Kent u ze nog... de Klundertse

Kent u ze nog... de Klundertse

Auteur
:   L. v.d. Mierden
Gemeente
:   Zevenbergen
Provincie
:   Noord-Brabant
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4291-5
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Klundertse'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Toen ik in contact kwam met de uitgever van dit fotoboekje was ik al snel bereid om mijn medewerking toe te zeggen. Maar ik wist toen beslist nog niet hoe moeilijk het zou worden om het benodigde materiaal te verzamelen. Ten eerste was er in het begin van deze eeuw slechts een zeer matig verenigingsleven in Klundert. De vaste hand der diverse kerkgemeenschappen en de strenge scheiding tussen deze onderling hebben zeker het oprichten van vermaaksinstellingen niet bevorderd. Ten tweede hebben oorlog en waterramp ontzettend veel materiaal verloren doen gaan. U zult dan ook beslist bepaalde groepen niet in dit boekje vinden omdat ik, ondanks onmisbare medewerking van velen, een aantal foto's niet heb kunnen opsporen.

Toch ben ik verheugd dat ik als eenvoudig man, geboren op de Noordschans, dit boekje mocht verzorgen. Ik ben zeer bekend met de geschiedenis van Klundert; ik ken de "echte" inwoners soms tot in hun verre voorgeslacht... Ik weet van hun meestal sobere bestaan. Ik weet van hun angsten als in woedende voor- en najaarsstormen het water van het Hollands Diep werd opgezweept tot soms over de kruinen van de buitendijken. Ik weet van de ellende van velen in zeer strenge winters wanneer in kreken, sloten en de stadsgrachten het ijs tot vrijwel op de bodem reikte en er geen geld en weinig eten was ... Van de angst als in broeihete zomers uit het zuiden de zware onweders opkwamen en boer en arbeider van schrik vervuld waren door de felIe bliksemflitsen en de dreunende donder. Van het lijden als door besmettelijke ziekten, zoals pokken, cholera en "roo de loop", de mensen bij tientalIen stierven. Van de ontstelIende kindersterfte en van de vele jonge moeders die in hun kraambed bleven.

Maar ik weet ook van hun dankbaarheid aan de allerhoogste als de wind ging liggen, de dooi inzette, het onweer voorbij trok en de ziekten waren uitgewoed. Van hun dankdiensten in hun kerken, waar hun gebed en hun gezang opklom naar de grote weldoener. Ik to on u dan ook misschien wat opmerkelijk veel plaatjes van groepen die iets met een kerkgenootschap te maken hebben. Dit is voor de echte Klundertse niet verwonderlijk. Hoewel in vele vormen, de Klundertse was, zeker vroeger, als het over zijn geloof ging taai als de klei waaruit men was voortgekomen. Ten slotte rnijn dank aan de zeer velen die mij met het verzamelen en identificeren van het materiaal behulpzaam zijn geweest.

1. Dirk Adriaan Kornelis van der Zande was "Mesjeu"; een titel die men helaas heeft uitgebannen. Hij was hoofd van de openbare school aan de Kerkring 1917 opgeheven). "Mesjeu" was een overblijfsel uit de Franse tijd; alleen een schoolhoofd kreeg tot omstreeks 1960 deze benaming. Van der Zande heeft de naam zo'n veertig jaar lang gedragen. Een man die in de meer dan zestig jaar dat hij in Klundert woonde en werkte een populariteit genoot die uniek is. In het door geloofsopvattingen zeer verdeelde stadje was "Mesjeu" Van der Zanden een figuur die door de meest uiteenlopende gezindten werd gerespecteerd. Toen hij dan ook op 28 augustus 1938 voorgoed de ogen sloot, rouwde heel Klundert. Spontaan werden gelden ingezameld voor een grafteken. Hoewel in het hart van de crisistijd, ieder gaf wat, al was het maar een dubbeltje. Hoewel geen Klundertse (hij was op 17 mei 1851 te Kedichem geboren) was hij een kenner van Klunderts rijke historie als geen ander. Hij beschreef verschillende historische voorvallen, waarvan "Een kijkje in Klundert in den zoogenaamden Franschen Tijd" (1893) en "Het Raadhuis van Klundert" (1921) het meest bekend zijn. Ook maakte hij een onbekend aantal "gedichten" die tot kort voor de tweede wereldoorlog op verschillende scholen werden gezongen. Mesjeu Van der Zande: meer dan vijfendertig jaar na zijn dood leeft zijn naam nag in de Klundertse gemeenschap voort,

2. Een der belangrijkste personen uit het Klundert in het eerste deel van deze eeuw was Cornelis van der Made. Onder zijn leiding kwam de stoomhoutzagerij, waarop een zeer groot aantal Klundertse hun brood verdiende, tot grote bloei. Deze zagerij, waarvan zelfs geen steen is overgebleven, werd in 1852 door zijn grootvader, Johannes v.d. Made, opgericht en breidde zich in vijftig jaar uit tot een zaak die bekend was tot in Rusland. Een firma waarvan het verhaal de ronde doet dat men rond de eeuwwisseling het voor die tijd enorme kapitaal van honderdduizend gulden verdiende doordat men in Klundert nog niet over de telegraafbeschikte ...

Ben van de eigenaars ging zelf naar het verre St.-Petersburg om een grote partij hout te kopen; honderdduizend boomstammen. Maar helaas, er werden geen zaken gedaan. De Russische verkopers vroegen een gulden per stam meer dan Van der Made wilde bieden. Dan maar terug naar de Klundert am met de verdere Ieiding nog eens contact op te nemen. Al spoedig bleek dat die gulden upr stam er echt wel bij kon, maar een telegram naar St-Petersburg kon aileen vanuit Breda worden verzonden en dan pas de volgende dag.

De Russische verkopers hadden zich echter ook beraden en waren tot dezelfde conclusie gekomen als de kopers uit Klundert! Echter met dien verstande dat die ene gulden per starn er echt wel af kon ... Al was er toen nog geen ruimtevaart, ook toen was men in het land van Iwan blijkbaar technisch ook niet achter bij onze westerse techniek. Het telegram vanuit St.-Petersburg bereikte de firma Van der Made dan ook juist toen een Klundertse kantoorklerk zich naar de postkoets begaf am een telegram in Zevenbergen of Breda te gaan aanbieden. Uiteraard is de postkoets zonder de klerk vertrokken. Of er die dag nag een extra oorlam zal zijn gedronken is niet bekend, maar onmogelijk lijkt dit in elk geval niet! Zo verdiende de toenrnalige Van der Made honderdduizend gulden door het niet tijdig kunnen verzenden van een telegram. Of het helernaalwaar is? WeI waar is dat in het laatste deel van de vorige eeuw de "Houtwurft" een zegen was voor Klundert. Verdiende een arbeider in 1890 al niet het "royale" loon van f 5,50 per week? Een gulden meer dan bij de boer. ..

Helaas, op het 1aatst van het beheer van .meneer Cor" ging het al minder. Zijn zoon Bram werd al gauw met een werkstaking geconfronteerd, een minder zakelijk gevoel en een in elkaar stortende wereldeconomie. Bij al deze factoren kon een ramp niet uitblijven. Rond 1930 vond het debacle plaats; de zaak ging voiledig bankroet. Voor geheel Klundert was dit niet minder dan een ramp. AI ging nog een handvol oudere arbeiders over naar de nieuwe eigenaar ... de .zageri]" was voorgoed aan het verleden toegevoegd. Zo ooit ergens de spreuk "Sic Transit, Gloria Mundi" van toepassing was, dan is dit hier het geval geweest!

3. Antonie Camelis van Drimmelen werd te Klundert geboren, op 23 maart 1854, als zoon van de koopman en schipper Cornelis van Drimmelen en Sya Korteweg. Hij maakte zich bijzonder verdienstelijk voor het christelijk onderwijs en hij was, hoewel nog vrij jong, een der Ieidinggevende mannen toen, in het midden van de jaren tachtig, de doleantie vooral in Klundert talrijke aanhangers verwierf. Hij was jarenlang broodbakker en woonde in de Voorstraat. Kort voor de eerste wereldoorlog, in 1913, werd hij tot burgemeester benoemd van de plaats waarin hij was geboren en woonde. In de rnoeilijke mobilisatiejaren 1914-1918 heeft hij zijn zware taak plichtsgetrouw vervuld. In 1923 legde hij zijn ambt neer. Antonie van Drimmelen overleed te Klundert op 9 november 1931.

4. Joannes van Steen, op 16 mei 1859 te Dinteloord geboren, had geen gemakkelijke taak toen hij, in augustus 1906, de vrij onverwacht overleden, sterk dominerende Wilhelmus H.H. Teychine moest opvolgen. Zijn illustre voorganger had inmiddels zeer sterk zijn stempel op parochie en parochianen gedrukt. Nadat Teychine in 1889 de nieuwe rooms-katholieke kerk had gebouwd, was hij in het voorjaar van 1906 aan de bouw van de roomskatholieke school begonnen. Tijdens zijn regelmatige inspectie op de bouw raakte hij ziek en hij overleed terwijl de bouw half klaar was. Pastoor Van Steen was een totaal ander mens. Hij was beslist niet de man voor wie alles moest buigen, zoals bij zijn voorganger. .. Toch is onder Van Steen veel tot stand gekomen. Verrneldden wij reeds de bouw van de school en de woning voor het schoolhoofd, ook zijn tijdens zijn ambt de "nonnen" in Klundert gekomen en wel in zijn laatste Klundertse jaar (1928). In 1929 ging deze pastoor met emeritaat. Hij leefde nog ongeveer drie jaar in Steenbergen, waar hij in 1932 overleed en werd begraven.

Op deze foto ziet u hem met het toenmalige schoolpersoneel, te weten: "juffrouw" Swaans, "meester" Van Egeraat, ,,juffrouw" Van den Berg, "meester" Van Rie en het schoolhoofd "mesjeu" Swaans,

5. Pieter Pras, Groninger van afkomst, diende de hervormde kerk van Klundert van 1 december 1922 tot 4 mei 1928. Daarna vertrok hij naar Katwijk. Dominee Pras was een rustig man die ieders eer en achting genoot. Ook de periode waarin hij in Klundert zijn ambt bekleedde was, zo tussen wereldoorlog en crisistijd, zeer rustig. Pieter Pras werd opgevolgd door dominee C. Leijsen.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek