Kamperland in oude ansichten deel 1

Kamperland in oude ansichten deel 1

Auteur
:   C.P. Pols
Gemeente
:   Noord-Beveland
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-3211-4
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kamperland in oude ansichten deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Het dorp Campen, waaraan het huidige Kamperland zijn naam ontleent, was aanvankelijk een van de oudste plaatsen van Noord-Beveland en het lag in het westelijke deel van het voormalige eiland. Het wordt reeds in de tiende eeuw vermeld, doch meer dan de vermelding van de naam vindt men over dit dorp in het Oorkondenboek van Holland en Zeeland met opgetekend. Campen had ook zijn adellijke heren en het geslacht van diezelfde naam komt in de geschiedenis van Zeeland diverse malen voor. Reeds in 1290 wordt een Willem van Campen genoemd onder de edelen van Noord-Beveland. Voor de grootte van dit ambacht wordt slechts vierhonderd drieenveertig gemeten en tweeenzestig roeden vermeld, waartoe eertijds ook Campens-Nieuwland - een later aangewonnen polder - behoorde. Deze polder ging echter in 1509 voor altijd verloren.

Zeer uitgebreid is de gemeente nooit geweest, ook al bezat het verloren gegane Nieuwland, als afzonderlijke polder, een betrekkelijk grote oppervlakte. V66r de overstroming van Noord-Beveland in 1530 had Campen reeds een overzetveer naar Veere op Walchereno Toen, in 1699, de Heer-Janszpolder werd bedijkt, greep men direct de gelegenheid aan om het oude veer in ere te herstellen. Daarvoor werd een toevoerweg dwars door de polder aangelegd, die nu beter bekend

is als de Veerweg. Deze Veerweg werd in de negentiende eeuw aan beide zijden bebouwd, maar helaas zonder enig systeem en van enige planmatige opzet was dan ook geen sprake.

Dit laatste is opNoord-Beveland toch echt wel een uitzondering en al naar gelang de behoefte ontstonden er hier en daar alleen maar wat zijstraten van die Veerweg. Noch op het gebied van aanleg van dorpen, noch op dat van monumenten is de negentiende eeuw een voorbeeld. Wanneer er nog enigszins van een woonkern gesproken zou kunnen worden, dan moet men die vinden in de omgeving van de haven. We bedoelen daarmee de lage pittoreske huisjes op en aan de Oostelijke Havendijk, veelal met de achtergevel naar de weg. Zij hebben wel een aardig voorkomen.

In de Bataafse en Franse tijd ontwikkelden de dorpen zich tot gemeenten, waarbij men als grenzen die van de ambachtsheerlijkheden aanhield. Van de gemeente Wissenkerke maakten toen deel uit: 's-Gravenhoek, Ouweleck of West-Orisant, Weele en Vliete, Geersdijk en Wissenkerke, Kampensnieuwland, Oud-Kampen, Soelekerke en het Gemeen of Portionarisambacht. Kampensnieuwland en 's-Gravenhoek waren aanvankelijk afzonderlijke gemeenten, maar zij werden in 1815 verenigd met Wissenkerke, waarvan ook het huidige Kamperland, met 1623 inwoners, deel uitmaakt.

Door de voltooiing van de Veersedam in 1961 heeft Kamperland, en daarmee Noord-Beveland, een wegverbinding met Walcheren gekregen. Aan het begin van de dijk - bij de Banjaard - verrees een flink bungalowdorp en ten noorden van de dam liggen de bekende Kamperlandse duinen en het strand. Kamperland heeft een goed geaccommodeerde jachthaven met tweehonderd veertig ligplaatsen aangelegd. Er is een jachtwerf, een zeilmakerij en er is een aantal uitstekende campings. Het Veerse Meer trekt jaarlijks duizenden naar deze omgeving en wie he eft er tegenwoordig niet gehoord van de Schotsman-Ruiterplaat, een vierkante kilometer laag bos met zandpaden, prille elzen, berken en dennen?

Kamperland is als het ware aan een nieuw leven begonnen. Op de Goudplaat bevinden zich broedplaatsen; men kent er het pony-reservaat "Haringvreter" en men he eft het de laatste tijd zelfs al over Veersemeer-woners. Die wonen achter de dijk in het bungalowpark "Rancho Grande", maar zij zijn geen oorspronkelijke Kamperlanders. Het is een recreatieproject voor mensen die verknocht zijn aan NoordBeveland.

Daar willen we het echter niet langer over hebben,

want in dit boekje gaat het in de allereerste plaats over echte Kamperlanders en bewoners van Stroodorp en Geersdijk. We hebben daarvoor gezocht op zolders en vlieringen, in kisten en dozen en we hebben ze gevonden, de oude ansichtkaarten en foto's uit grootmoeders tijd. Er bleek uiteindelijk nog heel wat materiaal bewaard gebleven te zijn. Uit al die zorgvuldig bewaarde kaarten en foto's maakten we een keus en vooral het achterhalen van de afgebeeide personen bleek soms een ware puzzel te zijn. Tal van mensen zijn ons hierbij behulpzaam geweest en sommigen hebben zich grote moeite getroost om al die namen op te sporen. Hun komt een extra woord van dank toe.

Hoewel het een onmogelijke zaak zou zijn alle namen te vermelden van hen die hebben meegewerkt aan "Kamperland in oude ansichten", moet hier toch een naam speciaal worden genoemd. We bedoelen die van P.H. Kramer uit Zeist - Karnperlander en Zeeuw in hart en nieren - voor wie nooit iets teveel was als we hem iets vroegen. Maar we beginnen nu aan onze wandeling door oud-Kamperland en we besluiten onze historische tocht in Geersdijk in de hoop u op aangename wijze gezien te laten hebben hoe het hier eens is geweest ...

.7(aven te Kamperlana (jY. .l3evelano)

1. We arriveren in Karnperland per schip, want de havens van Noord-Beveland vormden in vroeger jaren met enkele veren de toegangspoorten van het voormalige eiland. AIle afvoer van landbouwprodukten en de aanvoer van materialen moest via deze havens en veren plaatsvinden. Regelmatig werden ook kolen aangevoerd en hier zien we een beeld van de haven in 1904. De mensen op de wal zijn niet te herkennen, maar het is zonder meer duidelijk dat hier een schip kolen wordt gelost. De kolen werden dan opgeslagen in de kolenschuur van Schippers. Geheel links, bij de oprit, ontdekken we Marinus Verburg met zijn "bokkewagen".

Kamperland. T<auen !ijdens he! bietenuerueer

2. Tijdens het bietenvervoer was het vroeger aan de Karnperlandse haven een drukte van belang. Op deze kaart, van omstreeks 1908, is het volop ,,pee-tied". Als de pee-schepen de bietenaanvoer niet konden verwerken, werden de bieten opgestapeld op het haventerrein. Vooral de ouderen onder de lezers zullen zich deze bedrijvigheid nog zeer weI kunnen herinneren. Dit seizoengebeuren op de "kaoie" is voorgoed verleden tijd, Het wegvervoer heeft deze taak overgenomen, want tegenwoordig worden de bieten rechtstreeks vanaf het peeland naar de suikerfabrieken afgevoerd.

i:AMPERLA~:). HAVEN

3. De vaargeul, een verlengstuk van de vroegere geul "De Rip", vormde aanvankelijk de oorsprong van de Kamperlandse haven. Van deze vroegere geul is waarschijnlijk, voor de bedijking van de Heer Janszpolder in 1699, gebruik gemaakt voor de veerdienst op Veere en reeds voor 1530 was er sprake van een veer. De haven begon meer aan betekenis te winnen na de inpoldering van de Jacobapolder (1769), de Soelekerkepolder (1818) en de Onrustpolder (1846). In 1900 was het echter nog een betrekkelijk klein tijhaventje met een bijna anderhalve kilometer lange bochtige geul naar het Veerse Gat. Op deze kaart uit de jaren twintig ziet u rechts de motorboot van schipper Verburg en daarvoor de "Catharina Magdalena" van Schippers. Verder ziet men het "pak-uus" van Schippers, het "bier-uus'~ van Bram Bakker en de cafe's "Nimrod" van Van Splunter en "Havenzicht" van vrouw Verburg.

;rra~in '5 Ve~burg, wcne de in den Gnruslpc:der (H. Be eland)

4. Marinus Verburg was vaak een foto-object voor fotografen die Kamperland op hun route aandeden. Verburg was verlamd en de diaconie van de gereformeerde kerk schonk hem deze bokkekar, die door wagenmaker Marinus de Looff werd gemaakt. Verburg reisde met deze bokkekar alle koopdagen op Noord-Beveland af. Veel comfort bood een dergelijk vervoermiddel zeker niet, maar och, de tijden waren zoveel anders als nu. J. de Looff uit Kamperland stuurde deze ansicht omstreeks 1915 gefrankeerd met de bekende postzegel van een cent - naar P.A. Groenewoud te Rotterdam. De foto werd genomen op het haventerrein en op de achtergrond zien we een gedeelte van het pakhuis van Schippers.

5. Tegen het cafe van vrouw Verburg trof men in vroeger jaren de "klap-banke" aan. Dingen van vandaag en vroeger passeerden er de revue en de grijze koppen van Kamperland lieten niet veel onbesproken en verder in het dorp waren er natuurlijk nog wel enkele praathoeken. Hier ziet u dan zo'n samenscholing op de kade bij 't cafe van vrouw Verburg. Op de ladderwagen zit Piet Karreman Janszoon en verder onder anderen: Kees Westerweele (? ), Bram Heijboer, Jan de Looff, Piet Jeroen, Corrie of Adrie Verburg, Bram Flikweert, Dirk Vroonland, Heine van Lieren, Bas Wilder om Pzn., Leen Bareman en Klap. De laatste was weger en vervolgens zien we Thomas Koole (? ) en Willem Geluk.

Greet uit Camperland

6. Nogmaa1s Marinus Verburg, maar nu opgeste1d bij cafe "Havenzicht" van vrouw Verburg. Deze foto van de Havendijk werd omstreeks 1915 genomen en links staat op een houten uithangbord: "Cafe Biljart - Hier waarschuwt men voor den veerman". 1emand die met "de pont" naar Veere op Walcheren wilde, moest zich me1den. Als sein naar Veere werd de v1ag gehesen en bij 't Veeruusje moest men een mand hijsen. De veerman, Schippers uit Veere, kwam dan al roeiende de passagiers(s) opha1en tegen betaling van veertig cent. De 1uiken van "Havenzicht" zijn nog beschilderd met het zogenaamde zand1opersmotief.

7. Een heel oude foto, genomen bij het weeghuisje aan de Kamperlandse haven. Het zijn mannen die nauw bij de bietencampagnes waren betrokken, zoals schrijvers, wegers en tarreerders. AIle namen zijn helaas niet bekend, maar wie we weI herkenden zijn: Heine Begthel (naast Schipper), Bas Wilder om, een onbekende, Jan de Looff, Ko de Smit en, geheel rechts, "Wullum" Geluk. Op de achtergrond liggen grote partijen suikerbieten opgestapeld.

8. We zijn op onze speuravonden in Kamperland heel wat oude schoolfoto's tegengekomen, maar vaak waren ze niet best van kwaliteit meer. Sterk vergeeld, gekraakt of op andere wijze onbruikbaar voor dit album met herinneringen van vroeger. Bram Versluis uit Zierikzee (Kamperlander van geboorte) bracht uitkomst en Saar van Splunter van de Veerweg trok bijna "van-uusje-tot-deurtje" in Kamperland om achter de namen te komen. Bovenste rij van links naar rechts: Bas Wilder om, onbekend, Marien de Regt, Marien van Goudswaard, Dies Verburg en een onbekende. Op de tweede rij: meester Overveld, Flip Janse (later bakker in Dreischor), Kees de Kam, Krijn Janse, Marien Wilder om, Reine Poortvliet, Willem Westerweele, Kee van Goudswaard en meester Reule. Derde rij: juffrouw Swenne, Kee de Moor, Bertha van Lieren, Janna Verhulst, Lena Verburg, Jaone Zuurveld, onbekend, Marina de Vos, Wane Flipse, Anna Wilderom en meester Robijn. Onderste rij: Keetje Poortvliet, Mina de Regt, onbekend, Dine de Kam, Eduard de Regt, Izak de Regt en Adriaan de Regt, De foto dateert van 6 september 1906. Kent u ze nog ... deze Kamperlanders?

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek