Kollum in oude ansichten deel 2

Kollum in oude ansichten deel 2

Auteur
:   R. Bosgraaf
Gemeente
:   Kollumerland en Nieuwkruisland
Provincie
:   Fryslân / Friesland
Land
:   Nederland
ISBN13
:   978-90-288-2720-2
Pagina's
:   160
Prijs
:   EUR 19.95 Incl BTW *

Levertijd: 2 - 3 werkdagen (onder voorbehoud). Het getoonde omslag kan afwijken.

   


Fragmenten uit het boek 'Kollum in oude ansichten deel 2'

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

IN LEIDING

Evenals het eerste deeltje "Kolium in oude ansichten", is ook deze uitgave bedoe1d a1s een herinnering aan hetgeen is geweest. Het aanzien van het dorp van circa 1900 tot 1940 kunt u hierin voor het merendee1 terugvinden. Voor het merendeel! Want niet van alle straten en buurten zijn vroeger opnamen gemaakt. Dit is jammer, want om een juist bee1d van het vroegere dorp te krijgen, zouden van iedere straat en buurt een of meer afdrukken in deze uitgave moeten voorkomen. Er werden ons echter door enke1e dorpsbewoners foto's ter hand geste1d van buurten waarvan geen ansichtkaarten in omloop zijn, Hiermede kon .Jiet ontbrekende" worden aangevu1d. De Oudheidkamer heeft we1willend ansichtkaarten afgestaan en gaf de samensteller van deze uitgave de ge1egenheid om de tekst te schrijven. Aan allen onze hartelijke dank voor hun spontane medewerking.

De meeste opnamen zijn gemaakt door de vroegere Kollumer herbergierjfotograaf Egbert Beitschat. Hij vestigde zich in 1895 te Kollum a1s amateur-fotograaf en opende in augustus van genoemd jaar een atelier aan de Voorstraat (achter het pand van Heeger). Van 1922 tot 1931 stond zijn atelier aan het Rechthuisp1ein bij cafe "De Posthoorn".

De uitgevers van de ansichtkaarten zijn geweest de Kollumer boekhande1aren (beha1ve Jacob Post): Nanne Streekstra, flrrna Enge1sma-Mebius, Romke Pijnacker, Thijs Slagter, Jan Buwa1da en Jacob Post. Enke1e opnamen zijn van iets recentere data, omdat we niet in het bezit waren (en ook niet konden komen) van oudere opnamen van die objecten, Zij behoren echter ook tot het verleden en hebben mede het dorpsbee1d bepaa1d.

We hebben getracht om het gehee1 te ordenen, zodat u straat voor straat kunt vo1gen en een vergelijking kunt maken tussen "vroeger en nu". Bij het zien van de ve1e veranderingen die de 1aatste dertig jaren in het dorp hebben p1aatsgevonden, zult u ongetwijfeld de verzuchting slaken:

"Had dit allemaa1 soa moeten! Had der niet wat van blieve kinn'n! "Begrijpelijk! Maar, "gedane zaken nemen geen keer".

Kollum,januari 1984

R. Bosgraaf

BRUGSTRAAT

1. De Brugstraat werd ook Willem Lodewijkstraat genoemd. De Friese stadhouder graaf Willem Lodewijk (Us Heit) nam, in 1590, in een van de toenmalige woningen aan deze straat gedurende enige maanden zijn intrek. Een aanzienlijke troepenmacht van het Staatse 1eger had zich toen ge1egerd in de omgeving van Kollumer Oudzijl. In de orngeving van Munnekezij11ag een afdeling van het Spaanse leger, met de bedoeling om van daaruit Friesland binnen te vallen. Door het sne1 opkomende water van de Lauwerszee moesten ze overhaast de v1ucht nemen. De naam Brugstraat is afgeleid van het vroegere draaibrugje dat het noordeinde van de beide Wallen verbond.

Op de foto links voor, Louw'es Jeltsje, de houdster van het bekende snoepwinkeltje. Achter links - Ale's Jantsje (vrouw Dillema) met dochter Janke. Rechts voor: Annie van der Land en de vrouw van Lammert de Vries. Achter haar de vrouw van Pieter Lourens met zoontje Dirk, de vrouw van de gerneente-timmerrnan Pieter de Bruine en Klaas de Bruine. De woningen aan de Brugstraat werden in 1970 afgebroken en hiermede verdween een van de oudste straten van het dorp.

MECKAMASTRAAT

2. Ret gasthuis dateerde van 1695 en werd gesticht door Lucia van Eysinga, dochter van grietman Ritscke van Eysinga en Bauck van Roorda.

Bij de bouw van het gasthuis werd een geve1steen aangebracht met de wapens van Lucia's ouders gedekt door een kroon, waarboven de letters L.v.E., het jaarta1 1695 en de aanduiding ,,7 kamers" (op de afdruk te zien, derde raam links boven).

Ret gasthuis vie1 in de jaren zestig onder de slopershamer. De geve1steen werd in de binnenmuur van de consistoriekamer van de hervormde kerk gemetse1d, a1s zichtbare herinnering aan het gasthuis. Evenwe1 was een monument uit de zeventiende eeuw voor altijd verdwenen.

KASTANJELAAN (Oostenburgstraat), Belgischevluchtelingen

3. Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werden in het Armenhuis (thans gebouw Oostenburg) Belgische vluchtelingen ondergebracht.

Op de afdruk een groep Belgen. Als bijzonderheid vermelden we dat de baby, midden op de afdruk, op 15 december 1914 in het Armenhuis werd geboren. Zijn ouders gaven hem de voornamen Albertus Willemensis Koliumus en de familienaam was Moens. Albertus naar de koning van Belgie, Willemensis naar de koning van Nederland, Kollumus naar de geboorteplaats Kolium. Albertus Moens bracht in november 1976 een bezoek aan Kollum en aan de Oudheidkamer, in gezelschap van twee van zijn zusters. In 1906 werd een echtpaar uit Burum, dat in grote armoede leefde, in het Armenhuis opgenomen. Man en vrouw overleden beiden in 1910 en bleken f 7000,- te hebben nagelaten. Dit bedrag was bij uiterste wilsbeschikking toegewezen aan de Nederlands Hervormde Kerk te Burum. Op de begrafenis van hen was niemand van de nabestaanden aanwezig.

In 1919 vond men tijdens herstelwerkzaamheden een briefje achter een van de schoorstenen van het Armenhuis, waarop het volgende stond te lezen: "In het jaar 1838 is dit werkhuis gemaakt door L.A. van der Sluis van de Gorredijk."

KASTANJELAAN (Oostenburgstraat)

4. Deze eens zo fraaie 1aan werd in 1914 verhard met steens1ag. Tevens werd er een rio1ering aange1egd. Een be1angrijke verbetering voor de bewoners aan de Kastanjelaan en ook voor de kerkgangers van de gereformeerde kerk - toen een houten noodkerk. Men kon ook - zoa1s thans - de kerk via de Nieuwburen bereiken (thans Eyso de Wendtstraat).

De woning op de afdruk werd in 1915 gebouwd in opdracht van Johannes Land, toen gemeenteontvanger van Kollumerland c.a.

""'-

- . Greet uit Kellum De Kastanjelaan

KASTANJELAAN (Oostenburgstraat)

5. Op de afdruk twee bekende Kollumers die op de Kastanjelaan poseren voor de fotograaf. Links huisschilder Johannes Draisma en rechts bakker Feike Tamsma. We kunnen ons voorstellen dat het "op portret zetten" als volgt verlopen is: "Ho! ik su segge elk maar aan een kant en dan muuskestil staanblieve." "Nou, we hewwe het had en nou maar weer veerder."

De gemoedelijke sfeer die uit dit plaatje spreekt komen we niet meer tegen. Men nam toen echt de tijd om de fotograaf de gelegenheid te geven zijn plaatje te schieten. Een bakker die zijn brood uitvent met een bakkerskar bespannen met een paard, zou thans opzien baren. Evenals een schilder met een "glasdrager" op zijn rug. Maar ja, "we hewwe ok heel andre tiiden."

<<  |  <  |  1  |  2  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  >  |  >>

Sitemap | Links | Colofon | Privacy | Disclaimer | Leveringsvoorwaarden | © 2009 - 2017 Uitgeverij Europese Bibliotheek