Kent u ze nog... de Helmonders

Kent u ze nog... de Helmonders

Auteur
:   J.M.Th. Verschueren
Gemeente
:   Helmond
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-0496-8
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Helmonders'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

De Helmonder staat thans in het middelpunt van de belangstelling en wel in de reeks die de mensen-van-toen in een bepaald dorp of een bepaalde stad centraal stelt. U ontmoet hem in zijn activiteit en bewogenheid zoals hij was in de periode van de jaren tachtig van de vorige eeuw tot de laatste wereldoorlog.

Het was geen geringe opgave om een aansprekende verzameling van gebeurtenissen met betrokken personen te brengen. Niet alle toonaangevende elementen van de toenmalige samenleving hebben een plaats kunnen vinden in de hiernavolgende reeks van 78 beelden. Daarvoor was de activiteit van de Helmonder te omvangrijk. Een vervolg op dit werk is zeker nodig.

U ziet de burger, waarvan men schreef: "Van kindsbeen af aan de arbeid gewoon, is de Helmonder in staat veel en goed werk te verrichten, waarbij hij goede wil en taaie standvastigheid aan de dag legt". Dit was onder het bestuur van burgemeester A.H. van Hoeck (1883-1913), tijdens wiens ambtsperiode de stad groeide van goed 7.000 naar meer dan 16.000 inwoners, toen grote verbeteringen plaatshadden op het gebied van de hygiëne, het verkeer en het onderwijs. De gestadige bloei van Helmond zette zich voort onder burgemeester Marinus P.W. van Hout ( 1913-1937). Maar zij hadden het niet gemakkelijk. De tijd is ook aan u bekend. De voor u liggende uitgave kent een veelheid van namen. Dat er van een naam verschillende schrijfwijzen voorkomen, is onvermijdelijk. Persoonlijk willen wij gaarne met deze uitgave een toename van de belangstelling voor stad en inwoner bereiken, zulks in samenhang met "Helmond in oude ansichten", dat in 1968 verschenen is. Moge het werk U voldoening schenken!

1. Helmond en de Helmonder tesaam. Een opgewekte stoet beweegt zich van de Markt door de Veestraat. Marechaussee te paard gaat een dapper spelende fanfare vooraf; een ieder is uitgelopen om vooral niets te missen van een optocht, welke richting Kanaal gaat. Hier ziet u Helmond en de Helmonders te zamen. Een afbeelding van de stad, van de Veestraat die toch iedereen kent, lijkt ons voor de opening van dit boekwerk zeer geschikt. Hier ziet u de Helmonders "thuis", de rI~~brll,.)Jl(h~rs, met wie u hierna kunt kennismaken.

2. Het Helmond uit de te beschrijven periode kenmerkte zich door het bestaan van een groot aantal schietverenigingen. De Helmonder wist, en weet overigens als Brabander nog steeds, excellent om te gaan met het geweer, met de hand- en de kruisboog. Zo leende in die tijd de dienstdoende schutterij zich uitstekend voor het zich bekwamen in het hanteren van dat geweer en ... de scherpschuttersvereniging "Piet Hein" was geboren (1886). Ook derden wisten zich als scherpschutter te doen kwalificeren. Lieden vonden elkaar in de vereniging "Helmond", ook vaak genoemd "De Weerbaarheid Helmond". Vanwege hun uitmonstering droegen zij in de stad de naam "Witpluimen". Tijdens het bezoek aan Nederland van een commissie uit Transvaal, begin maart 1884 brachten de scherpschutters van Nederland op donderdag 6 maart 1884 te Amsterdam een grote hulde aan president S.J. Paul Kruger, "Oom Paul" uit Zuid-Afrika. De Helmondse Witpluimen stonden met acht schutters in uniform en met vaandel aangetreden in de gevormde erewacht bij het Centraal Station. De inspectie werd gehouden door generaal Smit, de held uit de eerste Boerenoorlog (1880/81). Het Amsterdamse publiek - toch heel wat gewend - liet zijn grote waardering blijken voor dit huldebetoon uit Noord-Brabant. De personen zult u niet kennen, maar hun namen kent u zeker nog: staande van links naar rechts: August Sassen, P. Fentener van Vlissingen, C.F. Carp, D. van Lookeren Campagne en Jac. Everts; zittend: jonkheer C.F. Wesselman van Helmond, H. Fentener van Vlissingen en jonkheer L. Schuurbeque Boeye.

3. De vermelde dienstdoende schutterij was de plaatselijke militaire organisatie van gewapende burgers ter handhaving van de orde in vredestijd. Zij werd in 1901 vervangen door de landweer. Personen van vijfentwintig jaar konden worden ingedeeld bij de dienstdoende ofwel bij de rustende schutterij. De actieve sterkte te Helmond bedroeg honderdvijftien man. Het excercitieterrein lag bij het station. Jaarlijks was er een wapenschouw op de Markt. En was er géén oefening dan werd op de Lambertustoren een witte vlag uitgestoken. Het commando werd hier gevoerd door kapitein August Sassen, notaris-archivaris-raadslid. Op de foto ziet u het kader van de schutterij. Tegelijkertijd ziet u de scherpschutters van "Piet Hein", die meer dan vijftien jaren achtereen (tot 1900) in het land het ene succes na het andere behaalden. Zij verleenden assistentie toen de burgemeester de jongelui tussen zestien en twintig jaar de gelegenheid bood in de winter "zich vrijwillig te oefenen in de wapenhandel", jaren achtereen. Men schoot op de heide, bij Van Alen en te zamen met de weerbaarheid "Helmond" op de zes schietbanen (drie van honderdvijftig en drie van driehonderd meter) bij café P. de Jong-Kuipers aan de Bake!scheweg. U ziet onder anderen de vermaarde schutters L. Beekhuizen, H. Pellemans, P. Emans, J os van der Korput, W.J. van Hout, sergeant-majoor J.M. Cromsigt, Louis Meelis, H.F. Kluitmans (voorzitter "Piet Hein"), Jos Bots, W. Stevens, J. Pellemans, Jan Janssen en tweede luitenant J. Hub. Spoorenberg. Aan te vullen met Jac. Bouwmans, W. Verhallen, L. Semeij, Jos Bezemer, J.A. Bartels, W. Kroese, G. Schamp ers en H. Scheepers. Beschermheer was jonkheer Em. Wesselman van Helmond.

4. U weet... bij succes hoort muziek. Wel, daaraan bestond te Helmond geen gebrek. Op de foto ziet u de fanfare "Phileutonia" omstreeks 1890. "Phileutonia" werd door rector J. Donkers Rzn. als een liedertafel opgericht op 23 oktober 1850 in de Latijnse School, nadien het Bedelingshuis (Noord-Koninginnewal hoek Kluisstraat). Zij was harmonie van 1862 tot 1872, fanfare van 1872 tot 1902 en wordt in 1902 wederom harmonie. Het predikaat "Koninklijk" werd op 12 juli 1910 verleend. Men schrijft nu: "de Koninklijke Stadsharmonie Phileutonia". De leden stichtten in 1867, nabij het station, het gebouw "De Harmonie", bekend als "Hof van Holland". Bij de brand van 14 februari 1895 ging veel van het instrumentarium verloren. Des te meer is deze prent ons dierbaar. U ziet op de voorste rij: L. Helsper, Fr. Huijsmans, Emile Steijns, Jan Pellemans en H. Bordat. Op de tweede rij: Jac. de Wit, M. van Grootel, Joh. Schampers, L. Semeij, Jan Rikkers, Fr. van de Wijngaarden, H. Miehielsen Lzn. en? Swinkels. Derde rij: Fr. Sprengers, L. Beekhuizen, W. Bouwman, Jan Bots, P. Emans en A. Aben. Vierde rij: Gilt de Wit, Ant. Raijmakers, Fr. Rikkers, P. Turken, F. Verkruijssen, H. Emans en Ferd. Franssen. Vijfde rij: P.A. Duijf, F.A. Kuypers, H. Pellemans, Louis Meelis, Joh. Emans, P. Pardoel, M. van der Meulen, H. van Will en H. Hees.

5. En tussen twee muziekskes door poseren hier de aannemerstimmerlieden. Zij hadden in de jaren vóór en na de eeuwwisseling in de stad een dankbare taak. Voor vele panden, welke er nog zijn of waaraan menig goede herinnering is gebleven, traden zij op als architect, aannemer en/of uitvoerder: de H. Hartkerk aan de Veestraat, het ziekenhuis aan de Molenstraat, de winkels van Helsper, de goederenloods aan het station, de overkluizing van de Ameide, zeventig woningen in Hemelrijk, veertien woningen in de Waardstraat, woningen aan het Moordlaantje (Tiendstraat), op 't Hout, aan de Nieuwstraat enzovoorts. En zij werden opgevolgd door de bouwers van zaal Geenen en andere, voor de stad in die tijd zo nodige ruimten zoals een vergaderzaal voor de R.K. Werkliedenvereeniging of de gymnastiekzaal van de rijks h. b.s. In 1885 telde Helmond vijftien timmerlieden, die zestig personen in dienst hadden. Omstreeks 1890 werd de foto gemaakt. U ziet zittend, van links naar rechts: J. Roefs (timmerman Hendrik Roefs van 't Binderseind overleed in 1884), H.J. Roelofs van de Steenweg, J.W. van der Putten uit 't Groenewoud, Jos Swinkels uit de Kerkstraat en Slegers (Steenweg? ). Staande: Math. van der Putten (tekenaar; zoon van J.W.), Hendr. van Asseldonk (Achter de Ameide; vertrok in 1897 naar 's-Gravenhage), Vorst (Molenstraat ? ), Jean B. Noten van de Gedempte Haven, Joh. A. Schampers uit 't Groenewoud/Molenstraat, Caspar B. Luijben uit de Ameidestraat, Lamb. Paaps van de Kanaaldijk, Jan Ant. van der Putten (zoon van J.W.), Jan van Gaal van de Kanaaldijk (overleden in 1899) en J. Jos Neijnens uit 't Groenewoud.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek