Kent u ze nog... die van Haulerwijk en Waskemeer deel 1

Kent u ze nog... die van Haulerwijk en Waskemeer deel 1

Auteur
:   B. van den Berg
Gemeente
:   Ooststellingwerf
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-1467-7
Pagina's
:   80
Prijs
:   EUR 16.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kent u ze nog... die van Haulerwijk en Waskemeer deel 1'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

IN LEIDING

Voor het samenstellen van dit boekwerkje werd van alle zijden spontaan de gevraagde medewerking verleend, zowel individueel als in club- of verenigingsverband. Er was een overvloed van materiaal en daaruit moest een keus worden gemaakt. De inhoud is zo gevarieerd mogelijk gehouden over de periode van circa 1880 tot 1940. Van de officiele naam is ook weI afgeweken door de roepnaam te vermelden en tevens is als "tussennaam" de vaders naam wel gebruikt om toch maar zo duidelijk mogelijk te zijn. De situaties, de kleding en de ideeen zijn, zoals zoveel dingen, veranderd en toch is die tijd ons blijven boeien.

De samensteller houdt zich aanbevolen voor op- of aanmerkingen en is bereid zo mogelijk inlichtingen te verschaffen. Zeer waarschijnlijk zullen bij het zien van bepaalde mensen herinneringen uit het verleden boven komen, maar toch hoopt de samensteller dat het zien, bekijken en lezen van de inhoud u veel genoegen zal verschaffen. Hartelijk dank voor uw medewerking.

Haulerwijk werd in 1880 officieel een zelfstandig dorp, daar het voordien bij de telling onder Haule werd vermeld. Haulerwijk-boven en -beneden telden in 1880 samen 1653 inwoners, in 1890 1553, in 1900 1666, in 19202160 en in 19402732. Op 1 januari 1954, toen Haulerwijkbeneden officieel Waskemeer werd, was het aantal in Haulerwijk 2481 en in Waskemeer 916. De volgende verenigingen die van veel betekenis zijn geweest voor Haulerwijk-Waskerneer en nog bestaan zijn: 1871: Vereniging voor Plaatselijk Belang "Vooruitgang" goedgekeurd bij K.B. van 8 juli 1878, 1910: 31 maart de "Groene Kruis Vereniging Haulerwijk en Omstreken", 1912:

IJsclub krijgt de naam "Nooitgedacht", 1912: Begrafenisvereniging "De Laatste Eer". Goedgekeurd bij K.B. van 29 januari 1915 en 1918: 7 maart de Boerenleenbank.

1. Markus Tjibbe van den Berg, geboren op 29 maart 1884, van beroep manufacturier, met zijn gezin in 1917. Hij kreeg vee 1 bekendheid door zijn vele bestuursfuncties, onder andere in de Boerenleenbank, de begrafenisvereniging, het Groene Kruis enzovoort. In de morgen van de 1 ste augustus 1914, de dag van de mobilisatie (1914-1918), moest hij als militair opkomen. In "De Oostellingwerver" van 8 augustus 1914 verscheen toen het volgende bericht. Haulerwiik. Ondermeer vertrok van hier de milicien M. Ti. van den Berg, wiens vader, aannemer Tjibbe van den Berg, in 1870 wegens de Fransch-Duitsche oorlog onder de wapenen moest komen. Wederom diens vader Markus van den Berg, trok indertijd een dienstplichtig nummer. Welk? Nu komt het eigenaardige. Alle drie: grootvader (geb.1819), diens zoon (geb.1850) en kleinzoon (geb.1884) haalden bij loting no. 28. Aldus "De Ooststellingwerver" in 1914.

De zoon van M.Tj. van den Berg, Barte1d (Bert, samensteller van dit boekje), geboren in de middag van de dag dat zijn vader als militair was vertrokken en op de foto drie jaar, maakte als dienstplichtig militair de mobilisatie en de oorlogsdagen in 1939/1940 mee. Diens zoon Markus (Max) Tjibbe van den Berg, geboren in de mobilisatie van 1939, be1eefde als militair de gespannen situatie rond Nieuw-Guinea. Alhoewel geen van allen een militaire inslag hadden, maakten deze vijf generaties als dienstplichtig militair, noodgedwongen, het "wrede spel der mogendheden" mee.

2. In 1838, toen er nag geen rijweg en nag geen bruggen over de vaart (alleen wat draaien) waren, toen de bewoners zeer slecht gehuisvest waren, in .Juiizen" opgezet van zoden en afgedekt met plaggen van heide, zag het er op geestelijk en kerkelijk terrein ook zeer slecht uit. Dominee H. de Cock te Ulrum scheidde zich af van de Nederlands Hervormde Kerk (in 1834) en ook toen al hield men huissamenkornsten bij Auke Rienks de Boer te Haulerwijk-beneden, tegenover de herberg aan de zuidkant van de vaart bij de "Oude Wijk". Dat gezelschap moet worden gezien als de grondleggers van de op 15 april 1838 gevestigde Christelijke Afgescheiden Gemeente, welke in 1857 in totaal 119 leden telde. De eerste ouderling was Auke Rienks de Boer en tot diaken werd Alle Aukes de Boer gekozen. Het eerste kerkje stond op door de ouderling De Boer beschikbaar geste1de grond, vlak bij zijn huis, zo ongeveer daar aan de P.W. Jansenweg waar nu Mussche woont. In 1845 gingen Donkerbroek en Haulerwijk samen. Het traktement van dorninee De J ong (1867-1869) was vijfhonderd gulden per jaar. 1873: de Christelijke Afgescheiden Kerk te Haulerwijk werd zelfstandig. In februari 1875 werd dorninee Huls van Kampen beroepen. De pastorie werd gebouwd en in december 1875 door dominee Huls betrokken. Een jaar later, in 1876, werd, eveneens op grond van M. ten Hoor, naast de pastorie een nieuwe kerk gebouwd voor f 2725,-, daar waar nu "Pro Rege" staat. Toen kwamen respectievelijk dominee Bennink van Onstwedde, dominee Fokkinga van Edam, dominee Vonk (1892 tot 1894) en op 20 januari 1895 (vanuit Hijken) dominee Gerrit Groot Nibbelink, geboren te Gendringen op 20 februari 1858. Hij diende de Gereformeerde Kerk drieendertig jaar. Hij werd bijna zeventig jaar en overleed op 5 februari 1928. Hij werd te Haulerwijk begraven, evenals zijn vrouw, mevrouw Groot Nibbelink-Oversteeg. Dominee Groot Nibbelink was een patriarchale verschijning, een calvinist die trouw was aan zijn beginsel,

3. In het winterseizoen 1927/1928 gaf dominee Groot Nibbelink nog les aan onder anderen een groep vrouwelijke catechisanten.

Op de bovenste rij, van links naar rechts: Hilly Jan Hof, Dina Gerrit Koops, een onbekende, Jitske Jan de Boer, Hendrikje Jan Haisma, Antje Meyer, Klaasje Ynse Graanstra en een onbekende. Tweede rij: Trijntje Gerke Gorter, Tjitske Hiemstra, Jeltje W. Wilstra, Fenne Ebe1e Dijkstra, Johanna Bonne Gorter, Mattie G. Koops, Martje Reinder Veenboer en Aaltje Kuik. De drie meisjes in de rij voor hen: Boukje Wietse Duursma, Koos Kees de Boer en Sietske Bonne Gorter. Vierde rij: Fokje Siert Koning, Anna Harke Kronemeyer, Griet Durk Kronemeyer, Jantje H. de Vries en Aafke van der Veen Sipkedr, met tussen hen in dominee Groot Nibbelink. Zittend op de grond, vooraan: Albertje Hendrik de Vries, Goitske Bertus de Jong, Betje Kees de Boer en Sjoukje Berend Lammers.

De meisjes waren tussen de veertien en zestien jaar oud en dominee Groot Nibbelink was toen negenenzestig jaar.

4. In 1864 vestigden zich in de kleine veenkolonie Haulerwijk Gerrit de Vries (zie de foto uit omstreeks 1914) en zijn vrouw Gertje van Meerlo. Zij kwamen vanuit Leeuwarden, waar Gerrit de Vries was geboren op 14 december 1834. Hij was van beroep koopman in kruidenierswaren, lapjes, potten en pannen. Hun winkel begonnen ze dicht bij de Kromme Elleboog. Hij gaf bijbellezingen voor volwassenen en zondagsschool voor de kinderen. In 1867 werd de Vrije Evangelische Gemeente gesticht. Men besloot later tot "doop door onderdompeling". Als jaar van de instituering der Baptisten Gemeente (baptist is doper) geldt 1880, het jaar waarin de eersten werden gedoopt. De stichter van deze Baptisten Gemeente, G. de Vries, nam in 1881 (na de eerste prediker Van Beek) de leiding van de to en dertig leden tellende kudde weer op zich en wel tot op hoge leeftijd, namelijk tot 1911. G. de Vries, een werker van het eerste uur, zette zich voor de Baptisten Gemeente helemaal in, maar ook geweldig voor de vooruitgang van het dorp Haulerwijk.

Als medeoprichter en eerste president van de vereniging voor plaatselijk belang, .Vooruitgang" (1871), vocht hij voor de verbetering van de levensomstandigheden van de inwoners van het dorp. Hij was een pionier, die zich persoonlijk geheel inzette en zeer bewust deelnam aan het maatschappelijk leven in dit dorp en daarbuiten. Hij was een voorvechter voor onder andere de leerplicht en was tegen drankmisbruik. Hij was een der eerste opperbrandmeesters van de plaatselijke vrijwillige brand weer en ook voorzitter van de commissie "Kunstweg", die in 1911 tot stand kwam. Hij deed, met anderen, zeer veel goed voor de samenleving van geheel Haulerwijk.

5. Al voor 1900 kende de Baptisten Gemeente een jeugdvereniging, waaraan later een zangvereniging werd verbonden. Op zondagavonden was er bijeenkomst en daarna repetitie van de zangvereniging, onder leiding van Jan Oostingh.

Deze foto van omstreeks 1912 laat u de jongeren zien, met op de voorste rij de gemeenteleden die een rol speelden in het kerkelijk leven. Op de bovenste rij, van links naar reehts: Trien Sikke van der Mei (getrouwd met Gerke Vegelien), Griet Andries van Wijk, Anna Jan Schadenberg, Anna Fokke Blauwbroek (getrouwd met Kl. HoO, Getje Gerrit de Vries, Griet Aitze Hof, Hiltje Bate Houkes, Trien Hilbrand v.d. Ley (getrouwd met Oeds Bosma), Iebeltje Andr. van Wijk (getrouwd met Rense Bosma), Richt ? , Aaltje Andr. Hof (getrouwd met Jan van Wijk) en Harmke Jacob Hoks (getrouwd met Harm Gerritsen). Tweede rij van boven: Jan Rink van der Mei, Joeke Rink van der Mei (getrouwd met Aukje Poutsma), Jan Sieberen Dikkens, Iebeltje Dikkens (getrouwd met Alb. v.d. Ley), Harmke van Wijk (getrouwd met Klaas Dijkstra), Fenne P. de Jong, Dina Sietse Planting, Hendrikje Bate Houkes, Jel Broekert, Aaltje Broekert (getrouwd met Anne Blauwbroek), Trien A. Broekert (getrouwd met Roel Bosma), Piet Broekert (getrouwd met Germ Hofman) en de heren Gerke Rienk Vegelien, Albert vander Ley en Koene Koenen. Derde rij:

Gerrit S. v.d. Mei, Joeke S. v.d. Mei, een onbekende, Jan A. Broekert, Hans Andr. Hof, Karel Hilbr. v.d. Ley, Jan Andr. van Wijk, Harm Blauwbroek, Hendrik Veenstra, Rink A. Koenen, Willem S. Dikkens, Arend Egb, Dijkstra en een onbekende. Voorste rij: Errit G. de Vries, Kees Hendr. Postma, Sikke J. v.d. Mei, Barend S. Planting, Gerrit de Vries sr., Hinne S. Planting, Sietse B. Houkes, Adrianus J. v.d. Mei, Jacob L. Hoks, Jan Oostingh (dirigent) en Jacob B. Spandaw.

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek