66. Uit de veelheid van foto's die de leerlingen van de Bakkerschool (Oostzijde) in beeld brengen is er een gekozen van niet zo oude datum, al is 1929 dan weI lang geleden. Het voordeel boven enige andere foto's van dezelfde school was dat deze foto geheel was voorzien van de namen. In het boekje dat na dit deel zal worden uitgegeven, vermoedelijk onder dezelfde titel, is er gelegenheid een van de andere te plaatsen. We gaan voor wat betreft het aanduiden van de leerlingen steeds van links naar rechts, vooraan beginnend. Dan zien we op de eerste rij: Jaap Weij, Ab van 't Ent, Dirk van Zaane en Rikus Bouquet. Achter hen: Marie van Dalsem, Trien Venbroek, Aagje Lubbers, Marie van der Tak, Alie Kabel en Bertha Smit. Vervolgens een rij van vier meisjes: Aagje Wilschut, Neeltje Knikker, Rina Bolluyt en Alie Achterberg. Vervolgens de jongen die voor onderwijzer De Jager zit:
Maarten Feeke en dan Annie Uitendaal, Maartje Kef, Jan Kaper en Ko Verzijlenberg. De laatste rij begint met Peter Nijkamp die achter de onderwijzer zit; dan Cor Knikker, Wim Schoone, Cor Doeves, Guurtje Wiepjes en Guurtje Kok. Volgens de kalender op de achtergrond is de foto op dinsdag 5 maart gemaakt.
67. Veel mensen staan er niet op deze foto, maar het is een mooi stuk antiquiteit. Op een dag in 1912 kwam, in gezelschap van een Nederlandse (? ) chauffeur, een echtpaar uit de Verenigde Staten naar de molen "De Strijd" aan 't Kalf. Zoals bekend is de molen in 1949 verbrand. Over hoe dat kon gebeuren is men nog altijd een tikje geheimzinnig. Verschillende mensen houden het erop dat de molen in brand is gestoken, maar enig bewijs is er nooit voor geleverd. Ziehier dan de kleine groep die zich op de stelling van de molen, die voor Claes Pieterszoon Calff in 1686 werd gebouwd, liet fotograferen. Wie de boeken kent van de Engelsman Edgar Wallace zal er mogelijk wat bekends in zien: de chauffeur links, met beenkappen om, is helemaal gekleed op een wat barre reis met stofwolken random en modder op de wegen (Wallace verhaalt er altijd van als er een auto ter sprake komt) en dan de Amerikaanse die met warme jas en slobkousen geheel voor een autotocht is gekleed. In het midden staat Aris Wittebrood die eigenaar van "De Strijd" was. De man met de grate pet op het hoofd is de Amerikaan en dan, met de niet minder grate pet, zien we rechts Piet Wittebrood, de zoon van Aris. Tussen de Amerikaanse en haar chauffeur in is de Braaksloot zichtbaar met ver op de achtergrond de bomen rand het Heerenhuis.
68. In 1975 waren zes privaattonnen in Zaandam in gebruik. Kart na de tweede wereldoorlog waren het er enige duizenden, Toen deze foto werd gemaakt, in 1921, was het aantal nog groter. De sanitaire voorzieningen zijn in Zaandam, en in Zaandam niet aIleen, in vergelijking met de situatie van nu, primitief geweest. Men had de plee aan de sloot en dat was tijdens min of meer strenge winters een onmogelijke, desondanks niet te veranderen, toestand en men had de vaatjes die met paardewagens en met vletten werden aan- en afgevoerd.
De foto toont links Jan van der Hooft, dan op de bok van de wagen Dirk Kersemaker en, met de twee vaatjes aan het juk, de toen nog jeugdige Thijs van Duyse die in tijdelijke dienst van de gemeentereiniging was. Thijs is later bekend geworden als voetbalscheidsrechter en als bestuurslid van "Meervogels". De foto is genomen in de Czaar Peterstraat. Wie de situatie van nu vergelijkt met die van toen zal zien dat er in bijna vijfenvijftig jaar bouwkundig vrijwel niets is veranderd. In die jaren reden vijf paardewagens rand voor het weghalen en plaatsen van tonnen. Er konden negentig van die dingen in een wagen. De wagens reden zo'n vier keer per dag naar het terrein aan de Westzanerdijk. Uit de veraf gelegen gedeelten van de gemeente kwamen en gingen de vaatjes met een schuit. Op 't Kalf was De Gooijer de verzamelaar (zeg maar: depothouder) die zijn vracht naar een verzamelplaats bij Haaldersbroek bracht en uitventte. Ook aan de Oostzijde bij de loopbrug was zo'n depot. Dat is later tot kazerne voor de brandweer van kring 3 omgebouwd. Alvorens, omstreeks 1927, werd overgegaan tot het vervoer met auto's kwam er voor het trekken van de lege en gevulde wagens een tractor waarmee landbouwer Flipse later op zijn land in de Zaandammerpolder ploeg en eg heeft getrokken. Wie wat wil weten over de arbeidstijden: men werkte toen van zes tot zes, hetgeen trouwens niets bijzonders was, want aIle bedrijven in Zaandam en elders draaiden dezelfde tijd.
69. De .Racingclub Zuiddijk" (afgekort R.Z.D.) is in 1918 opgerieht en heeft geen lang 1even gekend. "Zilvermeeuwen" heeft nogal wat mens en aangetrokken, waarna de .Racingclub Zuiddijk" van het voetbaltonee1 verdween. De club had een terrein in de buurt van de Sehoolmeesterstraat, in de omgeving waarvan meer clubs hebben gespeeld. Vooraan zitten van links naar reehts: Dirk de Haan, Henk Kalbfleisch en Jan de Vries. Volgende rij: Gerrit van den Akker, Adriaan de Haan en Piet Eikel. am te zien wie er, inclusief spelers, achteraan staan, moe ten we van links af de hele rij maar even afgaan: Siem Schoen, Henk Driesten, Piet Fiddelaar, Broer de Vries, speIer Floor Wezel (later bekend in Z.F.C.), Nars Bakker, Willem Verheijden, speIer Wim de Kreek, Piet Buys, speIer Jan Korsse, Henk de Carpentier, speIer Gerrit Leek, Jelle Kabel, speIer Tinus de Boer, vervolgens, met pet, Henk Prins, met grote hoed Hilbert Kalbfleisch, dan, achteraan, Gerrit Vermeulen en vooraan, met grote pet, Wil1em van Leeuwen die koetsier bij Ros was. Het knaapje uiterst rechts is Jan van Dalsem. De foto is kort na de oprichting van de vereniging gemaakt.
En dan op de andere foto zien we de leden van "Neptunus" in het zwembad aan de Voorzaan dat vele jaren later verdween, omdat het water van een zo slechte kwaliteit werd dat zwemmen een gevaarlijke zaak werd. Maar in 1922, toen de foto werd gemaakt, was de Zaan een goed zwemwater, het zwembad was populair en op mooie zomerdagen kwamen duizenden naar 't Eiland, overvarend met Schaap of met het gemeentelijk veer, om de zwemsport te beoefenen en ook om gezellig bij elkaar te zijn. Van links naar rechts staan: badmeester Henk Pesie, Piet Kluijver, Harry J. Visser, Huib Kluijver, Ab Spits, Jan de Vries, Ge Dekker (die in 1924 deelnam ais zwemmer aan de Olympische Spelen te Parijs), Jo Maasdam en Klaas Kuiper die toen badjongen was en hulp van Pesie.
70. Prosper de Haan, kortweg Brossie genoernd, kreeg in 1936 op een voetbalveld een ongeluk ten gevolge waarvan hij een arm moest missen. Vele mensen zijn toen aan de gang gegaan om iets op het gebied van de financien voor Brossie te doen. Men besloot, met medewerking van een aantal middenstanders, te komen tot een voetbaltoernooi bij avond om ten behoeve van de toen nog jonge man, die lid was van "Meervogels", een fonds te vormen. Er werd nogal wat reclame voor gernaakt, soms ook voor het eigen bedrijf van de dee1nemende elftallen, hetgeen er onder meer toe leidde dat het elf tal van het gerneentelijk gasbedrijf gebruik maakte van een auto waarop werd medegedeeld dat gas ideaal was voor huishouding en industrie, een standpunt dat, zo mag men stellen, ook vandaag nog geldt. De foto werd op een zomeravond in 1936 gemaakt op het plein van de Westzijderkerk en toont vooraan van links naar rechts: Theo Smit, handelaar in herenmode; Nol (A.C.) van Vliet, tabakswinkelier; G. Beumer, H. Smit, C. Bakker, D. Spaarman en G.R. Plooijer, kantoorbediende. Staande: W. IJnsma, G. Blumink, A. Buijs, J. Steen, W. Fiddelaar, C. Kramer, J.H. de Ridder, op de wagen, zonder pet, C.C. Kuik, J. Dikstaal, F. van Rossum, G. Neelen, op de wagen schilderijenhandelaar en lijstenmaker J.N. Does en dan nog C. van Vliet, P.J. de Klerk en K. ten Kate. Als we het goed hebben gezien dan staan uiterst links Wim Blokland, nu voetbaltrainer, en een van de drie broers Baljet.