Kent u ze nog... de Gravenaren

Kent u ze nog... de Gravenaren

Auteur
:   H.M. Barten
Gemeente
:   Grave
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4262-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Gravenaren'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Gravenaren ... in het begin van de twintigste eeuw, rond 2500 in aanta1, wonend aan de rivier de Maas, in de door oude muren en wallen omgeven roemruchte vesting Grave.

Grave heeft in de loop van de geschiedenis ve1e oorlogen over zich heen zien gaan en is eeu wen1ang in de wintermaanden door het water van de Beerse Maas van de buitenwere1d afgesloten geweest, hetgeen het besloten karakter van het stadje sterk bevorderde. Door de opening van de eerste stuw - en toen langste voetbrug - op 5 oktober 1929 werd deze beslotenheid doorbroken en met de kanalisatie benedenstrooms van Grave, zijn de regelmatig terugkerende overstromingen van de Beerse Maas tot het v:erleden gaan behoren.

Ret stadje, eeuwenlang ingeklemd tussen muren en wallen, kan nu gaan denken aan uitbreiding buiten de veste, maar door de crisisjaren lukt dit pas in 1938. Door de bouw van vijfendertig woningen ontstaan de G.W. Lovendaalsingel en de Arnoud van Gelderweg. In 1942 worden de agrarische kerkdorpen Escharen en Velp bij het stadje-gevoegd, waardoor Grave nog grotere uitbreidingsmogelijkheden krijgt. Na de tweede wereldoorlog begint de gemeente Grave met de uitbreiding in zuidwestelijke richting, waardoor de wijken "Zitterd", "Bikkelkamp" en "Mars" ontstaan. Deze wijken geven ruimte om de sanering van de binnenstad aan te pakken. In 1964 wordt een begin gemaakt met de wijk "Estersveld", oostelijk van Grave gelegen.

In de loop van de laatste vijfentwintig jaren is de oude binnenstad vee1 veranderd; door de sanering is een gedeeltelijke nieuwbouw ontstaan. Vijf oude straten zijn nog zoveel mogelijk in hun oude toestand gelaten. Hier vinden nog steeds verschillende restauraties van woningen p1aats; ruim honderdvijftig hiervan staan op de lijst van monumentenzorg; de overige worden zoveel mogelijk aan het straatbeeld aangepast, Bij de opening van het nieuwe stadhuis op 1 mei 1971, dat bestaat uit een gerestaureerd oud stadhuis en een groot nieuw administratief gedeelte, heeft de oude veste een metamorfose ondergaan, waar oud en nieuw elkaar ontmoeten in een leefbare sfeer met de daarbij behorende voorzieningen.

In de oude kern van de gemeente Grave is het gemeentelijk bestuursapparaat gevestigd, evenals het maatschappelijk dienstencentrum met een artsenpraktijk, een bejaardencentrum, het gemeenschapshuis "Katrien", een mavoschool en de stichting "De Wijnberg", die het buitengewoon lager en voortgezet onderwijs voor blinde en slechtziende meisies verzorgt. Verder heeft de gemeente momenteel zes kleuterscholen, vijf basisscholen, een moderne school voor beroepsonderwijs, en twee gemeenschapshuizen. Mede door de ligging van de gemeente Grave ten opzichte van het stadsgewest Nijmegen is het inwonertal in 1972 gestegen tot 8265. Daarvoor heeft Grave als leefgemeente voor de nodige recreatieruimte gezorgd, want naast de recreatieve potentie van de oude vestingstad in combinatie met de mogelijkheden voor watersport op de Maas, geeft het buitengebied een unieke gelegenheid tot dagrecreatie.

Oostelijk van de woonkern liggen bossen, waarin de vogelvijvers met vele picknick-sets en kinderspeelgelegenheden. Westelijk buiten de oude wallen is een stadspark ontstaan, dat aansluiting gaat vinden op een zevenentwintig hectare groot gebied rond het riviertje de Raam. Op deze manier wordt Grave in zijn geheel met groengorde1s omsloten.

Door de ontwikkelingen die de stad in de laatste jaren he eft meegemaakt, is er een ander Grave gevormd, maar in de stadsgezichten, waarvan er hier een aantal zijn gebundeld, kunt u de oude stad nog zeer goed herkennen. De samenstelling van de bevolking is wel veranderd, maar toch wil ik de Gravenaren vragen: kende gij ze nog?

1. Grave, gezien vanuit westelijke richting met zijn altijd dominerende grote- of St.-Elisabethskerk met daarnaast de hervormde kerk. Rond deze gebouwen spee1de zich veellief en Ieed af van de Gravenaren. In het stadje nam het verenigings1even een grote plaats in, zoals te zien is op deze foto van een visconcours in de nieuwe haven. Vooral het muzika1e leven was na de oprichting van de "Harmonievereniging Grave", ook wel "Nieuwe Harmonie" genoemd, enerverend. De rivaliteit tussen de "Harmonie van Grave", opgericht in 1845 en de nieuwe was zeer groot. Tijdens de zondagse marsen van de beide harrnonieen op de betrekkelijk kleine opperv1akte van de stad was het soms letterlijk en figuurlijk botsen geblazen. Maar deze rivaliteit is wel het muzikale peil zeer ten goede gekomen. N a de tweede wereldoorlog zijn beide harmonieen gefusioneerd tot de harmonie "Stad Grave ".

2. De societeit "Tot Nut en Vermaak" is een van de oudste verenigingen, die hier nog bestaat. De societeit is op 5 augustus 1788 ontstaan uit een militairensoos. Door het verhuizen naar de "Pelikaan" in de Brugstraat is er een meer burgerlijk cachet aan gegeven. Maar de officieren van de in Grave gelegerde troepen, onder andere het regiment Hessen-Darrnstad onder Heinrich XVII, prins van Ruisz en PIau en en een regiment Zwitsers onder generaal Stocker de Neuform, voelen zich tot deze soos aangetrokken. Bij het honderdjarig bestaan in 1888 is er nog steeds militaire belangstelling aanwezig, wat blijkt uit de samenstelling van het feestcomite.

3. Het rnannenzangkoor van de St.-Elisabethskerk in het jaar 1900 tijdens een uitvoering in de tuin van het rustoord. U ziet onder anderen: Antoon Janssen, Koosvan Es, Van Lange, Den Doop, Harrie Sterk, Herman van der K1okken, Koo1en en dirigent Jan van Hees.

4. De Markt van Grave in 1905, waar door bewoners geposeerd wordt, onder anderen op de voorgrond: Jack van Lier, Pieter Abels en Ant. Smels (met omslagdoek). lets meer naar achteren:

Coba Siebers (met schort) en Hanne Cornelissen (achter de boom). Achter het pothuis links staan: Nol van Haaren, Mina Vollenberg en Bet v.d. Broek-Ermers. Midden op de Markt herkennen we onder anderen: J. Huijs, Bernard van Zadelhof en Manus van WeI (met paard), Verder ziet u een gedeelte van de St.-Elisabethskerk met de "kerkleuner", waarvoor Antje Klomp staat. Het gebouw met het zonnescherm, waaronder slager Degeman staat, is de vroegere "Hoofdwagt".

5. De societeit "Tot Nut en Vermaak" was in 1906 weer aan een onderhoudsbeurt toe, die door de volgende personen werd uitgevoerd: Piet Brouwer, M. Crefcoeur, Hannes Vollenberg, Nol van der Putten (schilderwerk), Johan Maas en Hilkes en Toon Janssen (markt). Het bier was weer best tijdens de werkpauze!

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek