Kent u ze nog... die van Arnemuiden

Kent u ze nog... die van Arnemuiden

Auteur
:   C. van Winkelen
Gemeente
:   Middelburg
Provincie
:   Zeeland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-4390-5
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... die van Arnemuiden'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

INLEIDING

Het is al weer enkele jaren geleden dat er van het Zeeuwse vissersstadje Arnemuiden twee platenboekjes verschenen, die werden samengesteld door G. de Nooyer, inwoner van Arnemuiden. Het bleek echter dat er in Arnemuiden nog erg veel materiaal aan oude ansichten en/of foto's aanwezig was, zodat de samensteller van dit platenboekje de opdracht kreeg een derde boekje over Arnemuiden samen te stellen, onder de titel: "Kent u ze nog ... die van Arnemuiden", waarin hoofdzakelijk de nadruk valt op de personen, verenigingen en groepen uit grootvaders tijd , waarbij we het tijdvak van 1890 tot 1950 op het oog hebben, maar waarbij we natuurlijk niet op een jaartje zien. Er zijn enkele uitschieters, die echter in de geschiedenis van Arnemuiden dermate belangrijk waren dat de samensteller ze in dit boekje heeft opgenomen.

In Arnemuiden was de visserij vanouds het hoofdmiddel van bestaan. Wie Arnemuiden zegt, denkt meteen aan vis! Omstreeks de eeuwwisseling, toen men nog zogenaamd "op de zeilen voer", yond het vangen van vis nog op primitieve wijze plaats. De hoogaarzen voeren in de nacht van zondag op maandag na twaalf uur (als de zondag voorbij was) uit door de Arne en via het noordelijk gedeelte van het Kanaal door Walcheren en het Veerse Gat de Noordzee op, ten einde daar het zeebanket te verschalken. Wanneer de vissers, meestal op vrijdag, in de thuishaven van Arnemuiden waren teruggekeerd, werd de gevangen vis gesorteerd en in manden gedeponeerd. Na deze voorbereidende werkzaamheden gingen de vrouwen, gewapend met een juk waaraan twee manden hingen, niet alleen in Arnemuiden zelf, maar ook in het naburige Middelburg de vis uitventen. Ze liepen dan over het smalle, bestrate Arnemuidense paadje naar de Zeeuwse hoofdstad. Later werd de gevangen vis in Veere aan wal gebracht, gesorteerd, geveild en verkocht. Een groep vissers, kenbaar aan de donkerblauwe visserstrui, ging per fiets, met voorop de vismand, in de dorpen van Walcheren de gevangen vis en garnalen uitventen. Men kon de visboer of visvrouw uit Arnemuiden al uit de verte horen aankomen met de harde roep: "Gorneeeet". Wanneer alles was verkocht, ging men of reed men huiswaarts. Maar niet alleen de verkoop van vis en garnalen bracht geld in het laatje. Ook het pellen van garnalen verschafte aan velen, vooral vrouwen en meisjes, handen vol werk. In vele visserswoningen was men vroeger hiermee bezig. Een precies werkje, waar men in Arnemuiden mee overweg kon en de hand daarvoor niet behoefde om te

draaien! De handige garnalenpelsters konden dan ook een aardige cent bijverdienen. Het garnalen peIlen met de hand komt in Arnemuiden mogelijk nog sporadisch voor, omdat deze werkzaamheden door de machine werden en worden overgenomen, waarbij de pelsters overbodig werden. Niet aIleen in de visserij is er veel veranderd, maar ook in de landbouw. Het graan wordt bijvoorbeeld ook niet meer met de zekel gemaaid en de koeien melkt men niet meer met de hand. Een en ander werd door de combine en de elektrische melkmachine vervangen.

Toen, in het kader van de Deltawerken, het Veerse Gat werd afgesloten, kozen de vissers uit Arnemuiden de haven van Colijnsplaat als thuishaven en eveneens die van Vlissingen. Vandaar uit varen de gemotoriseerde kotters de Noordzee op voor het vangen van diverse vissoorten, garnalen en mosselen.

Arnemuiden is een van de gemeenten op Walcheren die, naast WestkapeIle, zelfstandig is gebleven, onder het bestuur van de huidige burgemeester J. de Jonge. De aard en de structuur van de bevolking leenden er zich niet voor om een samenvoeging met andere gemeenten aan te gaan! Arnemuiden heeft een eigen karakter en vormt een aparte gemeenschap, terwijl men er een eigen tongval heeft. Bij een gesprek met een inwoner uit Arnemuiden valt het dialect al dadelijk op. Arnemuiden is een van de kernen waar nog vrij veel vrouwen in de traditionele klederdracht wonen. Tijdens het samensteIlen van dit boekje (september 1978) waren er nog ongeveer tweehonderd vrouwen in dracht, die echter aIleen door de ouderen wordt gedragen. In de week dragen ze alleen maar de ondermuts; op zondagen en bij feestelijke gelegenheden wordt de witte kap gedragen. Vele vrouwen in Arnemuiden maken zelf hun muts op. De kanten stof wordt gesteven en gestreken.

Arnemuiden is zeer gunstig gelegen aan de spoorlijn Vlissingen - Goes - Bergen op Zoom. Men kan er elk uur in beide richtingen gebruik maken van de stoptrein. Ook op cultureel gebied mag Arnemuiden er zijn, De muziekvereniging "Arne's Genoegen" is uit het stadsbeeld niet weg te denken. En wat te denken van de vissersvereniging "Draagt Elkanders Lasten", waarvan de heer Marien Siereveld de stu wende kracht was? Als bijzonderheid kan worden gemeld dat tijdens het klaarmaken van de kopy voor dit platenboekje de heer M. Siereveld op zaterdag 2 september

1978, tijdens een druk bezochte receptie, in het verenigingsgebouw "De Arne" afscheid nam van voorgenoemde vissersvereniging. Hij was een markante figuur, die steeds op de bres stond voor de belangen van de visserij in het algemeen en voor die van de vissers van Arnemuiden in het bijzonder. Ook de sport komt in Arnemuiden aan zijn trekken. Er is een uitstekende voetbalclub, die niet aIleen in Zeeland, maar ook door geheel Nederland bekend is. Ook de korfbalc1ub "T.O.P." is steeds actief. En zo zouden we door kunnen gaan. Maar de beschikbare ruimte in dit platenboekje laat dit helaas niet toe!

Kleverskerke

Drie kilometer van Arnemuiden en vier kilometer van Middelburg, maar toch buiten het gegons van onze rumoerige wereld, ligt Kleverskerke. Het ligt niet, zoals het naburige Arnemuiden, aan een spoor- of tramlijn. Het is ook niet opgenomen in het net van een busonderneming of streekbus. Rustig kan dit plaatsie, met zijn om en nabij de dertig woningen en enkele boerderijen, dromen op de westrand van Walcheren. De zon speelt met het loof van de bomen een spel van licht en schaduw op het dak van een oude boerderij. En verder is er de stilte. Drie kilometer is in onze mod erne tijd met zijn snelverkeer een heel eind wandelen. En daarom heeft Kleverskerke een eigen leven buiten de maalstroom van het mod erne snelverkeer. Slechts de klok op de toren van het dorpskerkje geeft aan dat de tijd toch voortgaat. En de bouw van enkele moderne bungalows herinnert eraan dat de wereld Kleverskerke niet helemaal onberoerd heeft gelaten. Kleverskerke of Kleofaskerke was destijds een ambachtsheerlijkheid en dorp. Zoals reeds gemeld, had dit dorpje een kerk, die oudtijds door de graven van Zeeland werd gegeven. De heer mr. Johan Pieter van den Brande, ridder der baronet en rekenmeester van Zeeland was er ambachtsheer en had een groot, nieuw huis in het dorp, tegenover de kerk, dat later als hervormde pastorie werd gebruikt.

In gedachten gaan we nu kennis maken met de oude en deels jongere generatie van Arnemuiden en het daarbij behorende Kleverskerke, waarbij de samensteller u allen niet aIleen veellees- maar vooral veel kijkgenot toewenst. Moge dit platenboekje een aangename herinnering zijn en blijven

aan de jaren waarin deze mensen hebben geleefd en/of nog leven. Men zal ongetwijfeld in Arnemuiden met enige weemoed terugdenken aan de vervlogen jaren, die nimmer weerkeren, maar waaraan de herinnering blijft!

Ten slotte wil de samensteller alle bij de fotoverantwoording genoemde personen heel hartelijk danken voor het tijdelijk in bruikleen afstaan van de oude kaarten en foro's en tevens vo or hun gewaardeerde, uitvoerige informaties. Ook aan de heer C.P. Pols te Zierikzee, door wiens initiatief en vooruitziende blik veel wetenswaardigheden voor het nageslacht worden bewaard.

1. Hoewel in Arnemuiden de visserij het hoofdmiddel van bestaan is geweest, waren er in de omtrek van dit vissersstadje ook enkele boerderijen, waar men koeien hield.

Op dit leuke plaatje zien we, van links naar rechts: Neeltje Crucq met een emmer in haar rechterhand, Dora de Nooyer, met juk en emmers en een emmer om haar linkerarm, en Lauwrina Coppoolse, met emmer in haar linkerhand. Het drietal poseert hier aan de achterzijde van de boerenwoning. Het was in de tijd dat de koeien nog met de hand werden gem olken, Gewapend met juk en twee emmers ging men naar de wei am de koeien te melken. Bovenop de melk lag in de emmer een houten blokje om het spatten van de melk tegen te gaan. AIle drie zijn gekleed in de prachtige dracht van de Arnemuidense vissersplaats. Waar is de tijd gebleven?

2. Bij een kroonjaar behoort natuurlijk ook een foto. Ter gelegenheid van de negentigste verjaardag van mevrouw Wan (Johanna) Theune-Adamse, op 13 september 1958, werd van de familie Theune uit Arnemuiden deze opname gemaakt.

Op de bovenste ri] poseren, van links naar rechts: Jacoba Theune, Kee (Cornelia) Theune, Wan (Johanna) Theune en Janna Theune. Op de tweede rij staan, eveneens van links naar reehts: Mien Theune, mevrouw Wan (Johanna) Theune-Adamse (die op 13 september 1868 werd geboren) en Pie Theune. Vooraan, op de derde rij, zitten van links naar reehts: Adriaan Theune, Bram Theune, Jacob Theune en Jan Theune.

De vrouwen poseren allen in de dracht van Arnemuiden. Mevrouw Wan Theune (de jarige) en Pie Theune zijn gekleed in de ouderwetse klederdracht uit Arnemuiden. Duidelijk is het verschil te zien tussen de latere klederdracht. Een prachtig plaatje, dat de beide klederdrachten uit deze vissersplaats levend houdt!

3. Niet alleen zittend maken de ouden van dagen uit Arnemuiden een praatje met elkaar. Het gebeurt ook staande, zoals men op dit plaatje duidelijk kan zien.

Ret groepje ouden van dagen uit Arnemuiden bestaat uit, van links naar rechts: Klaas Marijs, Job Schroevers, Johannes Marijs (met wandelstok), Klaas van de Ketterij (met rood-witte wandelstok, omdat hij doof was) en Adriaan Theune. AIle op dit plaatje staande personen dragen nog klompen.

4. Voor een bet onnen schutting, ergens in Arnemuiden, zien we een gezellig onderonsje. Zo te zien hebben de voormalige vissers het erg best naar hun zin!

Van links naar rechts zitten: Marien de Ridder, Comelis de Nooyer, Blaas de Nooyer, Klaas Meulmeester en Jan Vogel. De persoon die achter Jan Vogel zit, en slechts gedeeltelijk is te zien, werd helaas niet herkend. Deze opname werd gemaakt voor het zogenaamde .Jclapkot" in Amemuiden. Men kon daar bij goed weer de ouden van dagen uit Amemuiden aantreffen, die daar graag een praatje met elkaar hielden en de gebeurtenissen van de dag met elkaar bespraken. Natuurlijk kwamen ook de prijzen van de gevangen vis ter sprake. Ret kon dan ook bij dit klapkot een erg gezellige boel zijn,

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek