Huizum in oude ansichten deel 2

Huizum in oude ansichten deel 2

Auteur
:   Siep Grijpstra, Dick van der Heijde en Henk Zijlstra
Gemeente
:   Leeuwarden
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3584-9
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Huizum in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Inleiding

In 1988 verscheen het deeltje Huizum in oude ansichten dat spoedig was uitverkocht en direct daarna werd herdrukt. Daarna was her boekje jarenlang niet meer verkrijgbaar, totdat eind 2000 een derde druk met een nieuwe outfit verscheen. Ook deze oplage raakte in korte tijd uitverkocht. Hieruit blijkt de grote belangstelling voor het dorp Huizum, reden om deel 2 van Huizum in oude ansichten samen te stellen.

De samenstellers hebben zich twee ding en afgevraagd: is er voldoende geschikt beeldmateriaal voorhanden en kan hetzelfde peil van deel 1 worden bereikt. Naast beelden uit eigen archief werd medewerking verleend door LD. Faber Makelaardij, dominee R.K. de long en het Historisch Centrum Leeuwarden, dat afbeeldingen nit hun verzameling voor publicatie beschikbaar stelden.

In dit deel treft men afbeeldingen aan van de kern van Huizum, de Huizumerlaan, Schrans, Verlengde Schrans en de bebouwing in de directe omgeving van deze primaire patronen. Voorts her buitengebied wat onder Huizum viel.

Door een administratieve beslissing van de gemeente Leeuwarden is het dorp Huizum niet meer een zelfstandige eenheid. Dit als onderdeel van de discutabele wijziging van de gemeentegrens van 29 december] 943. Vanaf ] 915 had Leeuwarden al diverse malen getracht her dorp Huizum bij Leeuwarden te voegen. Tot ] 936 stuitte dit verzoek op weerstand bij de provincie Friesland. Daarna weigerde de regering dit verzoek aan de Tweede Kamer voor te leggen. In november ] 940 ondernam Leeuwarden opnieuw een poging en met medewerking van Gedeputeerde Staten werd het verzoek voorgelegd aan de toenmalige staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, een op regeren beluste ambtenaar, die eind ] 943 het besluit tot

grenswijziging nam, welk besluit na 1945 met een algemeen geldende en voorlopige wet werd bekrachtigd.

Daarna kon de gemeente Leeuwarden de langdurige wens om Huizum bij de stedelijke agglomeratie te voegen in vervulling brengen - eerst als wijknaam Leeuwarden-Zuid, later de wijknamen Huizum-Oost en Huizum-West. Een raadsbesluit over het opheffen van Huizum als zelfstandig dorp werd niet genomen. Een verzoek van een raadslid in ] 959 om hierover te discussieren werd genegeerd. Een latere discussie over een straatnaam in Huizum werd door de toenmalige burgemeester, een voormalig raadslid van Leeuwarden, in de pauze van de raadsvergadering buiten de openbaarheid afgehandeld.

De teksten werden door Siep Grijpstra gemaakt. FotograafDick VaL der Heijde jr. verzorgde een groot deel van de afbeeldingen dOO1 middel van reproducties en slaagde er in om deze beter tot hur recht te laten komen. Henk Zijlstra bekeek de tekst en bracht de nodige correcties aan.

1. De Huizumer dorpskerk vanuit het zuidoosten bekeken. Alle oude Friese dorpskerken zijn in oost-westelijke richting gebouwd, waarbij de toren aan de westkant staat, Het schip van de kerk is in de 19de eeuw gepleisterd, maar blijkens aangetroffen tufsteenrestanten stamt de kerk uit de 1 2de eeuw en is in de late Middeleeuwen verbouwd. Later is de kerk nog enkele malen verbouwd, waarbij de gotische raampartijen zijn aangebracht. De toren is oorspronkelijk 13de-eeuws en later verhoogd. Het baarhok staat nog aan de zuidzijde van de begraafplaats. De begraafplaats werd omstreeks 1924 in zuidelijke richting uitgebreid door middel van grondophoging, waarvoor een laag van circa twee meter van her land op de voorgrond van de fota werd afgegraven. Dit land werd ter beschikking gesteld aan de I]sclub Tjallinga. Het op de foro zichtbare voetpad werd daarna omgeleid.

2. De kerk is bekend om zijn fraaie 18de-eeuwse interieur met drie overhuifde herenbanken. Een van de herenbanken heeft voor Friesland vrij zeldzame gotische briefpanelen. Op de afdekking van deze bank staat de spreuk: arbor ex fructie et leo ex unque (de boom herkent men aan zijn vruchten en de leeuw aan zijn klauw). De kansel is 17de-eeuws, van voor de reforrnaue, en de oudste in de provincie Friesland. Het orgel is van 1849 en gebouwd door de Fa. L van Dam en Zonen. In de toren hang en twee klokken. De oudste is in 1529 gemaakt door Geert van Wou II en de andere in 1582 door Thomas Both. De ingang van de kerk is aan de noordzijde, maar op foto 1 is vaag zichtbaar dat de kerk aan de zuidzijde oak een ingang heeft gehad.

3. In 1915 werd de van oorsprong 18de-eeuwse pastorie afgebroken. Hiervoor in de plaats kwam een indrukwekkend groot gebouw. Daarnaast kwam een catechisatielokaal. Het geheel werd omgeven door een grote tuin. Het complex staat op oorspronkelijk pastorieland, welk land voorheen veel groter was aangezien de pastoor mede in zijn onderhoud moest voorzien door het verbouwen van groenten en het houden van vee.

4. Op 31 augustus 1939. de laatste Koninginnedag voor de Tweede Wereldoorlog, liep een groepje feestelijk aangeklede dorpskinderen langs de pastorie om naar de plek te gaan waar de optocht zou worden geformeerd. Voor het tuinhek van de pastorie werden ze op de kiek gezet.

5. Gezicht op de dorpsstraat met rechts het hek van de pastorietuin. De drie woningen links vooraan werden omstreeks 1920 gebouwd. Daarnaast een steeg waar tot 1883 de Huizumer school was gevestigd. Vele jaren daarna fungeerde het schoolgebouw als de smederij van Mellema en daarna als werkplaats voor een timmerbedrijf. Verdel' in de dorpsstraat woonde melkboer K. de Boer, dan was er een woning en daarnaast de slagerij van de Gebr. Visser, een bedrijf dat Ian gel' dan honderd jaar heeft bestaan. Daar was tevens het hoogste punt van de dorpsterp.

6. Deze ophaalbrug lag van 1905 tot 1935 over de Wirdumervaart. De vaart is een verbinding tussen de Nieuwe Potmarge en Wirdum. Ter hoogte van de Huizumer kerk lag een zijtak, de Oude Potmarge of Huizumer Opvaart genaamd, die het dorp over water met de Wijde Greuns verbond. De Wirdumervaart vervolgde vanaf dit punt slingerend zijn weg via Rapenburg en Goutum naar Wirdum. Van genoemde waterwegen werd vooral gebruik gemaakt door de gardeniers, die per schouw hun waar naar de veiling brachten.

7. Gezicht op de brug met daarachter de dorpsstraat. De Leeuwarder stalhouder Wiebenga maakt op deze winterse dag een ritje per arrenslee naar het oude dorp. Dat trok natuurlijk de nodige aandacht. Op de brug een bordje met de tekst: Stapvoets rijden, wat geen overbodige aanwijzing was voor de smalle dorpsstraat.

8. In 1935 werd de oude brug vervangen door een nieuwe. Tijdens de werkzaamheden kon her verkeer van een noodbrug gebruik maken. De constructie van deze brug kon echter niet veel verdragen, want een auto die er over reed zakte er door. Verder een gezicht op het smalle gedeelte van de dorpsstraat. In de dorpskern waren vier veebedrijven met minder dan dertig melkkoeien, drie gardeniers, twee kruideniers, twee groentehandelaren, een bakker, een slager, een smid, een timmerman en een schilder. Aan de westkant van de brug drie gardeniers, twee brandstofhandelaren, een timmerman, een kruidenier en een bakker.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek