Kent u ze nog... de Vroomshopers

Kent u ze nog... de Vroomshopers

Auteur
:   H. Konijnenberg
Gemeente
:   Ham, Den
Provincie
:   Overijssel
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4377-6
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Vroomshopers'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

INLEIDING

Vanzelfsprekend is het mogelijk de geschiedenis van het weinig meer dan honderdjarige Vroomshoop in enkele forse trekken te schetsen. De geschiedenis in economisch opzicht bijvoorbeeld met de woorden: turfafgravinglandbouw-industrie. Maar dat zegt nog niets over de Vroomshopers, die in 1959 met veel enthousiasme het eerste eeuwfeest van hun woonplaats hebben gevierd.

Willen we daarover meer weten, dan kunnen we vrijwel uitsluitend terecht bij het door de oud-Vroomshoper drs. C.J. Bos voor de industrie-commissie toen geschreven boekje "Op eigen kracht". Deze uitgave kreeg de ondertitel mee: "Van trekvaart tot welvaart"; een uiterst terecht gekozen ondertitel, want .Jiet kanaal" was de slagader van dit dorp in de jaren van ontstaan en opgang van de vroegere veenkolonie Vroomshoop. Een turfvaart, die niet aileen de economische basis van de aanvankelijke samenleving belijnde, maar die langs haar dijken 00k de toen aantrekkelijkste werk- en woongelegenheid bood en dus bewust een grote plaats bleef houden in de hart en der oudste geslachten van Vroomshopers. Want het dorps van nu met zijn mime en van veel groen en bloemen voorziene nieuwbouwwijken, scholen, winkels en industrieen dateert pas van na de tweede wereldoorlog.

Maar, na deze regels: kent u ze dan de Vroomshopers? Weet u daarmee iets, van wat hen bewoog in godsdienstig opzicht? Van hun vrijetijdsbesteding, van hun sport en spel, hun moeiten en verdriet of hun blijde momenten? Of blijft u staan bij de conclusie, uit de voorgaande regels, dat 't "kanaaisen" zijn, die Vroomshopers?

't Zou veel gesprekken kosten met (vooral de oudere) Vroomshopers om een waarheidsgetrouw beeld uit hun mond op te tekenen, dat u hen ten diepste leert kennen. Met de daverende moeilijkheid, daaraan verbonden, dat het dan opgeroepen beeld van de v66roorlogse Vroomshoper (want daarom gaat het in dit boekske! ) allerminst meer als juist wordt ervaren. Want:

de mobiliteit van de veenontginners, die met de veenontginning kwamen en na afloop ervan in betekenend getal weer verder trokken naar een nieuwe ontginning elders,

de intocht van Groninger Landbouwkolonisten in het laatste kwart van de negentiende eeuw

de pendel van de in de Twentse industrieen werkzame Vroomshopers en de snelle en succesvolle industrialisatie van na de tweede wereldoorlog hebben, alle te zamen, het oorspronkelijke "profiel" van "de Vroomshopers" immers toch wel ingrijpend gewijzigd.

.Plaaties kijken" dan maar? En daaraan de titel geven: "Kent u ze nog ... de Vroomshopers"? Het lijkt een aanvaardbare oplossing om uit de moeilijkheden te komen! Ik hoop dat degenen, die deze uitgave ter hand nemen, met mij het initiatief daartoe van de Europese Bibliotheek uit Zaltbommel ook zullen toeiuichen,

Een enkele korte aantekening moet ik daar nog aan toevoegen. Allereerst deze. Veel dank ben ik verschuldigd aan de oudheidkundige vereniging Den Ham-Vroomshoop en in 't bijzonder aan de heer L. de Olde, die zich zeer verdienstelijk heeft gemaakt daarbij door allerlei naspeuringen te verrichten om u de afgebeelde personen te laten herkennen. Een uiterst tijdrovend werk!

Een tweede opmerking is, dat ik streefde naar een zo gevarieerd mogelijk geheel; daarbij bleef ik bedacht op privacy. De uiteindelijke keuze van de achtendertig opgenomen foto's blijft vanzelfsprekend arbitrair; bij voorbaat wordt graag begrip er voor gevraagd als hier of daar bij de foto's een naam niet goed mocht zijn vermeld, Bij de veelheid van afgebeelde personen is dat haast onontkoombaar, ook al is zo zorgvuldig mogelijk te werk gegaan. Tenslotte ken ik de v66roorlogse Vroomshoopse situaties ook niet door eigen aanschouwing!

De weg van trekvaart naar welvaart is va or Vroomshoop een moeilijke geweest; Vroomshoop vormt in dat apzicht echter geen uitzondering op de andere veenkolonien, Veel eigen initiatief', veel noeste arbeid - in het besef van afhankelijkheid van's mensen Schepper (Vroomshoop bewees en bewijst dat besef door kerkgang) vele kleinere en grotere monumenten van sarnenwerking en sociale bewogenheid, gaven het gezicht van nu aan Vroomshoop. De Vroomshopers van v66r 1940 vast te 1eggen in een foto-serie (hoe beperkt van omvang oak) is het uitgangspunt geweest vo or dit boekje, dat ik met veel plezier opbouwde, voor wat betreft de reprodukties daarin voortreffelijk geholpen door mijn zoon. Voor de spontane medewerking, die ik van zovelen ondervond bij het beschikbaar stellen van hun toto's ben ik zeer erkenteliikl

Moge het volgende de lezer vee! genoegen verschaffen! Moge het de Vroomshopers gelukken - zoals zij daarin ook na 1940 reeds tot nu toe slaagden - voort te gaan in het spoor, dat de pioniers zo wilskrachtig trokken; met vlijt, met frisse ideeen, met godsvrucht!

1. De eerste sluiswachter aan het Zwolse kanaal was J.H. Endeman; hij was tevens belast met het toezicht op het graafwerk voor het kanaal Almelo-Zwolle. Hij was gehuwd met de uit Vriezeveen afkomstige mejuffrouw A. Engberts. Hun eerste kind, dochter Berendiena, is zeer vermoedelijk het eerste in Vroomshoop geboren kind geweest. Met volslagen zekerheid is dit niet te zeggen, omdat niet in alle geboorteakten het onderdeel van de gemeente is vermeld waar de geboorte plaats yond. Dochter Berendiena, geboren op 17 april 1855 en overleden in 1918, huwde later met J. Teeuwen, waarmede zij op deze foto voorkomt. De later geboren, en inmiddels overleden, zoon Arend van het eerste sluiswachterspaar huwde met mejuffrouw G. Zandman. Zij woont nag steeds in de woning van haar schoonouders.

2. Als curiositeit hiernaast een copie van de geboorteakte van Berendiena Endeman; zeer vermoedelijk de eerste in Vroomshoop geboren baby. Er werd geregistreerd: "Op heden den Achttienden April achttien honderd vijf en vijftig, verscheen voor ons Johannes Andries Helderman Burgemeester en Ambtenaar van den Burgelijken Stand der Gemeente den Ham: Lambert Endeman oud Achtenvijftig jaren, van beroep landbouwer wonende ter dezer gemeente geadsisteerd met twee getuigen, de eerste genaamd Anthony Roesink oud Veertig jaren van beroep timmerman wonende ter dezer gemeente en de tweede Gerhardus Hartgers oud drieentwintig jaren van beroep Zonder wonende ter dezer gemeente dewelke ons heeft verklaard, dat zijne dochter Aaltjen Engberts zonder beroep echtgenoot van Jan Harm Endeman van beroep Sluiswachter, beiden wonende ter dezer gemeente op den Zeventienden dezer des namiddags te drie ure, te Sluis vijf, in zijne tegenwoordigheid is bevallen van een kind van het vrouwelijk geslacht, aan hetwelk de voornaam is gegeven van Berendiena Van welke verklaring wij deze akte hebben opgemaakt, die na gedane voorlezing, is geteekend door ons en Comparant benevens de gemelde getuigen."

L. Endeman, A. Roesink, G. Hartgers

J .A. Helderman

3. Een eharmante foto uit de tijd dat de kleding en het kapsel van de dames nog wel iets anders was dan in 1972. De foto dateert uit omstreeks 1910 en laat een vijftal dames uit Vroom shoop zien. Van links naar reehts ziet u: meiuffroiiw R. Vaartjes, die tot haar overlijden met haar zuster in 't ouderlijk huis woonde aan de Oranjestraat; mejuffrouw A. Vaartjes, haar nog in leven zijnde zuster; mevrouw Tr. Keddeman-Westera, mevrouw F. Steenwijk-Keddeman; het eehtpaar Steenwijk had een schoen winkel in Coevorden; mevrouw F. Kaptein-Westera; haar man is vele jaren in het toenmalige Nederlandseh Oost-Indie hoofd van een school geweest. De laatste drie dames zijn ook reeds overleden.

4. Een zeer oude foto uit de negentiger jaren van de vorige eeuw van de bekende familie Meester. De vader, hier temidden van z'n gezin, was vervener en hij was van 1911 tot 1919 ook wethouder. Duidelijk is te zien, dat mevrouw Meester-Prangsma afkomstig was uit Friesland. Er hebben ook Prangsma's in Rusland gewoond; later zijn sommigen naar Nederland teruggekeerd. Van links naar reehts zien wij hier afgebeeld: G. Meester Jr., vervener, heeft gewoond aan de Oranjestraat, was ongehuwd en is overleden; T. Meester, is predikant geworden en heeft jarenlang in Limburg gewoond: mevrouw H. Meester-Prangsma (overleden); G.T. Meester sr. (overleden); G. Meester (,,'t kleine meisje"), onderwijzeres, gehuwd en vertrokken naar Broek in Waterland; Tj. Meester, ongehuwd overleden; H. Meester, gehuwd met Grooters, vertrokken naar Hardenberg, beiden overleden en G. Meester, was gehuwd en is overleden.

5. Bijgaande foto is, volgens mondelinge "overlevering", genomen to en de Noorderweg en Hoof'dstraat te Vroomshoop waren verhard. Dit feit werd officieel en feestelijk in 1909 gevierd, in de tijd van dominee W. Lodder, die de hervormde kerk te Vroomshoop heeft gediend van 1908 tot 1912. Toen hij kwam kennisrnaken met de gemeente kon hij vanwege de slechte toestand van de Hoofdstraat de pastorie haast niet bereiken, De achtergrond is waarschijnlijk de zijmuur van de hervormde kerk. Een bijzonderheid, waard vermeld te worden, is, dat nog een persoon (uiterst rechts) in 1even is. Staande van links naar rechts: H. Pelle wever, veldwachter: H. Gerrits, cafehouder; C. Snel, schilder ; J. Nachtegaal, baas op de brikettenfabriek, Vriezenveensewijk, Kotter, "directeur" van de zuivelfabriek Tonnendijk; C. Wildeman, schoo1hoofd, Geerdijk; H.J. Wolters, raadslid; Schuringa, stationskoffiehuis-houder ; G. Hartgers, smid, Noorderweg; Hopman, landbouwer Kalkwijk; B. Elferink, cafehouder en winkelier, Geerdijk; H.E. Kleysen en G.J. van Dorth, Amersfoort, destijds aannemer. Zittend van links naar rechts: K. de Boer, schoolhoofd; H. Overberg, vervener/cafehouder: S. van Riggelen ; G.T. Meester sr., wethouder; Reyenga, schoolhoofd, Daarlerveen; T. Visscher sr., vervener; Rietbergen, opzichter Overijsselsche Kanaal Maatschappij; Klein Nijenhuis, raadslid; een onbekende en M. Nijman, raadslid.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek