij gaarne onze dank.

1. Z6 was het entree van Honselersdijk al vele jaren: de Valbrug met op de achtergrond de laatste herinnering aan het lustslot "Honselaarsdijk" van prins Frederik Hendrik, "De Nederhof". Toen in 1815 met de afbraak van het slot werd begonnen, werd "De Nederhof" gedeeltelijk in bewoonbare staat gebracht. De vroegere rentmeester van het slot, Johan David Nicolaas van der Trappen (1781-1849), kocht het hoekhuis aan de Hofstraat, enkele arbeiderswoningen en zeven morgen teel-, bos- en tuingrond. De kastelein en landbouwer Christoffel Boech kocht in 1826 een gedeelte van dit bezit. Via de families De Bruin en Van der Velde kwam "De Nederhof" in het bezit van bekende families, zoals Toussaint, Vogels, Van der Hout en Nederpelt. Het gebouw is in 1976 gerestaureerd en doet dienst als gezinsvervangend tehuis. Op deze foto uit 1904 zien wij rechts nog het oude huis van Frans Steenks.

2. De feestelijkheden ter gelegenheid van de herdenking van Nederlands onafhankelijkheid in 1913 eulrnineerden in Honselersdijk in een historische optocht, waarvan wij op deze foto een gedeelte zien in de Hofstraat bij de Valbrug (de schuur rechts staat er nag, in de Dijkstraat). Gestoken in kleurige uniforrnen marcheert de harrnonievereniging "Crescendo" door de straten. Een praalwagen met een sleep, waarin de "Prins van Oranje" is gezeten, is net over de Valbrug heen. De trornmelslager links is Antoon Gardien; verder zien wij nog Henk Boerman, Maarten Vroeg, Willem van Cranenburgh en Daaf Gardien. Oude Dijkenaars zullen rnisschien nog wei meer narnen ontdekken. De jongen met het matrozenpak aan is Cor Zonneveld.

3. Nag een oud plaatje van het schoolplein bij de Valbrug. In het begin van de vorige eeuw vestigdc zich hier Jan Hendrik van Cranenburgh, "Mr. Smit" uit Hassen, die er de "Eerste Westlandsche Electrische Smederij" dreef. Vit zijn huwelijk met Johanna Ton werd in 1810 Eliza van Cranenburgh geboren, die later grote bekendheid kreeg als organist van de hervormde kerk te Naaldwijk. Verder woonden er de timmerman Willem van den Berg en later Huisman. In later jaren vestigde Willem van der Kaay hier een zaak in bestrijdingsmiddelen.

4. Ter orientatie een afbeelding uit 1645 van het slot "Honselaarsdijk". Men ziet links vooraan de nog bestaande "Nederhof". De rechter vleugel hiervan was toen nag niet gebouwd. De loop van de huidige Hofstraat is nag goed te volgen.

5. Gezicht vanaf de Valbrug op het begin van de Dijkstraat. De machtige bomen zijn reeds lang geveld. Naast het huis van Steenks (links) ligt het voorplein van de openbare school die op 30 augustus 1875 in gebruik werd genomen. Een gedenksteen, onthuld door burgemeester J.A. van der Goes, herinnert aan dit feit. De school, die door de aannemer A. van Klaveren uit Krimpen aan den IJssel voor f 11.295,- werd gebouwd, bevatte twee lokalen voor te zamen tweehonderd leerlingen.

6. De rooms-katholieke jeugd trok er op uit in K.J.C.-verband. Plaats van bijeenkomst was het patronaatsgebouw aan de Dijkstraat (de vroegere openbare school), waar de jeugd soms ook gezarnenlijk het ontbijt gebruikte, zoals op deze foto is te zien. De concierge van het gebouw, W.J. van Bergen Henegouwen, en zijn vrouw, M.C. van Bergen Henegouwen-Veerkamp, zorgden goed voor de jongelui; wij zien hen op de achtergrond. Aan tafel zitten van links naar rechts: P. Jansen, Toon Alsemgeest, Bertus de Groot, kapelaan Schouten, Wim van Paassen, Henk Barendse, Aad Noordermeer, Jan de Groot, Frans Toussaint, leider Van der Kroft, Theo Vogels en J. Ammerlaan. De foto dateert van de jaren twin tig.

Dij kslraat. Honselersdijk.

7. De Dijkstraat v66r de demping van de "Dijksloot". Links was de schilderswerkplaats van Leendert Jacobus Cats, een zoon van Hendrik Cats en Cornelia Vreugdenhil. Links daarvan stond de bakkerij van Hein van der Meer, wiens dochtertje Leentje met de bakkersknecht G.J.C. van der Knaap, die het bedrijf voortzette, in het huwelijk trad. In 1970 werd dit huis een prooi van de vlammen. Nu staat hier het restaurant "De Burcht". Op de plaats van de rij huizen - rechts van schilder Cats - stond vroeger de boerderij van Arie van der Hark (geboren 1846), een vrijgezel die hier met zijn drie zusters woonde. In z ijn tijd kosttte de boerenmelk nog zeven cent per liter en de eieren gingen weg voor twee cent per stuk, In het huis daarnaast woonde Jacobus Jansen, de stichter van het eerste Honselersdijkse veilinggebouw (op de plaats waar nu het voorplein van de rooms-katholieke kerk ligt). In Jansens huis woonde later de bekende onderwijzer en dirigent van diverse zangkoren, Gerardus Marinus Gijsberts (1889-1955). Thans wordt dit huis bewoond door de arts N. Bakker.

8. Jacobus Jansen, die van 1899 tot 1911 lid van het bestuur van de Honselersdijkse veilingvereniging is geweest, liet op het terrein naast zijn woning een gebouwtje zetten dat door de veilingvereniging voor de tijd van vijf jaren, voor f 186,32 per jaar, werd gehuurd. Het werd op 13 juli 1896 in gebruik genomen als veiling en het heeft tot 1905 als zodanig dienst gedaan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek