Kent u ze nog... de Delfzielsters

Kent u ze nog... de Delfzielsters

Auteur
:   H. Geertsema
Gemeente
:   Delfzijl
Provincie
:   Groningen
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4245-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Delfzielsters'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Kent u ze nog, de personen die in dit boekje staan afgebeeld? Vel en zullen zeggen: "Nou, Of ik die heb gekend". Anderen: "la, enkelen wel persoonlijk en door bekende namen zijn heel wat herinneringen opgewekt". Er zullen ook kijkers zijn die van de oudste foto's weinigen hebben gekend, maar die wel van vele anderen hebben gehoord, als familielid of als bekende inwoner. Hun reactie kan zijn: "Oh, was die dat?" .Zeker is dat iedereen die van Delfzijl van rond 1900-1950 iets weet, in dit fotoboek genoeg zal vinden wat hem tot nadenken of napraat brengt. De beelden in dit boekje geven een indruk van de Delfzijlse gemeenschap in de eerste helft van deze eeuw, zoals die werd gevormd door de inwoners van die tijd, persoonlijk of in groepsverband, in allerlei toonaarden en bij diverse gebeurtenissen. Door bijschriften en namen is getracht de bijpassende sfeer uit die tijd enigszins te verduidelijken.

Voor het verzamelen van foto's en gegevens is grote me de werking ondervonden van vele ingezetenen. Dikwijls was geen moeite te veel om het gewenste te bereiken. Daardoor werd dit album niet uitsluitend het werk van de samensteller. Toch kon niet altijd de volledigheid worden bereikt, niet in alle bijschriften en ook niet in de groeperingen. Van het een was er een overvloedige keus, van het ander was er hoegenaamd niets. Het bleek dat vroeger veel minder werd gefotografeerd, zodat niet van alle bevolkingsgroepen geschikte foto's werden opgespoord. Maar uit de ondervonden me de werking bleek wel overal interesse voor het beoogde doel. Onze verontschuldigingen voor de foutjes die hier en daar nog wel zullen worden ontdekt. Volledigheidshalve kan worden vermeld dat vele van de geplaatste foto's werden gemaakt door de plaatselijke fotografen: Schrikkema, Venhuis, Schepel en Dijkstra,

Moge menig beeld u een kleurrijke terugblik geven op voorbije gebeurtenissen en vooral een herinnering aan de plaatsgenoten die het toen beleefden of tot stand brachten. Kent u ze, deze Delfzielsters?

1. Als eerste foto in dit album een afbeelding van een schilderij (eigendom van prof.ir. CiL. van der BBt te 's Gravenhage), vervaardigd in 1632, voorstellende Sijwert J ansz. (Siurdt Jansen) van der Bilt (van der Bijl, Bijelt) geboren te Delfzijl in 1621. De vraag: "Kent u deze Delfzielsters? " behoeft niet te worden gesteld. Deze jongeman, geschilderd toen hij elf jaar oud was, is de oudste bekende stamvader van de familie Van der Bilt. En omdat hij in Delfzijl woonde en tot de aanzienlijken in de vesting behoorde, is aan hem de eer gegeven dit fotoboek van Delfzielsters te openen. De bevestiging van dit stukje genealogie kan iedereen nog heden ten dage vinden in de muur van de hervormde kerk van Delfzijl, op het vroegere eilandje "de conijnebergh". Daar vindt men het familiewapen (halve Friese adelaar en drie eikels) op de grafsteen van "Geertien Bockes, out 22 Jaeren, huysvrouwe van Siurdt Jansen, wijncooper ten Delfzijl". Blijkens de steen overleed op 30 september 1641 ook het dochtertje Jantien Siurdt, De jonge Delfzijlse wijnkoper is na deze droevige gebeurtenissen spoedig uit Delfzijl vertrokken. Ver weg, naar Goes in Zeeland. Daar was hij in 1643 reeds deken van het bakkersgilde en graankoper. In dat jaar hertrouwde hij in Vlissingen, In 1681 werd hij in Goes begraven. Aldaar rusten, volgens "Nederland's Patriciaat" (1941), vele van zijn nazaten, die aanzienlijke ambten in het Zeeuwse land bekleedden. Volle digheidshalve zij vermeld dat de bekende Amerikaanse miljonairsfamilie Vanderbilt het wapen van stamvader Sijwert J ansz. (zie grafsteen in Delfzijl) is gaan voeren, hoe wei een connectie met de afstamming van deze Delfzijlse wijnkoper nog ontbreekt.

2. Het beeld op nevenstaande bladzijde lijkt op een statiefoto. In zekere zin was dit ook het gevaI, al betreft het gewone Delfzijlse burgeressen van omstreeks 1900: een aantal vriendinnen in de zondagse kledij van die tijd. Keurig drie zittend en drie staand, rond een prachtige tafel, in het decoratieve atelier van een fotograaf. Het zijn dames van, wat men zou kunnen noemen, de burgerklasse. Stand en rang in die jaren brachten mee dat deze meisjes niet zo maar in een be trekking gingen. Ze werkten wel thuis, maar niet bij anderen. Vaak waren ze streng opgevoed en wachtten ze als het ware op de komst van een geschikt manspersoon. Bij deze categorie burgeressen waren altijd dochters van oud-scheepskapiteins, waarvan er vele in Delfzijl waren. Niet doordat deze kapiteins welvarende burgers waren geworden (dit was zeer zelden het geval), maar hun functie bracht duidelijk bekendheid en ontzag, dus ook enig aanzien mee. Met vee! moeite is het gelukt het zestal met name te noemen, zij het met de restrictie dat een onjuiste naam nog wel mogelijk is. Er waren niet velen meer die de jongedames op deze leeftijd hebben gekend en konden herkennen. De gefotografeerde .Detfzielster borgerwichter" zijn waarschijnlijk: aan de tafel van links naar rechts: Margie de Rapper, Ko Maathuis en Tjarke van Deemter. Staand: Hille Wyrdeman, Tine Broekema en Alida Geertsema. Bij deze oude mooie foto lijkt ons de vraag passend: kent u deze sfeer neg?

3. Op de achterzijde van nevenstaande foto staat geschreven: "Delfzijl, dansavond 1910, onze eerste uitgaansavond, E. Jager en M. Dijkema". De dansavond in hotel "Wilhelmina" was blijkbaar van persoonlijke betekenis, maar de foto ervan is eveneens als a1gemene herinnering betekenisvol. Het was een stukje ontspanning, nog maar vijfendertig jaar nadat door sloop van de vesting (1875) Delfzijl open stad was geworden met meer mogelijkheden, Door de komst van de spoorweg in 1884 was een forse injectie gegeven. Volgens de foto ook op dansgebied, want de dansmeester in 1910 was een zekere Haze (zittend tweede van links), een eenvoudige werkman bij de spoorwegen in Delfzijl, Hij kon zijn b1auwe werkkiel snel verwisselen en was dan een prima dansmeester. De foto zal vele herinneringen opwekken door de sfeer met Salamanderkachel en de kledij. Door de groepering is het vermelden van namen moeilijk, terwijl ook niet alle personen konden worden herkend. We volstaan met het noemen van enkele personen die in deze groep van jonge Delfzielsters uit 1910 te vinden zijn: J.T. de Jager,dansmeester P. Haze, mevrouw OostingZuilman, D. Oosting, H.W. Dijk, G. Bos, mejuffrouw E. Vos, mejuffrouw A. v.d. Ploeg, O. de Vries, mejuffrouw E. Roelfs, mejuffrouw Aag Evers, Tj. Visser, mejuffrouw M. Dijkerna, E. Jager, mejuffrouw T. Weelinck, Joh. Kiewiet, mejuffrouw T. van Gelderen, G. Niestern, G. Hensel, mejuffrouw L. Post, Bervoets, S. Dijkstra, P. Bakker, J. de Jager, mejuffrouw J. de Vries, M. Keuning, mejuffrouw F. Bleeker en mejuffrouw Zuilrnan. Tijdgenoten kunnen wellicht nag meer bekenden ontdekken.

4. Een herinnering aan jeugd en sport van voor 1920. Het verlangen naar voetballen groeide met het jaar en overa1 waren groepjes die het trapspel beoefenden, op allerlei veldjes en pleintjes, met een "swienebloas" of een grote prop papier, en oude sehoenen. Er was nog geen overheid die steunde, zodat de jongens zichzelf met wat hulp van me eleven de ouders of familie behielpen. Vee! was maar tijdelijk en kinderlijk van opzet, maar de inzet was groot evenals de vreugde. Er was veel eigen aetiviteit omdat ,jeugdwerk", zoals dat later werd gevormd, toentertijd totaal niet bestond. De jeugd zelf wist ook niet anders, zodat niemand sportvelden en clubhuizen van hogerhand verwaehtte. Maar met die onwetendheid hadden de jongens en meisjes toch heel vaak een mooie en ook tevreden jeugd. Zo staalden ze niet alleen zelf hun spieren maar ook hun mentaliteit.

Op bijgaande foto zien we zo'n groepje, waarschijnlijk als elftal geformeerd. Er was nog wel geen speelveld en de kledij was ook niet erg "uniform", maar er was zeer vee! "doe het zelf" in samenwerking. Op een trui zijn de letters K.M.D. zichtbaar. Een herinnering aan een eens opgerieht clubje "Klein Maar Dapper". De jongens zijn alle van Delfzielster huize. Van links naar reehts geknield: J. Teerling, B. Sehuurman, Joh. Marsijlla, T. Bonthuis en L. Vera. Staand: H. Huizenga, H. Starn, P. de Vries, W. Zwart, K. Grimmius, D. Dijkstra, half zichtbaar waarschijnlijk R. Drewes, dan waarschijnlijk H. Teerling en reehts Augustinus de J ong,

5. In 1922 was de voetbalsport in Delfzijl het beginstadium al te boven. Er was een goed georganiseerde club, D.V.V., met eehte voetbalsehoenen en gelijke rood-witte shirts. Men wissel de in die jaren nog weI vaak van (gehuurde) velden. Landeigenaren wilden hun "lap land" liever niet voor vele jaren aan voetballers verhuren en gemeentelijke sportvelden waren nog onbekend. Men nam verhuizingen, kleine kleedhokjes en lastige toegangswegen voor lief. De spelers zagen er niet tegen op voor een uitwedstrijd tientallen kilometers he en en terug te fietsen. Zo was het in die jaren en men had vreugde en voldoening. Op nevenstaande foto poseert een officieel elf tal van het oude D.V.V. Van links naar reehts: J. Nieuwenweg, G. Starn, E.M. Blaauw, R. Beukema, R. van Linge, J. Diikstra, B. Oosterhuis, A. Mulder, J. Noorman, J. Teerling en T. Noorman.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek