Kent u ze nog... de Sassenheimers

Kent u ze nog... de Sassenheimers

Auteur
:   A.M. Hulkenberg
Gemeente
:   Sassenheim
Provincie
:   Zuid-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1240-6
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Sassenheimers'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

INLEIDING

Kent U ze nog, de Sassenheim ers? Als je enige maanden lang als maar foto's van Sassemers de revue hebt laten passeren, zou je dit boekje liever willen noemen: "Sassemers kijken U aan". Ze kijken je aan, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat en als je 's nachts wakker ligt zie je ze nog kijken. Zij kijken je verwijtend aan, omdat je hun foto's niet allemaal in dit boekje hebt geplaatst of omdat het formaat te klein is. Ze kijken extra vriendelijk omdat ze op de kiek moeten, of dodelijk serieus, omdat ze menen dat de situatie dat zo voorschrijft. Ze kijken je allemaal aan; de authoriteiten die zo erg belangrijk zijn, Heren Bloemisten in goeden doen, de middenstanders, het werkvolk op de tuin met slecht zittende broeken aan en een oude pet op, en brave kinderen. Allemaal kijken ze je maar aan, alsof ze iets van je verwachten. En dan krijg je het machteloze gevoel, dat je eigenlijk niets kunt doen, dat je ze moet teleurstellen. Het leven schuift voorbij. En Sassem schuift voorbij ... En intussen kijken ze je maar aan, steeds maar door ..... Sassemers kijken

je aan .

Hier is dan een aantal Sassemers bijeen. De namen komen goeddeels van de inzenders; voor al het overige is alleen de schrijver verantwoordelijk. Alle mogelijke mensen hebben op de foto's hun commentaar gegeven en de samensteller heeft dat met meer of minder succes samengevat. Soms komt ook de bejaarde heer Jan Braun aan het woord, die in 1930 veel over de Sassemse Heren Bloemisten heeft verteld. Zijn verhalen laten zich lezen als heiligenlevens. Eenvoudig van hart, maar ijverig, solide, betrouwbaar, welwillend, eerlijk en degelijk, zó waren de Sassemse bloemisten. Braun zegt het en het staat nog gedrukt ook en dus is dat zo!

Ten slotte gaat veel dank uit naar de heer L.H.J. Kortekaas, ambtenaar ter Secretarie, voor de altijd weer betoonde hulpvaardigheid en vriendelijkheid.

Wat is Sassem nu voor een dorp? Een goed dorp. En wat zijn de Sassemers voor soort mensen? Goeie mensen. Laten we het daar maar op houden.

1. Sassem was van ouds een rustige boerengemeenschap en daarom beginnen we op de boerderij. Wij zijn helemaal aan de zuidzijde van het dorp, dicht bij de Leidse Vaart en de spoorwegovergang; van ouds het domein van het geslacht Ciggaar.

Hier is de boerderij Duivenvlucht, reeds honderden jaren het woonhuis der familie Ciggaar, een geslacht van Franse Hugenoten, dat hier na de verdrukking in het vaderland in vrede zou zijn neergestreken. Daarom zou het huis ook Duivenvlucht heten. Als het niet waar is, is het toch aardig gevonden!

Duivenvlucht was een grote boerderij met circa 80 hectare grasland. De bewoner, Pieter Ciggaar, was in de dorpsgemeenschap een geziene figuur; zelfs was hij een aantal jaren schepen van Sassenheim. Regelmatig reden hier de postwagens voorbij en hier - aan de oude Postbrug - vond ook de verwisseling plaats van de paarden. In de familie wordt nog een zilveren tabaksdoos bewaard waarop een postkoets is gegraveerd met de woorden: "Maak voort. Maak voort". Aan de onderzijde staat: "Voor Pieter Ciggaar uyt erkentenis. A. 1799".

Later woonde hier Dirk Ciggaar, "Dirk van Piet". Die sliep tijdens de hooibouw altijd onder de klok; hij werd dan wakker als het gewicht op zijn neus kwam! Jan Ciggaar (1839-1911) had slechts een dochter, Guurtje. Die trouwde met Bouwmeester uit Noordwijkerhout. En zo is het geslacht Bouwmeester op Duivenvlucht gekomen.

En nu de foto. Wij zien hier van links naar rechts Gree Bouwmeester, Jacob Bouwmeester, Opoe Kee Ciggaar-Hogewoning, Guurtje Bouwmeester, die naar haar moeder was genoemd, dan moeder zelf: Guurtje Bouwmeester-Ciggaar en Jan Bouwmeester, die als zovelen zijn toekomst zocht in de bloembollen.

Nu volgen nog Bert Poelgeest, een neef die toevallig op visite was, en Cor Bouwmeester. Zij trouwde later met Klaas Hoogendoom, aannemer van grondwerken te Amsterdam. Links ziet men nog de tol naar Voorhout, door Gree Bouwmeester goed bewaakt. Voor het huis staan geknotte linden en achter steken nog de roeden der hooibarg op.

2. In de dertiger jaren is er in de omgeving van Duivenvlucht veel veranderd. In 1932 begonnen de activiteiten voor de aanleg van de autobaan en tot op de huidige dag wordt daar oud boerenland tot weg of spoorlijn gemaakt.

In Duivenvlucht was bij de tol vroeger een herberg ingericht en het bord met het woord "Tapper" wordt nog steeds bewaard. Aan de overzijde stond een huis, waar de stallen waren en vroeger ook de paardenknechts woonden. Dat huis ziet U - komende uit de richting van Leiden - rechts onderaan. Daar staan Ome Niek Ciggaar en Opa Dirk Jan en aan de straatweg Tante Jansie en Opoe Antje Ciggaar-van der Gugten.

Links boven is de Clinkenberg, een zeer oude boerderij met een rijke historie. Vooral het achterste deel der boerderij is heel oud; het voorste is in de vorige eeuw gewijzigd of er vóór gebouwd. De moeder van Pieter Ciggaar, van wie U op het volgende blad een foto ziet, had de boerderij met 60 hectare land voor haar zoon gekocht. Zeer helaas is deze hofstede in maart 1945 door bominslag verloren gegaan. Thans staat ter plaatse weer een nieuw Clinkenberg. Op de foto poseren Pietertje Ciggaar-Buitelaar en haar dochters Aafje, links, en Antje, rechts.

In het huisje links onder woonden Dirk en Betje Ciggaar met hun kinderen Piet, Anna en Prij na. Dirk wilde in de bollen gaan maar had dan natuurlijk niet alleen een huis maar ook een echte bollenschuur met stellingen nodig. Dat alles staat er nog, Rijksstraatweg 15. Het werd allemaal samen in 1896 voor f 2.500,- gebouwd! Kom daar nu er eens om!

Het is misschien wel eens aardig te weten, dat in Sassenheim, waar de bloembollenteelt zo zoetjes aan gaat verdwijnen, de oudste bollenschuur van de hele streek staat. Misschien wel de oudste die er is. Van groen geverfde houten planken, die los beginnen te laten. Wat gaat de Gemeente Sassenheim doen? Is er voor zo'n historisch gebouwtje nergens toekomst? ?

Nu maken we nog kennis met Willern Elias Ciggaar Pzn en zijn echtgenote Maria Uit den Boogaard. En nog zijn we met de Cigaaren niet klaar!

3. De baas en de knecht, ofwel de boer en zijn arbeider. Links staat Pieter Ciggaar Dirkszn (met sigaar! ), boer op de Clinkenberg. Zijn hele leven heeft hij er vol goede moed gewerkt en gesjouwd, totdat hij in 1913 op 71-jarige leeftijd overleed. Het is een heel mooie foto, door een Haagse fotograaf uit de Regentesse1aan gemaakt. Wat zal die Haagse heer met zijn lakschoenen wel bij het maken van deze foto hebben gedacht?

Piet was in eerste huwelijk getrouwd geweest met Prijna van Noort van de hoeve Poelgeest onder Oegstgeest. Later huwde hij Pietertje Buitelaar uit Loosduinen. Zij schonken hem te samen 22 kinderen, waarvan er zestien in leven bleven. Vroeger was kindersterfte heel normaal. Uit het eerste huwelijk waren Dirk en Willem, met wie we op de vorige bladzijde al hebben kennis gemaakt. De huidige stamhouder, "Piet van Dirk van Piet" trok naar Toronto in Canada. Daar wordt het geslacht weer voortgezet. Canadese Cigaaren zogezegd. Uit het tweede huwelijk stamt Gerrit, die in 1913 op zeventienjarige leeftijd de boerderij moest overnemen; zoals zijn weduwe nog getuigt: "Klein van stuk, maar groot van geest! "

Rechts staat Piet Kattenberg, getrouwd met Gerritje Palland, beiden afkomstig uit Kampen. Hij kwam hier als arbeider werken bij de boeren op Kloosterschuur of op Ter Leede of Clinkenberg. Hun huisje stond aan de Clinkenberger1aan, een weg tussen de Rijksstraatweg en de boerderij. Door de aanleg van de autobaan in de dertiger jaren is de situatie daar ingrijpend veranderd. Ook zijn zoon Jan Kattenberg werkte op Clinkenberg. Diens zoon, de huidige heer P. Kattenberg, is nu al weer jaren de rechterhand van de heer Jan Nieuwenhuis, die vlak bij zijn bloembollenbedrijf heeft.

Zoals reeds gezegd is de Clinkenberg een boerderij met een lange historie. In de Middeleeuwen stond hier een der graanschuren van de abdij van Rijnsburg. De familie (Van) Klinkenberg vindt hier haar wortels. Helaas is de oude boerderij op 20 maart 1945 door bominslag verloren gegaan. Maar: "Wij zijn geslagen, maar niet verslagen, en de boer - hij ploegde voort" ....

4. Op de vorige bladzijde hebben we met vader Piet Ciggaar kennis gemaakt; links zijn enige van zijn kinderen. De oudste dochters zijn uit het eerste huwelijk. Links Prij na, die trouwde met Gerrit Buitelaar uit Stompwijk, een broer van haar tweede moeder. Ze draagt de "lange kap" van zeer fraai kant, waaraan de "boeken" met hoorntjes van overvloed, de hangers en de spelden. Rechts staat Pietertje, die Freek Boonstoppel uit Loosduinen trouwde, van de hoeve Kranenburg. Zij draagt al geen kap meer. Vooraan staat Aafje, juist onlangs zestig jaar getrouwd met Klaas Breedijk uit Leimuiden. Als U nu nog naar het feest wilt, bent U helaas te laat!

Rechts zit Antje, later gehuwd met Willem Breedijk van de boerderij Haaswijk, te Oegstgeest, een broer van de man van Aafje. Ten slotte het jongetje met dat mooie jurkje aan. Dat is Gerrit, de latere boer van de Clinkenberg. Hij trouwde Leent je Verhaar van Rijnhof onder Oegstgeest. U ziet ze bij nummer 64 samen in de wagen. Zijn lijfspreuk was: "Wees trouw van wandel en eerlijk in handel". Ik geloof, dat dat voor iedereen moet gelden.

Rechts boven Pieter Ciggaar met vrouw Pietertje en dochters Pietertje, Aafje en Antje en zoon Gerrit. Achter staat het kindermeisje.

Op de foto rechts onder zijn wij tien jaar verder. Er wordt gemolken. Antje heeft het "melkschort" aan en de "melkpet" op. Gerrit houdt de melkemmer gereed. Op de achtergrond zien we de boerenhoeve van Henk Koot, naast de Clinkenberg. Er is van deze foto's een hele serie gemaakt. Vaak valt het op, dat de jeugdige Gerrit het hoogste op de foto staat of het duidelijkst op de voorgrond. Want hij was de baas en daar was hij zich behoorlijk van bewust!

Toen Vader Gerrit Ciggaar op eenenzeventigjarige leeftijd stierf werd het bedrijf weer door zoon Bert voortgezet. Wat zegt Hildebrand in zijn Camera Obscura in 1841 over een boer? "Zijn ideaal is te wonen op een eigen boerenplaats, in een gedeelte van den polder, waar hij de wijde vlakte rondom zich heeft" .... Dat is thans met al dat ontgronden en aanleggen van wegen wel moeilijk. Maar Moeder Ciggaar vat altijd weer moed uit Lied 397:

,,0 God, die droeg ons voorgeslacht in nacht en storm gebruis, Bewijs ook hèn Uw trouwen macht;

Wees eeuwig ons tehuis! "

5. Hoe genoeglijk rolt het leven

Des gerusten landmans heen

dichtte onze vaderlandse Poot. Maar of het nu altijd zo "genoeglijk" was, valt te betwijfelen. Boeren hebben altijd te klagen en vaak niet ten onrechte. Nu is het te droog en dan weer te nat en een andere keer waait het te hard. Kijk nu deze foto toch eens aan! Op zondag 6 november 1921 barstte er tegen het middaguur plotseling een hevige orkaan los uit het zuid-westen en richtte een enorme ravage aan. Ik weet nog goed, hoe ik als klein jongetje in de serre stond van "Zomerzorg" in Hillegom en hoe toen de zinken platen van het kantoordak naar beneden kwamen. Het is ook met die storm dat de oude kathedraal van Roermond haar spits verloor.

Wij zijn hier bij de boerderij van Jan van der Geest in ,,'t Hellegat". Vier zeer hoge populieren, staande aan de Ringsloot van de Poelpolder, hebben het natuurgeweld niet kunnen weerstaan en zijn geveld, grote plakken grond met zich mee sleurend. De jongens, Piet, Leen en Dirk, zijn er boven op geklommen; het geweld is bedwongen! Hun zusjes Rens (Laurentia, later Zuster Elisabeth) en Gretha staan er links achter. Rechts staat Vader met zijn jongste dochtertje Marietje, thans directrice van het bejaardencentrum te Nieuwkoop. De andere kinderen zaten al weer op school....

Jan van der Geest kwam van het Zijleinde, helemaal aan de andere kant van Warmond, parochiëe1 Oud-Ade. In 1896 had hij zich op de oude boerderij in ,,'t Hellegat" gevestigd. Bij zo'n storm werd je je er pas goed van bewust, hoe het in het Hellegat toen het nog water was, dus voor 1624, bij noodweer zal zijn toegegaan. Dan wordt de naam Hellegat pas goed duidelijk.

Rechts zien we nog de opkamer met de kelder daaronder. Links was de karnmolen (met paard! ) en het stookhok met het waterfornuis en de oven.

Helaas, ook deze mooie boerderij is gesloopt. Nu woont hier de familie Remmerswaal uit Noordwijk. Het is natuurlijk thans wel allemaal veel practischer en beter, maar er is toch wel iets erg moois verloren gegaan.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek