Kastelen en Landhuizen in Zeeland in oude ansichten

Kastelen en Landhuizen in Zeeland in oude ansichten

Auteur
:   A.I.J.M. Schellart
Gemeente
:  
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0015-1
Pagina's
:   72
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kastelen en Landhuizen in Zeeland in oude ansichten'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

INLEIDING

Ansichten worden in de eerste plaats geproduceerd met de bedoeling ze te verkopen aan diegenen die tijdelijk in een plaats vertoeven en daarvan bericht geven aan familie of vrienden thuis. Sedert de opkomst van deze kaarten is het steeds gebruikelijk geweest twee soorten te verkopen in de winkels, ofwel zogenaamde "fantasiekaarten" met gelukwensen - in gouden lettertjes - en voorstellingen van bloemen of lieftallige meisjes, ofwel afbeeldingen van de plaats zelf, natuurlijk de kerk, het gemeentehuis, de hoofdstraat, of ook wel de belangrijkste huizen in de gemeente. En voor deze huizen juist is de serie "kastelen en landhuizen in oude ansichten" per provincie opgezet.

Nu ligt het wat betreft de provincie Zeeland ten opzichte van andere gewesten van ons land enigszins anders. Ten eerste was in het begin van deze eeuw het toerisme in Zeeland betrekkelijk weinig ontwikkeld.

Behalve aan de zeekust, op de stranden, en misschien in de prachtige steden Middelburg en Veere, kwamen er op de eilanden weinig vakantiegangers, ook al omdat de eilanden gedeeltelijk slechts bereikbaar waren via pontveren. Voorts zijn in Zeeland weinig kastelen geweest en na de negentiende eeuw zijn er slechts enkele overgebleven.

Wat de landhuizen betreft, van de soms zeer belangrijke landgoederen met statige landhuizen uit de zeventiende tot de negentiende eeuw hebben nauwelijks enkele de tegenwoordige tijd gehaald. Wel is een groot aantal villa's gebouwd, in Oostkapelle, Domburg en in enkele andere plaatsen, in de laatste decennia van de vorige eeuw. Toen ontstond langzamerhand de behoefte om in de zomer te wonen in de bosrijke kustgebieden.

Maar deze buitenhuizen zijn in het algemeen niet bijzonder boeiend van architectuur, sommige zijn gewoonweg lelijk met hun slechte verhoudingen en toevoegsels van torentjes; ze zijn dikwijls opgesierd met tierlantijnen als bekroningen van de gevels. Deze huizen hebben geen geschiedenis die vermeldenswaard is, sommige hebben geen naam of heten "de woning van de burgemeester" of iets dergelijks.

Al met al bleek de oogst aan ansichten uit het eerste kwart van deze eeuw gering te zijn. Dank zij de zeer welwillende medewerking van de Provinciale Bibliotheek te Middelburg, die een uitgebreide collectie prentbriefkaarten bezit,en enige particuliere verzamelaars, bleek het mogelijk nog een redelijk aantal bijeen te brengen.

In enkele gevallen heeft de uitgever genoegen moeten nemen met reproducties van oude gravures, als de huizen waren gesloopt. Dit zijn evenwel niet de minst interessante kaarten geworden!

Toch mag Zeeland nog trots zijn op enkele zeer belangrijke kastelen en historische landhuizen. De kastelen Westhove op Walcheren, Haamstede en Moermond op Schouwen en de huizen Duinbeke en Ter Hooge op Walcheren hebben elk op hun eigen wijze bekendheid gekregen. Het is overigens treurig vast te stellen bij het beschouwen van de reeks ansichten in dit boekje, dat zelfs van het weinige dat hier getoond kan worden, inmiddels alweer veel verdwenen of ontluisterd is. De grote overstromingsramp van 1953, die Zeeland heeft getroffen, heeft daarin zeker zijn aandeel gehad. Maar een ander facet mogen we niet uit het oog verliezen: wanneer welstand groeit neemt men niet langer genoegen met ouderwetse en minder praktische behuizingen. Deze zijn dikwijls oud en vereisen veel onderhoud. Dan volgt sloop en wordt - een veelal kleiner - huis gebouwd dat aan de behoefte aan modern comfort voldoet. En deze huizen zullen niet zo spoedig waardig bevonden worden te worden "vereeuwigd" op een ansicht.

1. Het bescheiden, schilderachtige huis HET ANKER stamt uit 1617. De jaarankers zijn aan de gevel bevestigd. Het poortje ernaast met het trapgeveltje is indertijd overgebracht uit Zierikzee. Het wordt wel een jachthuis genoemd. In 1955 werd het gerestaureerd.

2. Van het SLOT IN BAARLAND op Zuid-Beveland is nog een gewit gebouw over, het koetshuis. Dit omgrachte huis is verbouwd tot een buitenhuis en in de laatste jaren opgesierd met muren met kantelen en torentjes. Op deze ansicht, met kinderen in Zeeuwse klederdracht, is alleen de houten schuur afgebeeld die er in 1905 nog tegenaan stond.

3. Het huis BERKENBOSCH is gebouwd in de duinen en omringd door een landgoed, achttien hectare groot. De bouwwijze duidt op de negentiende eeuw, te herkennen aan de omlijstingen van de vensters en de gietijzeren veranda. Personeel, kleuter en honden "stofferen" de foto.

4. De buitenplaats BLOEMENDAAL te Aardenburg in Zeeuws-Vlaanderen wordt op deze ansicht uit 1910, al "voormalig" genoemd. Het huis is in de vorige eeuw gebouwd en ziet er saai uit met de halverwege neergelaten lancasterrolgordijnen.

5. TER BOEDE, eigenlijk Den Boede, was in de middeleeuwen een ridderhuis. Het was een rechthoekig gebouw met een traptorentje. Het is omstreeks 1740 herbouwd als een statig landhuis in een park. In onze tijd werd het ingericht als inrichting voor chronisch zieken en daartoe uitgebreid met twee lage kwartcirkelvormige vleugels aan weerszijden.

6. Het HOF TE BRUINISSE was de "lustplaats" van de heren van Bruinisse sedert 1721. Maar daarvan is niet veel meer terug te vinden in het "doktershuis". Vroeger was het omgeven door een fraaie tuin met terras, vijver, tuinkoepel en marmeren beelden. Het oude huis is in 1802 gesloopt.

7. Het HOF TE DOMBURG is een herenhuis, in zijn vorm achttiende-eeuws, omringd door een park en gelegen aan een vijver. Met "hof" wordt bedoeld de woning van de ambachtsheer.

8. Deze ansicht van het HOF TE DOMBURG stelt een boerenwoning voor, gelegen bij de plaats van het hof. Toentertijd werd de melk door de boerendochters nog vervoerd in open emmers aan een juk...

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek