Kent u ze nog... de Wormerveerders

Kent u ze nog... de Wormerveerders

Auteur
:   A.F. Neuhaus
Gemeente
:   Zaanstad
Provincie
:   Noord-Holland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1242-0
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 weken (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... de Wormerveerders'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Kent u ze nog ... de Wormerveerders" zal vele plaatsgenoten van toen weer in herinnering brengen. Dan gaan we tegelijkertijd in gedachten terug naar de periode rond de eeuwwisseling waarin het knusse Wormerveer nog een typisch dorpsleven bezat en iedereen iedereen nog kende. Maar dat was ook de tijd waarin over rangen en standen werd gesproken. Zelfs zó dat school-C van meester Van Raalte aan de Marktstraat voor de armenschool werd aangekeken en dat de betere stand de school van meester Van Son bezocht. Maar voor het overige was Wormetveer een gemoedelijk Zaandorp, waar de industriële nijverheid al door de jaren heen een voorname plaats had ingenomen. De olie-, zeep-, rijst-, chocolade- en meelindustrie verschaften vele honderden ingezetenen werk en brood. Het tijdvak rond de eeuwwisseling en nog vér daarna bracht de plaatselijke handel en nijverheid veel voorspoed. In het bijzonder de rijstindustrie beleefde in die dagen een ongekende bloei. Ook in gort werd goede zaken gedaan terwijl de cacaoverwerkende industrie het ene kapitale fabriekspand na het andere liet bouwen. Het economische leven kent echter ook tijden van achteruitgang. Wormerveer heeft dat aan den lijve ondervonden toen in de crisistijd - de jaren dertig, met meer dan vijfhonderd werkelozen - talrijke ondernemingen in grote moeilijkheden raakten. Vele moesten de strijd staken: Pette Cacao; Keijzer & Stolp; oliefabriek "De Liefde"; rijstpellerij "De Jonge Voorn"; oliefabriek "De Pijl" alsook de zakjesplakkerij van P. Dekker Jzn. Structurele ontwikkelingen waren er de oorzaak van dat na de tweede wereldoorlog de eens zo machtige rijstindustrie, waaraan de schipperij en sjouwerij zo nauw gelieerd waren, eveneens het hoofd moest buigen.

Wanneer we verder terugblikken op het plaatselijk gemeenschapsleven, dan springt direct de bruisende activiteit van het grote kwantum verenigingen in het oog. Sommige zelfs met een roemrijk bestaan! Eigenlijk is het in de wereld van vandaag niet meer voor te stellen dat de belangstelling voor blaas- en zangmuziek eertijds overweldigend is geweest. Zo trokken de traditionele Parkconcerten keer op keer een dikke drie- à vierduizend toehoorders. En neem de vrolijke marswedstrijden waarnaar drommen mensen in rijen dik al genietend stonden te kijken. Dat was ook de tijd waarin de gehele bevolking op de been kwam wanneer plaatselijke coryfeeën op een concours of andere gebeurtenis lauweren hadden geoogst. Zo zag het Stationsplein in 1926 zwart van de mensen toen .Zanglust" te Westzaan de hoogste eer had behaald. En gezeten in open vigilantes werd een zegetocht door de jubelende gemeente gemaakt. Of denk aan de onvergetelijke festiviteiten van het mannenkoor in 1927 en aan de O.G.-feesten van 1929 toen de gemeente met prachtige erepoorten was aangekleed. Ja, Wormerveer bezat in muzikale leiders als Albert Meijns, Matthijs Lürsen en Frits Sicking excellente ambassadeurs! En, wie weet wordt er, nu er al een straat is vernoemd naar Albert Meijns, te zijner tijd ook nog eens een blijvende herinnering toebedacht aan de andere bekwame musici.

Bij dit alles mag de naam van onze ijverige middenstandsvereniging niet worden vergeten. Want ook deze organisatie verblijdde Wormerveer met diverse amusante ontspanningen. We beleefden de jaarlijkse paardesportdag, spectaculaire auto-handicapwedstrijden en gei1lumineerde winkelweken. Heel veel van deze goede evenementen zijn na de tweede wereldoorlog niet meer teruggekeerd. Ook vele trouwe verenigingen hebben "de pijp aan Maarten" gegeven. De nieuwe samenleving heeft immers aan de vrijetijdsbesteding een gans andere vorm en inhoud gegeven.

Dit boekwerkje behelst slechts een mijmering aan voorbije jaren waarin vele plaatsgenoten op allerlei gebied voor het voetlicht zullen komen. Bekende en minder bekende. Maar op één bepaald moment maakten ze allemaal deel uit van één gemeenschap: ons aller Wormerveer.

Ten slotte een woord van dank aan al diegenen die mij behulpzaam waren bij het opsporen en identificeren van vele personen.

1. We beginnen met de oudste, nog bestaande vereniging van Wormerveer. Die eer valt gymnastiekvereniging "Hercules Hebe" te beurt. Opgericht in 1876 was "Hercules" aanvankelijk alleen bestemd voor het sterke geslacht. Gymnastiek beoefenen was in dat tijdperk nog een elitaire aangelegenheid en eerst omstreeks de eeuwwisseling zou deelname op grotere schaal ingang vinden. In 1900 ontstond damesafdeling "Hebe". Zodoende draagt de vereniging de naam "Hercules Hebe ",

In 1906 vierde de mannenafdeling het dertigjarig bestaan en in de tuin van de "Sociëteit" werd dit kloeke portret gemaakt. Staand bovenaan, van links naar rechts: S. Laarkamp, W. Bier, R. Stuurman, C. de Smet en B. Voster. Tweede rij: J. Lieshout, J. Gorter, J. Kaper, A. Greeuw, Jan Waal, J. Kistemaker, A. Schaar, W. Voster, N. Ofrnan, A. van Raalte, D. Kaper, Cor Kaper, A. Veenis, D. Sluys en W. Voster (later burrie van lisp). Derde rij: W. Böckman, D.J. Hartland, Klaas Kaper, ? Beekes, ? Bander, C. Veenis, ? Bückert en S.D. Kaper. Vooraan: S. Plooyer, Dirk Zwart, C. Krook, N. Molenaar en? Tonnema. Agent Jaap Wuite houdt een oogje in het zeil.

2. Er heerste grote feestvreugde onder de Wormerveerse bevolking toen op 1 augustus 1863 's avonds voor de eerste maal de gaslantaarns gingen branden. In dat jaar was namelijk een particuliere gasfabriek gesticht die in 1888 gemeenteëigendom werd. Het is al weer heel wat jaartjes geleden dat deze groepsfoto van het gasfabriekspersoneel werd genomen. We zien op de bovenste rij, van links naar rechts: twee onbekenden, Jaap Kaat en A. Bloem. Staand: fabrieksbaas Loggers, fitter Wildeboer, onbekend, Th. Hartog, Dirk Bakker, Piet Bontes, onbekend, B. Tesink, Jan Sint, I. van Gemeren en G. Duits. Op de voorgrond: Wiegert Loggers en Jan Stam.

3. Hier de derde klas van school-C aan de Marktstraat in 1909. In dat jaar werd ook de schoolperiode, van 1 april tot 1 april, verlegd naar 1 augustus tot I augustus. Pech dus voor de nieuwe leerlingen uit dat schooljaar want zij moesten vanwege de nieuwe regeling drie maanden langer in de schoolbanken zitten .... Bovenste rij van links naar rechts: Anton Thie, Jan Betlem, Jan de Graaf, Klaas Stolp, Miehiel Duits, A. Veenis en Jan Schilp. Tweede rij van boven: Kasper Duits, Floor van Enkhuizen, Jan ter Velde, Wim Vloon, Cor Boot, Simon Bruin en Cor Wijnberg. Derde rij: Wouter Jantjes, Marie Rond, Agaath Pot, Maart je Krijgsman, Aagje Ofman, Jo Pot, Betsie Pot en Annie Oenen. Vierde rij: Annie Donker, Trijntje Kat, Marij Kat, Antje Meijns, Lize Zwart, AH Luttik, Trijntje Kerkhoven en Anna Koomen. Onderste rij: Jan Stam, Willem Bloemraad, Gerrit Betlem, Gijs Pet, Simon Smit, Henk Bus, Willem Meijns, Paul Andrea en Dirk Sikkes. Links van meester Brussel staat nog Cor Stoel. Geheel rechts zien we meester Van Raalte.

4. Eigenlijk al vanaf 1901 wordt de goeie, oude stoom spuit als het troetelkind van onze vrijwillige brandweer beschouwd. Dit is een beeld uit vervlogen dagen toen de imponerende brandblusser nog in actieve dienst was. Staand van links naar rechts: Jo Smit, Co Vonk, Willem Noordanus en Cornelis Klinken berg. Op de spuit: Piet Gorter, Leen de Jong en Klaas Kaper. De naam van de koetsier is onbekend.

5. Foto links: de Wormerveerder later de Zaanbrug) neemt sinds 1889 een belangrijke verkeersfunctie in. Direct na de ingebruikneming werd tol op de Zaanbrug geheven. Een best melkkoetje voor de gemeente waarvan de jaaropbrengsten getuigen zijn: 1931: f 29.772,-; 1933: f30.838,-; 1935: f31,542,-. Heus, geen gekke inkomsten in het licht van die tijd gezien! En misschien was dat wel de belangrijkste reden waarom Wormerveer ondanks vele tolbestormingen de Zaanbrugcentjes niet graag wilde missen ... Wat aan tolgeld moest worden betaald stond duidelijk op een bord aangegeven. Voetgangers en later fietsers betaalden één cent. Een weekkaart kostte een dubbeltje. In 1922 werden de brugwachters voor het oude, stijlvolle wachtershuisjes gekiekt. Van links naar rechts: J. Jantjes, J.G. Bruyn en W. Boet.

Foto rechts: het ophalen van het huisvuil was in vroeger dagen toevertrouwd aan Cees de Haan (links) die samen met zijn maat Willern v.d. Pol (rechts) alle ophaalwerkzaamheden te voet klaarde.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek