Kent u ze nog... de Urkers

Kent u ze nog... de Urkers

Auteur
:   T. de Vries
Gemeente
:   Urk
Provincie
:   Flevoland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4372-1
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Urkers'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Na 1940 hebben zich op het oude eiland Urk grote veranderingen voltrokken. Door de inpolderingen verloor het een gedeelte van zijn visterrein, maar tevens zijn isolement. Mede door een hypermoderne Noordzeevisserij kreeg het deel aan een nog ongekende welvaart. De bevolking verdubbelde en buiten het oude dorp verrees een nieuw Urk, Dit boekje geeft beelden van het verleden en dat is altijd boeiend. Omdat tal van plaatsgenoten grote belangstelling voor "vroeger" hebben, kon reeds veel uit de oude tijd weer aan het licht worden gebracht, maar oak met dit boekje is het materiaal nog lang niet uitgeput. Moge deze foto's een stimulans zijn voor jeugdige verzamelaars en aan vele ouderen goede ogenblikken verschaffen. "Wie is dat?" "Kin je die niet maar? Dat is .... " En dan volgt een tekenende bijnaam of een aanduiding die de persoon in kwestie meteen in een bekend familieverband zet,

1. Helden der zee. Vissers oefenen een gevaarlijk beroep uit, Ben eeuw geleden gingen Urker schippers nag op de schelvisvangst bij de Oostfriese eilanden, In de herfst van 1873 strandde bij Nordemey de Hamburger stoomboot "Urania". Evert Bakker, in de volksmond Evert duum genoemd, een man voor geen kleintje vervaard, stak met vijf al even onverschrokken kerels aan boord in vliegende storm met zijn schuit in zee en redde de schipbreukelingen uit hun hachelijke situatie, De redders werden door de Pruisische regering en de Nederlandse kroonprins gehuldigd. (Zie verder "Geschiedenis van het eiland Urk", bladzijde 460). In oorlogstijd liep het leven van vissers dnbbel gevaar. In het laatst van de mobilisatietijd 1914/18 werd Toon Bakker, een zoon van de oude held, die tienmaal aan de verdrinkingsdood ontkomen was, bij Doggersbank door het granaatvuur van een Duitse duikboot gedood. Door mijnen werden de UK 119, UK 114 en UK 46 aan splinters geslagen. (bladzijde 482). Bij de ramp van Zeeland in februari 1953 traden veel Urker vissers, die vanuit Breskens op de haringvangst waren, snel en doeltreffend als redden; op.

2. In 1887 was de UK 189 nog een bootje van vijf ton van K. Zeilemaker, maar nummers, scheepstypen en eigenaars veranderen met de jaren, In 1910 is de 189 de schuit van Jurie van Diene, de man met het schippersbaardje, Naast hem staan Reinier van Jelletjen en Jan van Truitjen en voorop Sjoerd van den Berg. De man met de pet werd "de straal" genoemd, hij was een Scheveninger en zal wel Pronk geheten hebben. Er zijn geen annalen geschreven van de belevenissen van dit 800rt schepen en hun bemanningen die tussen de Zeeuwse en Deense eilanden met kor of beug platvis, schelvis, kabeljauw en wat niet al probeerden te verschalken. Het zouden verhalen zijn van armoe en strijd, averij en vergaan en van wonderlijke reddingen, maar ondanks aile beproevingen bleef men varen.

3. Aan paalscherm en havenplankier viel voortdurend te repareren, Dit gaf aan vele handen werk en bracht wat vertier in het dorp als de vissers op zee waren. Tot in onze eeuw hielpen vrouwen en kinderen bij het heien van de zware eikehouten palen, Deze foto werd genomen voor het huis van de havenmeester, We zien Jan van Freek Brouwer, een zoon van Pieter Nentjes (de post), Arie de Wit, havenmeester De Vries, geflankeerd door zijn zuster en ingenieur De Jong, heiden in Urker dracht, Over het hekje leunt Fiene Tot en naast haar staat de vrouw van de havenmeester. De jongen met het bandje om de klomp is Gerardus Metz van de werf vlakbij. Maar wie kent de andere kereltjes? Aan de haven stonden twee rijen palen, een vlak aan de rand en een andere wat verder de wal op, om ook bij extra hoge vloed de schepen te kunnen meren. Meer dan eens moesten de passagiers over een geimproviseerd plankier de postboot bereiken, maar het kwam ook voor, dat het water z6 laag was, dat de boten in de buitenhaven moesten afmeren. Bij heel hoog water bleef alleen het dorp droog en was het weiland verdwenen.

4. Aan de haven ging het toen wel wat rustiger toe dan tegenwoordig, vooral als het windstil weer was. Op de rand van het plankier zitten Jelle Visser (van Nanne van Bet), Kees de Boer (van Willem van Okke Meine) en Lubbert Ras (van Na). Op de paalkoppen zetelen Pieter Woord en Age Ras (van Iltjen), Er was nog geen motorvaart in die dagen. De botters gingen op de werf voor een schoonmaakbeurtje, voor breeuwen of het inzetten van een nieuwe rib of gang. Arbeidskrachten waren goedkoop. Een helIingknecht verdiende in 1890 nog maar veertien cent per UUT, maar voor een kwartje kon je toen ook al heel wat kopen, Er is enorm veel veranderd in minder dan een eeuw, vooral op Urk waarvan in 1948 het isolement door een weg voorgoed opgeheven werd en dat zich na de economische crisis van de jaren dertig en de rampzalige gevolgen die de oorlog voor de vissersvloot had, zo wonderbaarlijk herstelde, De atstand tussen oud en nieuw, vroeger en heden wordt steeds groter. Bladeren in dit boekje zal dat ook aan een jonge generatie duidelijk maken, Ouderen zullen veel en velen herkennen. AUe namen konden de samenstellers niet achterhalen, Zij houden zich voor aanvullingen aanbevolen.

5. Op de einden van de beide havendammen stonden de zogenaamde vuurtjes. Ze waren witgeverfd en einddoel van menig paartje op de wandeling en in de zomer een mooi plaatsje voor een plaatje. Kent u deze bezoekers nog? We beginnen bovenaan. Daar staan Hendrik Kager en Albert van Urk, Ben verdieping lager poseert Wiepke Metz als de begeleider van grote en kleine Marretje Hakvoort, met daarnaast Fenna Jansma, Trijntje Boerstra, Marretje Romkes, Betje Kager en Geertje Koffeman. Op de trap onder meer de kinderen van Nieuwhuis (de fotograaf uit die tijd). Geheel rechts staat Lub Romkes, later leraar in Leeuwarden, De dam werd geflankeerd door planken, eerst breed en van een leuning voorzien, verderop smaller. Ze werden zwart geteerd, de paalkoppen kregen een witte muts en dat gaf aan de haven van het eiland een roman tisch aanzien, De kale bazaltdammen van nu zijn daarbij vergeleken een verarming. Ook was het water nog niet zo vervuild, Vissers die vis in de bun hadden, kozen ligplaats in de havenmond, waar de vangst in leven bleef.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek